| YouTube Channel

कम्पनम् (kampanam)

 
Apte Hindi
Hindi
कम्पनम्
नपुं*
 - कम्प्-युच्
"हिलना, कँपकँपी"
कम्पनम्
नपुं*
 - कम्प्-युच्
लड़खड़ाता उच्चारण
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कम्पनम्
noun
शैत्येन भयेन वा जायमानं रोमाञ्चयुक्तं परिप्लवनम्।
"कम्पनात् रक्षितुं सः प्रकोष्ठम् अगच्छत्।"
Synonyms:
 कम्पनम्, चलनम्, कम्प्रम्, चलम्, लोलम्, चञ्चलम्, पारिप्लवम्, परिप्लवम्, वेपथुः
noun
कम्पयुक्तः।
"व्याधिग्रस्तस्य तस्य शरीरे कम्पनानि सन्ति।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कम्पनम्
Root: कम्पनम्
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ waving
⇒ shaking
⇒ agitation
⇒ repulsion
⇒ undulating
⇒ repugnance
⇒ causing to move to and fro
Shloka(s):
3|2|4|2 ► विधूननं विधुवनं तर्पणं प्रीणनावनम्॥ (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|2|4|2 ⇢ विधूननम् (विधूनन) (नपुं) ⇒ waving, shaking, agitation, repulsion, undulating, repugnance, causing to move to and fro
➠ 3|2|4|2 ⇢ विधुवनम् (विधुवन) (नपुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ क्रिया
जातिः ➡ क्रिया
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कपि चलने”@} 2 कम्पकः-म्पिका, कम्पकः-म्पिका, चिकम्पिषकः-षिका, चाकम्पकः-म्पिका
कम्पिता-त्री, कम्पयिता-त्री, चिकम्पिषिता-त्री, चाकम्पिता-त्री
-- 3 कम्पयन्-न्ती, कम्पयिष्यन्-न्ती-ती
-- 4 कम्पमानः, -- चिकम्पिषमाणः, चाकम्प्यमानः
कम्पिष्यमाणः, -- चिकम्पिषिष्यमाणः, चाकम्पिष्यमाणः
कन्-कम्पौ-कम्पः
-- -- -- कम्पितम्-तः-तवान्, कम्पितः-तम्, चिकम्पिषितः-चाकम्पितः-तवान्
5 विकपितम्-तः-तवान्, कम्पितः-तम्, चिकम्पिषितः-चाकम्पितः-तवान्
कम्पः, 6 कम्पनः, 7 कम्प्रः, 8 9 शिरःकम्पी, चिकम्पिषुः, चिकम्पयिषुः, चाकम्पः
कम्पितव्यम्, कम्पयितव्यम्, चिकम्पिषितव्यम्, चाकम्पितव्यम्
कम्पनीयम्, कम्पनीयम्, चिकम्पिषणीयम्, चाकम्पनीयम्
कम्प्यम्, कम्प्यम्, चिकम्पिष्यम्, चाकम्प्यम्
ईषत्कम्पः-दुष्कम्पः-सुकम्पः
-- -- कम्प्यमानः, कम्प्यमानः, चिकम्पिष्यमाणः, चाकम्प्यमानः
10 कम्पः, कम्पः, चिकम्पिषः, चाकम्पः
कम्पितुम्, कम्पयितुम्, चिकम्पिषितुम्, चाकम्पितुम्
कम्पा, कम्पना, चिकम्पिषा, चिकम्पयिषा, चाकम्पा
कम्पनम्, कम्पनम्, चिकम्पिषणम्, चाकम्पनम्
कम्पित्वा, कम्पयित्वा, चिकम्पिषित्वा, चाकम्पित्वा
विकम्प्य, विकम्प्य, प्रचिकम्पिष्य, प्रचाकम्प्य
कम्पम् २ कम्पित्वा २ कम्पम् २ कम्पयित्वा २ चिकम्पिषम् २ चिकम्पिषित्वा २ चाकम्पम् २ चाकम्पित्वा २। 11
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१६६)
02
=>
 (१-भ्वादिः। ३७५-अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 [[५। ‘निगरणचलनार्थेभ्यश्च’ (१-३-८७) इत्यनेन ण्यन्तात् परस्मैपदमेव।]]
04
=>
 [पृष्ठम्०१६१+ २८]
05
=>
 [[१। ‘लंगिकम्प्योरुपतापशरीरविकारयोरुपसंख्यानम्--’ (वा। ६-४-२४) इति नुमो लोपः। अन्यत्र विकम्पित इत्येव। यः शिरः असकृत् कम्पयति रोगवशात्--स विकपितः। ‘पीडाव्याध्योः प्रदीपोक्ता लङ्गिकम्प्योर्नलोपिता। निस्स्वो विलगितो नित्यं, वातात् विकपिता तनुः।।’ इति प्र। सर्वस्वे।]]
06
=>
 [[२। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति, ‘चलनशब्दार्थादकर्मकाद्युच्’ (३-२-१४८) इति वा युच् ताच्छीलिकः।]]
07
=>
 [[३। ‘नमिकम्पिस्म्यजस--’ (३-२-१६७) इति ताच्छीलिकः रः वासरूपविधिना भवत्येव। ‘ताच्छीलिकेषु वासरूपविधिर्नास्तीति प्रायिकं, तेन कम्प्रा-कम्पना इति सिद्धम्’ इति सि। कौमुदी।।]]
08
=>
 [[आ। ‘अकम्प्रं मारुतिर्दीप्रं नम्रः प्रावेशयत् गुहाम्।।’ भ। का। ७-२३।]]
09
=>
 [[४। ‘सुप्यजातौ णिनिः--(३-२-७८) इति णिनिः। अन्तर्भावितण्यर्थोऽयम्।]]
10
=>
 [[B। ‘सकम्पहेरम्बसमानलम्बनाः समाव्रजन्नम्बितघण्टिकास्तदा।’ धा। का। १-४९।]]
11
=>
 [पृष्ठम्०१६२+ २७]