| YouTube Channel

कम्प (kampa)

 
शब्दसागरः
English
कम्प
m.
(-म्पः) Tremour, trembling, shaking.
E.
कपि to shake, and अच्
affix
also कम्पन, &c.
Capeller Eng
English
कम्प
m.
trembling, shaking,
esp.
earthquake.
Yates
English
कम्प (म्पः) 1.
m.
Tremor.
Spoken Sanskrit
English
कम्प - kampa -
m.
- trembling motion
कम्प - kampa -
m.
- shaking
कम्प - kampa -
m.
- earthquake
कम्प - kampa -
m.
- quaking
कम्प - kampa -
m.
- tremulous or thrilling pronunciation
कम्प - kampa -
m.
- vibration
कम्प - kampa -
m.
- kind of time
कम्प - kampa -
m.
- tremor
कम्प - kampa -
m.
- trembling
Wilson
English
कम्प
m.
(-म्पः) Tremour, trembling, shaking.
E.
कपि to shake, and अच् affix
also कम्पन, &c.
Apte
English
कम्पः [kampḥ], [कम्प्-घञ्]
Shaking, tremor
कम्पेन किंचित्प्रतिगृह्य मूर्घ्नः
R.*
13.44 with a gentle nod or bend of the head
13.28
Ku.*
7.46
भयकम्पः, विद्युत्कम्पः
&c.
A modification of the Svarita accent. -पा Shaking, moving, tremor.
Comp.
-अन्वित
a.
tremulous, agitated.-द्वारम् a side-door, a private entrance. कम्पद्वारं तु वा कुर्यान्मध्यपार्श्वद्वयोस्तथा Kāmikāgama 35.49. -लक्ष्मन्
m.
wind.
Apte 1890
English
कंपः [कंप्-घञ्] 1 Shaking, tremor
कंपेन किंचित्प्रतिगृह्य मूर्ध्नः R. 13. 44 with a gentle nod or bend of the head
13. 28
Ku. 7. 46
भयकंपः, विद्युत्कंपः &c.
2 A modification of the Svarita accent.
पा Shaking, moving, tremor.
Comp.
अन्वित a. tremulous, agitated.
लक्ष्मन् m. wind.
Monier Williams Cologne
English
कम्प
m.
trembling, tremor, trembling motion, shaking,
MBh.
Suśr.
&c.
earthquake (cf. भूमि-कम्प, मही-क्°,
&c.
)
tremulous or thrilling pronunciation (a modification of the Svarita accent which may take place if the Svarita syllable is followed by an Udātta syllable),
Nir.
&c.
a kind of time (in mus.)
N.
of a man.
Monier Williams 1872
English
कम्प, अस्, m. trembling, tremor, trembling
motion, shaking
a tremulous or trilling pronuncia-
tion, a modification of the Svarita accent, which may
take place if the Svarita syllable is followed by an
Udātta syllable
N. of a man.
—कम्प-राज, अस्,
m., N. of a man.
—कम्प-लक्ष्मन्, आ, m. air,
wind.
—कम्पान्वित (°प-अन्°), अस्, आ, अम्, affected
with trembling, agitated.
Macdonell
English
कम्प kamp-a,
m.
tremor, quivering
earthquake
🞄quavered svarita accent
-ana,
a.
🞄trembling
shaking
agitating
m.
N. of a 🞄country
n.
shaking, waving
a-vat,
a.
trembling
🞄-ita, (pp.) trembling
shaken
n.
tremor
🞄-in,
a.
trembling
—°, shaking.
Benfey
English
कम्प कम्प् + अ,
m.
Trembling,
Bhartṛ. 1, 50.
--
Comp.
निष्कम्प, i. e.
निस्-,
adj.
,
f.
पा, unmoved, unmovable.
क्षिति-, भू- and भूमि-,
m.
an earth-
quake, MBh. 7, 7867
Rām. 1, 41, 15.
