| YouTube Channel

कम्बलः (kambalaH)

 
Apte
English
कम्बलः [kambalḥ], [Uṇ.* 1.16]
A blanket (of wool)
कम्बलवन्तं न बाधते शीतम् Subhāṣ.
कम्बलावृतेन तेन
H.*
 3
Rām.*
 7.1.3.
A dew-lap.
A sort of deer.
An upper garment of wool.
A wall.
A small worm.
N.
 of a serpent-king.
Covering of an elephant.
cf.
 कम्बलो नागराजे च सास्नायां मृगरोमजे । गज- प्रावरणे चैव ...... Nm. -लम् Water.
Comp.
 -वाह्यकम् a kind of carriage covered with a coarse blanket, and drawn by oxen.
Apte Hindi
Hindi
कम्बलः
पुं*
 - "कम्-कल्, बुकागमः"
कंबल
कम्बलः
पुं*
 - "कम्-कल्, बुकागमः"
"सास्ना, गाय बैल के गले में नीचे लटकने वाली खाल"
कम्बलः
पुं*
 - "कम्-कल्, बुकागमः"
एक प्रकार का मृग
कम्बलः
पुं*
 - "कम्-कल्, बुकागमः"
ऊपर से पहनने का ऊनी वस्त्र
कम्बलः
पुं*
 - "कम्-कल्, बुकागमः"
दीवार
कम्बलः
पुं*
 - कम्ब्+कलच्
हाथी की झूल
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कम्बलः
noun
एकः नागः ।
"कम्बलस्य उल्लेखः महाभारते मार्कण्डेयपुराणे अस्ति"
Synonyms:
 कम्बलः
noun
एकः पुरुषः ।
"कम्बलस्य उल्लेखः कोषे अस्ति"
Synonyms:
 कम्बलः
noun
एकः शिक्षकः ।
"कम्बलस्य उल्लेखः कोषे अस्ति"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कम्बलः
Root: कम्बल
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ dewlap
⇒ blanket
⇒ small worm or insect
⇒ kind of deer with shaggy coat
⇒ sort of deer with a shaggy hairy coat
Shloka(s):
2|6|116|2 ► निचोलः प्रच्छदपटः समौ रल्लककम्बलौ॥ (मनुष्यवर्गः)
2|9|107|1 ► मेषकम्बल ऊर्णायुः शशोर्णं शशलोमनि। (वैश्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|6|116|2 ⇢ रल्लकः (रल्लक) (पुं) ⇒ blanket, coverlet, eyelashes, woollen cloth, species of bird, species of stag or deer with a shaggy or hairy body
➠ 2|6|116|2 ⇢ कम्बलः (कम्बल) (पुं) ⇒ dewlap, blanket, small worm or insect, kind of deer with shaggy coat, sort of deer with a shaggy hairy coat
➠ 2|9|107|1 ⇢ मेषकम्बलः (मेषकम्बल) (पुं)
➠ 2|9|107|1 ⇢ ऊर्णायुः (ऊर्णायु) (पुं) ⇒ ram, spider, woollen, blockhead, woollen blanket
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ गजपृष्टवर्ती_चित्रकम्बलः
उपाधि ➡ वस्त्रम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कम्बलः, पु, (कंकुत्सितं शिरो वा कं सलिलं वाबलते बल संवरणे सञ्चारणे च अच् । यद्वाकम्ब + गतौ इति धातोः वृषादित्वात् कलच् ।)स्वनामख्यातमेषादिलोमरचितवस्त्रासनादि । तत्पर्य्यायः । रल्लकः २ । इत्यमरः । २ । ६ । ११६ ॥
वेशकः ३ रोमयोनिः ४ रेणुका ५ । इति शब्द-रत्नावली ॥
प्रावारः ६ । इति जटाधर ॥
(यथा महाभारते ३ । ३ । ५१ ।“न तथा सुखयत्यग्निर्न प्रावारा न कम्बलाः ।शीतवातार्दितं लोकं यथा तव मरीचयः” ॥
)नागराजः । सास्ना । प्रावारः । कृमिः । इत्यमरः ।३ । ३ । १९३ । मेदिनी च ॥
उत्तरासङ्गः । इतिमेदिनी ॥
मृगविशेषः । इति जटाधरः ॥
(नागभेदौ । अनयोरेकः अधस्तात् पाताले वासुकिप्रमुखो निवसति अपरस्तु वरुणदेवसभास्थः ।यथाक्रमं उदाहरणे द्रष्टव्ये ।यथा, भागवते ५ । २४ । ३१ ।“ततोऽधास्तात् पाताले नागलोकपतयो वासु-किप्रमुखाः शङ्खकुलिकमहाशङ्खश्वेतधनञ्जयधृत-राष्ट्र शङ्खचूडकम्बलाश्वतरदेवदत्तादयो महाभो-गिनो महामर्षा निवसन्ति” ॥
यथा महाभारते । २ । ९ । ९ ।“कम्बलाश्वतरौ नागौ धृतराष्ट्रवलाहकौ” ॥
कम्बलाद्यधिष्टितप्रयागान्तर्वर्त्तितीर्थविशेषः ।यथा, महाभारते । ३ । तीर्थयात्रापर्व्वणि ८५ । ७५ ।“प्रयागं सप्रतिष्टानं कम्बलाश्वतरौ तथा ।तीर्थं भोगवती चैव वेदिरेषा प्रजापतेः” ॥