| YouTube Channel

करणत्राण (karaNatrANa)

 
शब्दसागरः
English
करणत्राण
n.
 (-णं) The head.
E.
 करण an organ of sense, and त्राण preserving.
Yates
English
करण-त्राण (णं) 1.
n.
 The head.
Wilson
English
करणत्राण
n.
 (-णं) The head.
E.
 करण an organ of sense, and त्राण preserving.
Monier Williams Cologne
English
करण—त्राण
n.
 ‘protecting the organs of sense’, the head,
L.
Apte Hindi
Hindi
करणत्राणम्
नपुं*
 करणम् - त्राणम् -
सिर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
करणत्राण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಿರಸ್ಸು /ತಲೆ
निष्पत्तिः - > त्रैङ् (पालने) - कर्म० "ल्युट्" (३-३-११३) । त्रैङ् (पालने) - करण० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > करणैः करचरणादिभिः त्रायते । करणानि ज्ञानकर्मेन्द्रियाणि त्रायन्तेऽनेन ।
L R Vaidya
English
karaRa-trARa {% n. %} the head.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
उत्तमाङ्गं शिरो मूर्धा मौलिर्मस्तकमुण्डके ॥ ५६६ ॥
वराङ्गं करणत्राणं शीर्षं मस्तिकमित्यपि ।
-wordlist-
उत्तमाङ्ग (क्ली), शिरस् (क्ली), मूर्धन् (पुं), मौलि (पुंस्त्री), मस्तक (पुंक्ली), मुण्डक (पुंक्ली), वराङ्ग (क्ली), करणत्राण (क्ली), शीर्ष (क्ली), मस्तिक (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
करणत्राणं,
क्ली,
 (करणं ज्ञानकर्म्मादिरूपं इन्द्रियंत्रायतेऽनेन । करण + त्रै + करणे + ल्युट् । मस्त-कस्य प्रधानकरणैकादशस्य मनसः स्थलत्वात् ।करणैर्हस्तादिकर्म्मेन्द्रियादिभिः त्रायते वा इतिकर्म्मणि ल्युट् ।) मस्तकम् । इति हेमचन्द्रः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
करणत्राण
न०
 करणैर्हस्तादिभिस्त्रायते त्रै--कर्मणि ल्युट् । मस्तके ।