| YouTube Channel

करक (karaka)

 
शब्दसागरः
English
करक mf. (-कः-का) Hail.
mn. (-कः-कं)
1. The water-pot of the student
or ascetic.
2. The shell of the cocoanut hollowed to form a vessel.
m.
 (-कः)
1. The pomegranate tree.
2. Toll, tax.
3. A particular
sort of bird.
4. A plant, (Galedupa arborea, &c.) See करञ्ज.
5. A
tree, (Butea frondosa.)
E.
 कन् added to the preceding, or कृ to in-
jure, &c. and वुन्
aff.
Capeller Eng
English
करक
m.
 a water-pot.
Yates
English
करक (कः-का) 1.
m.
f.
 Hail.
m.
 The
pomegranate tree
a tax
a bird.
m.
n.
 A student's water-pot.
Wilson
English
करक
mf. (-कः-का) Hail.
mn. (-कः-कं)
1 The water pot of the student or ascetic.
2 The shell of the cocoanut hollowed to form a vessel.
m.
 (-कः)
1 The pomegranate tree.
2 Toll, tax.
3 A particular sort of bird.
4 A plant, (Galedupa arborea, &c.) see करञ्च.
5 A tree, (Butea frondosa.)
E.
 कन् added to the preceding, or कृ to injure, &c. and वुन्
aff.
Apte
English
करकः [karakḥ] कम् [kam], कम् [किरति करोति वा जलमत्र, कॄ-कृ-वुन् Tv.]
The water-pot (of an ascetic)
K.*
 41. एष पार्श्वतः करकः तमानय Mbh. on
P.
 VIII.2.84. अजिनानि विधुन्वन्तः करकांश्च द्विजर्षभाः
Mb.
 * 1.19.1. त्रिपदैः करकैः स्थाललैश्चषकैश्च पतद्ग्रहैः Śiva. B.22.62.
The shell of the cocoanut (used as a pot).
कः The pomegranate tree.
Hand.
Tax.
A kind of bird.
A loud cry. -कः, -का, -कम् Hail
तान्कुर्वीथास्तुमुलकरकावृष्टिपातावकीर्णान्
Me.*
 56
Bv.*
 1.35
U.*
 3.4
Comp.
 -अम्भस्
m.
 the cocoanut tree. -आसारः a shower of hail. -चतुर्थी The fourth day in the dark half of आश्विन. -जम् water. -तोयः The cocoanut tree. -पात्रिका a water-pot used by ascetics.-वारि Hail-water
Kau.
A.
 1.2.
Apte 1890
English
करकः,
कं [किरति करोति वा जलमत्र, कॄ-कृ-वुन् Tv.] 1 The water-pot (of an ascetic)
K. 41.
2 The shell of the cocoa-nut (used as a pot).
कः 1 The pomegranate tree.
2 Hand.
3 Tax.
4 A kind of bird.
कः, का,
कं Hail
तान्कुर्वीथास्तुमुलकरकावृष्टिपातावकीर्णान् Me. 54
Bv. 1. 35
U. 3. 40.
Comp.
अंभस् m. the cocoa-nut tree.
आसारः a shower of hail.
जं water.
पात्रिका a water-pot used by ascetics.
Monier Williams Cologne
English
1. करक
m.
 (for 2. See col. 3) a water-vessel (esp. one used by students or ascetics),
MBh.
R.
a species of bird,
L.
hand (?),
L.
N.
 of several plants (the pomegranate tree, Pongamia Glabra, Butea Frondosa, Bauhinia Variegata, Mimusops Elengi, Capparis Aphylla),
L.
a cocoa-nut shell,
L.
करक mn. a cocoa-nut shell hollowed to form a vessel
करक
m.
pl.
N.
 of a people,
MBh.
VP.
करक
n.
 fungus, mushroom,
L.
2. करक
m.
 (for 1. See col. 1) hail
toll, tax, tribute.
Monier Williams 1872
English
1. करक, अस्, अम्, m. n. the water-pot of the
student or ascetic
the shell of the cocoa-nut hollowed
to form a vessel
shell of the cocoa-nut in general
(अस्), m. hand
a species of bird
N. of several
plants, the pomegranate tree, = दाडिम
Pongamia
Glabra
Butea Frondosa
Bauhinia Variegata
Mi-
musops Elengi
Capparis Aphylla
(आस्), m. pl., N.
of a people.
—करक-पात्रिका, f. a leather vessel
for holding water.
