| YouTube Channel

कमण्डलुः (kamaNDaluH)

 
Apte
English
कमण्डलुः [kamaṇḍaluḥ] लु [lu], लु
n.
 , लू
f.
 A water-pot (earthen or wooden) used by ascetics
कमण्डलूपमो$मात्यस्तनुत्यागो बहुग्रहः
H.*
 2.89. कमण्डलुनोदकम् सिक्त्वा
Ms.*
 2.64
Y.*
 1.133.Comp. -तरुः the tree of which Kamanḍalus are made. -धरः an epithet of Śiva. कमण्डलुधराय धीमहि Māhānār.2.18.
Apte Hindi
Hindi
कमण्डलुः
पुं*
 - कस्य जलस्य मण्डं लाति क-मण्ड-ला-कु
जलपात्र जो संन्यासी रखते हैं
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कमण्डलुः
noun
संन्यासिनां मृतकाष्ठादिमयं पात्रम्।
"संन्यासिनां हस्तेषु कमण्डलुः अस्ति।"
Synonyms:
 कमण्डलुः
noun
साधूनां जलपानार्थे विनिर्मितं अलाबोः पात्रम्।
"महात्मनः दासः तडागात् कमण्डलौ जलं आनीतवान्।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कमण्डलुः
Root: कमण्डलु
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ gourd
⇒ pitcher
⇒ water-jar
⇒ water-pot used by ascetics
⇒ white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
Shloka(s):
2|7|46|1 ► अस्त्री कमण्डलुः कुण्डी व्रतिनामासनं वृषी। (ब्रह्मवर्गः)
3|3|6|2 ► कमण्डलौ च करकः सुगते च विनायकः॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|136|2 ► स्यान्महारजते क्लीबं कुसुम्भं करके पुमान्॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|7|46|1 ⇢ कमण्डलुः (कमण्डलु) (पुं) ⇒ gourd, pitcher, water-jar, water-pot used by ascetics, white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
➠ 2|7|46|1 ⇢ कमण्डलु (कमण्डलु) (नपुं) ⇒ gourd, pitcher, water-jar, water-pot used by ascetics, white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
➠ 2|7|46|1 ⇢ कुण्डी (कुण्डी) (स्त्री)
➠ 3|3|6|2 ⇢ करकः (करक) (पुं) ⇒ jug, tax, hail, toll, hand, tribute, water-vessel, species of bird, cocoa-nut shell
➠ 3|3|136|2 ⇢ कुसुम्भः (कुसुम्भ) (पुं) ⇒ saffron, safflower, outward affection, water-pot of the student and saMnyAsin
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पात्रम्
अन्यसंबन्धाः ➡ संन्यासी
उपाधि ➡ उपकरणम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कमण्डलुः,
पुं,
क्ली,
 (कस्य प्रजापतेः जलस्य वा मण्डःसारः तं लाति आदत्ते । ला + मितद्र्वादित्वात्डुः ।) सन्न्यासिनां मृत्काष्ठादिमयपात्रम् । तत्प-र्य्यायः । कुण्डी २ । इत्यमरः ७ । २ । ४६ ॥
करकः ३ ।(यथा मनुः २ । ६४ ॥
“मेखलामजिनं दण्डमुपवीतं कमण्डलुम् ।अप्सु प्रास्य विनष्टानि गृह्णीतान्यानि मन्त्रवित्” ॥
)प्लक्षवृक्षः । इति मेदिनी ॥