| YouTube Channel

करताल (karatAla)

 
शब्दसागरः
English
करताल nf. (-लं-ली)
1. A musical instrument, a cymbal.
2. Beating time
by clapping the hands.
E.
 कर the hand, ताल musical time, and
ङीष्
aff.
Spoken Sanskrit
English
करताल karatAla
m.
 clapping
करताडन karatADana
n.
 clapping
क्षेप kSepa
m.
 clap
आस्फालित AsphAlita
adj.
 clapped
आस्फाल AsphAla
m.
 clapping
वज्रनिष्पेष vajraniSpeSa
m.
 thunder-clap
विस्फूर्जथु visphUrjathu
m.
 thunder-clap
स्फूर्ज sphUrja
m.
 thunder-clap
स्फूर्जथु sphUrjathu
m.
 thunder-clap
स्फूर्जित sphUrjita
n.
 thunder-clap
वज्रनिर्घोष vajranirghoSa
m.
 clap of thunder
करतालेन प्रशंसति { प्र- शंस् } karatAlena prazaMsati { pra- zaMs } verb 1 clap a performer
शङ्कु zaGku
m.
 clapper of a bell
मुसल musala
m.
n.
 clapper of a bell
करतालिका karatAlikA
f.
 clapping the hands
करतलताल karatalatAla
m.
 clapping the hands
तलताल talatAla
m.
 clapping the hands
वज्रपातसदृत vajrapAtasadRta
adj.
 like a thunder-clap
प्रस्फोटयति { प्रस्फुट् } prasphoTayati { prasphuT } verb caus. slap or clap the arms
सहस्ततलम् sahastatalam
ind.
 with clapping of hands
करतालिका karatAlikA
f.
 beating time by clapping
हस्तताल hastatAla
m.
 clapping the hand together
पाणिवाद pANivAda
n.
 clapping the hand together
तालवाद्य tAlavAdya
n.
 clapping the hands together
स्तनित stanita
n.
 noise of clapping the hands
विस्फूर्जथुप्रख्य visphUrjathuprakhya
adj.
 resembling a clap of thunder
वज्रपातदारुण vajrapAtadAruNa
adj.
 terrible as a clap of thunder
ताण्डवतालिक tANDavatAlika
m.
 dancing and clapping the hands
वज्रपातदुःसहतर vajrapAtaduHsahatara
adj.
 more dangerous than a thunder-clap
कङ्कमाला kaGkamAlA
f.
 beating time by clapping the hands
करताल karatAla
n.
 beating time by clapping the hands
करस्वन karasvana
m.
 sound produced by clapping the hands
आस्फोट AsphoTa
m.
 sound of clapping or striking on the arms
आस्फोटन AsphoTana
n.
 slapping or clapping the arms or the noise made by it
Wilson
English
करताल
nf. (-लं-ली)
1 A musical instrument, a cymbal.
2 Beating time by clapping the hands.
E.
 कर the hand, ताल musical time, and ङीष्
aff.
Monier Williams Cologne
English
कर—ताल mf(ई). a musical instrument, a cymbal,
L.
कर—ताल
n.
 beating time by clapping the hands,
Bālar.
Apte Hindi
Hindi
करतालः
पुं*
 कर - तालः -
तालियाँ बजाना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
करताल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಪ್ಪಾಳೆ /ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ತಟ್ಟುವಿಕೆ
करताल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಝಲ್ಲರಿಯೆಂಬ ಒಂದು ವಾದ್ಯ
व्युत्पत्तिः - > करेण तालो यस्य
प्रयोगाः - > "शिवागारे झल्लकं च सूर्यागारे च शङ्खकम् । दुर्गागारे वशंवाद्यं मधुरीं च न वादयेत् ॥"
L R Vaidya
English
kara-tAla {% n. %} a kind of musical instrument.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
करताल 2. ist m.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
करतालं,
क्ली,
 (कराभ्यां हस्ताभ्यां दीयमानस्तालोयत्र ।) वाद्यविशेषः । यथा, --“शिवागारे झल्लकञ्च सूर्य्यागारे च शङ्खकम् ।दुर्गागारे वंशिवाद्यं मधुरीञ्च न वादयेत्” ॥
झल्लकं कांस्यनिर्म्मितकरतालकम् । इति तिथ्या-दितत्त्वे रघुनन्दनभट्टाचार्य्येण व्याख्यातम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
करताल (क)
न०
 करेण ताले यत्र वा कप् । झल्लके वाद्ये(खरताल) “शिवागारे झल्लकञ्च सूर्य्यागारे च शङ्खकम् ।दुर्गागारे वंशिवाद्यं मधुरीञ्च न वादयेत्” ति० त०
पु०
 तत्र झल्लकं कांस्यनिर्म्मितकरतालकमिति” रघु० ।