—करकाम्भस् (°क-अम्°), आस्,
m. the cocoa-nut tree, Cocos Nucifera.
2. करक, अस्, आ, अम्, m. f. n. (according to some
only m. and f.), hail
a thunderstone (?)
(अस्), m.
toll, tax, tribute (?).
—१। करकासार (°क-आस्°), अस्,
m. a shower of hail.
—२। करकासार, nom. P. क-
रकासारति, to pour or shower down like hail.
Macdonell
English
करक kara-ka,
m.
 water-pot
a.
 tree.
Benfey
English
करक करक,
m.
 , i. e.
A. कृ + अक,
The waterpot of the student or ascetic,
Man. 4, 66.
B. कॄ + अक, Hail, Megh. 55.
Apte Hindi
Hindi
करकः
पुं*
 - किरति करोति वा जलमत्र कॄ (कृ)-वुन्
जलपात्र
करकम्
नपुं*
 - किरति करोति वा जलमत्र कॄ (कृ)-वुन्
जलपात्र
करकः
पुं*
 - किरति करोति वा जलमत्र कॄ (कृ)-वुन्
अनार का वृक्ष
करकः
पुं*
 - किरति करोति वा जलमत्र कॄ (कृ)-वुन्
ओला
करकम्
नपुं*
 - किरति करोति वा जलमत्र कॄ (कृ)-वुन्
ओला
Shabdartha Kaustubha
Kannada
करक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸ್ತ /ಕೈ
निष्पत्तिः - > कर - स्वार्थे "कन्"
करक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿ
करक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾಡಿಮ ವೃಕ್ಷ /ದಾಳಿಂಬೆ ಮರ
करक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಮಂಡಲು /ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳ ಜಲಪಾತ್ರೆ
करक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಳಗಿನ ತಿರುಳು ತೆಗೆದು ಪಾತ್ರೆಯ ಆಕಾರದಂತೆ ಮಾಡಿದ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿಯ ಚಿಪ್ಪು
निष्पत्तिः - > कॄ (विक्षेपे) - सञ्ज्ञायां "वुन्" (उ० ५-३५)
व्युत्पत्तिः - > किरति जलमत्र
प्रयोगाः - > "उपानहौ च वासश्च धृतम्न्यैर्न धारयेत् । उपवीतमलङ्कारं स्रजं करकमेव च ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ४-६६
करक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಲೆಬುರುಡೆ
करक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ಷೋಪಲ /ಆಲಿಕಲ್ಲು
करक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಯಿಕೊಡೆ
विस्तारः - > "करकस्तु पुमान् पक्षिविशेषे दाडिमेऽपि च । द्वयोर्वर्षोपले न स्त्री करङ्के च कमण्डलौ" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
karaka {% (I) m.n. %} The water-pot of an ascetic.
karaka {% (II) m. %} 1. The pomegranate tree
2. hail.
Bopp
Latin
करक m. (a praec. s. क) anachoretarum urna. MAH. 1.
7085.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
karaka,
(1) = prec., in same cpd.: Divy 〔37.1—2〕
〔341.29〕
Av 〔i.3.5〕
Speyer, Index, takes kara(ka) in this cpd. as = Skt. and Pali karaka, water-pot, but see s.v. kāṭaka, which may be related (in cpd. pātra-k°), and even if not related, seems to disprove Speyer
(2) (= AMg. karaga
in Skt. kāraka, not karaka, is used in this sense, as also in Pali) doer, one who does: LV 〔340.4〕 (vs) karakavedaka-vītivṛttāḥ (most mss. kāraka, unmetr.)
Dbh.g. 〔27(53).11〕 karak'apeta, without a doer
in view of Dbh 〔49.6〕 (prose) kāraka-vedaka-virahita, the short a is prob. m.c. despite the following, all from prose, where to be sure the word is adjectival, making, producing: bodhi-karakair dharmaiḥ Av 〔i.69.12〕
〔75.4〕 etc.