Apte Hindi
Hindi
कम्पः
पुं*
- कम्प-घञ्
"हिल-जुल, थरथराहट"
कम्पः
पुं*
- कम्प-घञ्
स्वरित स्वर का रूपान्तर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कम्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಡುಕ /ಕಂಪನ/ತತ್ತರ /ಅದಿರುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > कपि (चलने) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "भ्रेमुर्वात्या इवान्याः प्रतिपदमपरा भूमिवत्कम्पमापुः"
उल्लेखाः - > माघ० १५-९६
कम्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಲನ /ಅಲುಗಾಡುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "अस्तित्वं कार्यसिद्धेः स्फुटमथ कथयन् पक्षतेः कम्पभेदैः" "कम्पेन मूर्ध्नः शतपत्रयोनिं वाचा हरिं वृत्रहणं स्मितेन"
उल्लेखाः - > नैष० ३-१३२, कुमा० ७-४६
कम्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಗ್ರತಾಖ್ಯ ವ್ಯಭಿಚಾರಿಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಒಂದು ಅನುಭವ
प्रयोगाः - > "तत्र स्वेदशिरःकम्पतर्जनाताडनादयः" "अनुभावोऽत्र वैवर्ण्यगद्गदस्वरभाषणम् प्रलयस्वेदरोमाञ्चकम्पदिक्प्रेक्षणादयः ॥"
उल्लेखाः - > सा० द० ३-१४९, सा० द० ३-२३७
L R Vaidya
English
kaMpa {% m. %} 1. Shaking, tremour
(in rhetoric, कंप is considered as an indicative sign (अनुभाव) of some sentiments), कंपेन मूर्ध्नः शतपत्रयोनिम् K.S.vii.46, R.xiii.28, 44
2. a modification of the svarita accent.
Bopp
Latin
कम्प m. (r. कम्प् s. अ) tremor. UR. 6. 2. 7.
nutatio capi-
tis. RAGH. 13. 44.
Abhyankara Grammar
English
कम्प vibration of the larynx which produces thc sound.
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वेपथु
वेपथु, कम्प
क्षवथुः कथ्यते कासो वेपथुः कम्प उच्यते
verse 2.1.1.601
page 0068
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
धू, भार, कम्प
गुह्यकेशे विरञ्चौ धा तथा धूर्भारकम्पयोः २६
verse 1.1.1.26
page 0121
Mahabharata
English
Kampa^1, a Vṛshṇi prince. § 795 (Svargārohaṇap.): XVIII, 5, 162 (among the Vṛshṇi heroes who after death entered the deities
read Kaṅkaḥ?)
Kampa^2 = Śiva (1000 names^1).
पुराणम्
English
कम्प / KAMPA. A prince of Vṛṣṇivaṁśa. He became a Viśvadeva after his death. (Chapter 5, svargārohaṇa parva M.B.).
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कम्पः
Root: कम्प
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
tremor
quaking
shaking
vibration
trembling
earthquake
kind of time
trembling motion
tremulous or thrilling pronunciation
Shloka(s):
1|7|38|1 स्वरूपं स्वभावश्च निसर्गश्चाथ वेपथुः। (नाट्यवर्गः)
1|7|38|2 कम्पोऽथ क्षण उद्धर्षो मह उद्धव उत्सवः॥ (नाट्यवर्गः)
Synonym(s):
1|7|38|1 वेपथुः (वेपथु) (पुं)