bodhisattva-karakair dharmaiḥ Av 〔i.86.15〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
करक *m. Schale der Kokosnuß, Prabandh. 114, 7 v.u.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rgyan
१) करक २) कुण्ड
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
घनोपलस्तु करकः काष्ठाशा दिग्धरित्ककुप् ॥ १६६ ॥
-wordlist-
घनोपल (पुं), करक (त्रि), काष्ठा (स्त्री), आशा (स्त्री), दिश् (स्त्री), हरित् (स्त्री), ककुभ् (स्त्री)
--source--
वार्धान्यां तु गलन्त्यालूः कर्करी करकोऽथ सः ॥ १०२१ ॥
-wordlist-
वार्धानी (स्त्री), गलन्ती (स्त्री), आलू (स्त्री), कर्करी (स्त्री), करक (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
करक
करक, घनोपल
दुर्दिनं मेघतिमिरं करकः स्याद्घनोपलः ।
verse 1.1.1.59
page 0008
घट
घट, करीर, कलश, कुट, कुम्भ, निप, कर्करी, करक, वर्धनी, गलन्तिका, गर्गरी, मन्थनी, मणिक, अलिञ्जर
घटः करीरः कलशः कुटः कुम्भो निपः स्मृतः ॥ ३१६ ॥
कर्करी करकः प्रोक्तो वर्धनी च गलन्तिका ।
गर्गरी मन्थनी प्रोक्ता मणिकः स्यादलिञ्जरः ॥ ३१७ ॥
verse 2.1.1.316
page 0038
Mahabharata
English
Karaka, pl. (ºāḥ), a people. § 574 (Jambūkh.): VI, 9, 368 (in the south of Bhāratavarsha).
पुराणम्
English
करक / KARAKA. A place of habitation in ancient india. Chapter 9, bhīṣma parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
करकं, क्ली
पुं,
 (किरति विक्षिपति जलं अस्मात्करोति जलमत्र वा । कॄ + वा कृ “कृञादिभ्यःसंज्ञायां वुन्” । उणां ५ । ३५ । इति वुन् ।)करङ्कः । कमण्डलुः । इति मेदिनी ॥
(यथा, मनुः । ४ । ६६ ।“उपानहौ च वासश्च धृतमन्यैनधारयेत् ।उपवीतमलङ्कारं स्रजं करकमेव च” ॥
)
करकः,
पुं,
 (करोति वाष्वादिजनितदोषाभावंकृणोति फलपत्रादिभिः वायुपित्तादिदोषं नाश-यति वा कृञ् हिंसायां “कृञादिभ्यः संज्ञायांवुन्” । उणां ५ । ३५ । इति वुन् ।) दाडिमवृक्षः ।राजकरः । पक्षिविशेषः । लट्वाकरञ्जवृक्षः । इतिहेमचन्द्रः ॥
पलाशवृक्षः । इति हारावली ॥
कोविदारवृक्षः । वकुलवृक्षः । करीरवृक्षः ।नारिकेलास्थि । इति राजनिर्घण्टः । माला इतिभाषा ॥
(यथा, रामायणे ५ । १४ । ४८ ।“हिरण्मयैश्च करकैर्भाजनैः स्फाटिकैरपि” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
करक पु
न०
 किरति विक्षिपति करोति वा जलमत्र कॄ--कृ--वाकृञादि० संज्ञायां बुन् । कमण्डलौ “उपवीतमलङ्कारंस्रजं करकमेव च” मनुः २ दाडिमदृक्षे ३ पक्षिभेदे पुंस्त्रीस्त्रियां जतित्वात् ङीष् । ४ मेघोपले (शिला) पुंस्त्री ।करकोद्भवाकारणं तज्जलगुणाश्च भावप्र० दर्शिताः यथा ।“दिव्यवाय्वग्नि योगात् संहताः स्वात् पतन्ति याः ।पाषाणखण्डवच्चापस्ताः कारिक्योऽमृतोपमाः । कर-काजं जलं रूक्षं विशदं गुरु सुस्थिरम् । दारुणं शी-तलं सान्द्रं पित्तहृत् कफवातकृत्” । (लाटा) ५ करञ्जभेदेरत्नमा० स्वार्थेकन् । ६ राजकरे ७ हस्ते च । ८ पलाशवृक्षेहारा० । ९ कोविदारवृक्षे १० बकुलवृक्षे ११ करीरे१२ नाकेलास्थ्नि च(माला)
पु०
 राजनि० ।
Capeller
German
करक
m.
 Wasserkrug.
Burnouf
French
करक करक
m.
 (कर) impôt, taxe.
Esp. d'oiseau.
Nom de diverses plantes: grenadier
gadelupa arborea
butea
frondosa
etc. -- S.
m.
 et करका
f.
 grêle. -- S.
m.
n.
pot-à-l'eau ou gourde des ascètes, fait avec un coco.
Stchoupak
French
करक-
m.
 coupe, vase à eau
m.
pl.
n.
 d'un peuple.