1|7|38|2 कम्पः (कम्प) (पुं) tremor, quaking, shaking, vibration, trembling, earthquake, kind of time, trembling motion, tremulous or thrilling pronunciation
Related word(s):
जातिः क्रिया
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कम्पः,
पुं,
(कपि चलने + भावे घञ् ।) गात्रादि-चलनम् तत्पर्य्यायः वेपथुः इत्यमरः ।३८
वेपनम् वेपः कम्पनम् इति राजनि-र्घण्टः
(यथा विक्रमोर्व्वश्याम् “मुञ्चति ताव-दस्या भयकम्पः कुसुमकोमलं हृदयम्” “नकम्पो वायुना विना” इति वैद्यकम्
)
कम्पः, त्रि, (कपि + नमि-कम्पीति रः ।) कम्पयुक्तः ।कम्पान्वितः इत्यमरः ७४
(यथा नैषधे १४२ ।“सुताः कमाहूय चिराय चूङ्कतै-र्विधाय कम्प्राणि मुखानि कं प्रति”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कम्प
पु०
कपि--चलने घञ् गात्रादिकम्पे वेपथौ “यथाजले चन्द्रमसः कम्पादिस्तत्कृतो गुणः” भाग० ३, ७, ११कम्पश्चलनं वातादिना प्रेरणात् स्थावरस्य भूम्यादे-र्भवति देहादेस्तु मनसोविकारभेदेन वातादिधातुना चचालनात् भवति रसविशेषे निर्वेदादिव्यभिचारिभावविशेषजन्यः यथोक्तं सा० द० निर्वेदादिव्यभिचारि-भावान् विभज्य तेषां लक्षणामिधाने “आवेगः सम्भ्रमस्तत्रइत्युपक्रम्य “गजादेः स्तम्भकम्पादिः” “शौर्य्यापराधादिभवंभवेच्चण्डत्वमुग्रता तत्र स्वेदःशिरः कम्पतर्ज्जमाताडना-दयः” मनःक्षेपस्त्वपस्मारी ग्रहाद्यावेशनादिजः भूपा-तकम्पप्रस्तेदफेनलालादिकारकः” “निन्दाक्षेपापमानादेर-मर्षोऽभिविनिष्टता नेत्ररागशिरःकम्पभ्रूभङ्गोत्तर्ज्जनादिकृत्” “परकीयात्मदोषाद्यैः शङ्कानर्थस्य तर्कणम् वै-वर्ण्यकम्पवैस्वर्य्यैर्भूमीच्छोत्कम्पनादिकृत्” “निर्घातविद्युदुल्काद्यैस्त्रासः कम्पादिकारकः” “रत्यायासमनस्ताप-क्षुत्पिपासादिसम्भवा ग्नानिर्निष्प्राणता कम्पकार्श्यानुत्-साहतादिकृत्” कम्पश्च भयानकरसस्यानुभावः यथाह तत्रैवभयानकं प्रकृत्य “अनुभावोऽत्र वैवर्ण्ण्यगद्गदस्वरभाषणम् ।प्रलयस्वेदरोमाञ्चकम्पदिक्प्रेक्षणादयः” रौद्ररसस्य व्यभि-चारिभावश्च ययाह तत्रैव रीद्रं प्रकृत्य “उग्रतावेगरोमाञ्चस्वेदवेपथवोमदः मोहामर्षादयश्चात्र भावाः स्युर्व्यभिचारि-णः” शृङ्गारादौ तु तदीयव्यभिचारिभावभेदेनैव कम्पादिजन्यते इति भेदः ज्वरादिकृतकम्पस्तु वैद्यके प्रसिद्धः ।तद्विवृतिर्ज्वरशब्दे दृश्या दिङ्मात्रमुक्तं भावप्र० “व्यथा-वेपथुनिद्रानाशविष्टम्भादयो वातजाः” शीतानिलेन दे-हस्य कम्पो जायते अतएव “सहसा सहसा कृतवेपथुः”माधे वर्ण्णितम्
Capeller
German
कम्प
m.
das Zittern, Beben, Erdbeben.
Burnouf
French
कम्प कम्प
m.
agitation, tremblement.
Au fig. peur.
कम्पन a. tremblant.
Actt. qui fait trembler. -- S.
n.
tremblement, agitation.
कम्पयामि c. ébranler, agiter: धरणीम् la terre.
Troubler, effrayer: मनस् le cœur.
कम्पलक्ष्मन्
m.
air, vent.
कम्पाक
m.
mms.
Stchoupak
French
कम्प-
m.
tremblement, vibration, oscillation
tremblement de terre.