कमण्डलु (kamaNDalu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कमण्डलु mn.  (-लुः-लु) An earthen or wooden water pot,  used by the
ascetic and religious student.
	 2. The waved-leaf fig tree: see प्लक्ष.
E.
  क BRAHMA or water,  and मण्ड ornament or essence,  ल from ला
to get or give,  and डु aff.
  

Capeller Eng

English

 कमण्डलु m.
  water-jar. 

Yates

English

 कमण्डलु (लुः-लु) 2.
m.
  n.
  An earthen
or wooden water-pot
 a fig tree.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कमण्डलु 	-	 kamaNDalu 	-	 f.
  	-	  practice of carrying a water-jar
कमण्डलु 	-	 kamaNDalu 	-	 f.
  	-	  kind of animal
कमण्डलु 	-	 kamaNDalu 	-	 m.
  	-	  gourd
कमण्डलु 	-	 kamaNDalu 	-	 m.
  	-	  pitcher
कमण्डलु 	-	 kamaNDalu 	-	 m.
  	-	  white-fruited wavy leaf fig tree  [ Ficus Infectoria - Bot. ]
कमण्डलु 	-	 kamaNDalu 	-	 m.
  	-	  water-jar
कमण्डलु 	-	 kamaNDalu 	-	 m.
  	-	  water-pot used by ascetics
कमण्डलु 	-	 kamaNDalu 	-	 m.
 n.
  	-	  gourd or vessel made of wood or earth used for water

Wilson

English

 कमण्डलु
mn.  (-लुः-लु) An earthen or wooden water pot,  used by the
ascetic and religious student.
2 The waved-leaf fig tree: see प्लक्ष.
E.
  क BRAHMĀ or water,  and मण्ड ornament or essence,  ल from
ला to get or give,  and डु aff.
  

Apte

English

कमण्डलुः [kamaṇḍaluḥ] लु [lu],  लु n.
 ,  लू f.
  A water-pot (earthen or wooden) used by ascetics
 कमण्डलूपमो$मात्यस्तनुत्यागो बहुग्रहः H.*
  2.89. कमण्डलुनोदकम् सिक्त्वा
 Ms.*
  2.64
 Y.*
  1.133.Comp.   -तरुः the tree of which Kamanḍalus are made. -धरः an epithet of Śiva.  कमण्डलुधराय धीमहि Māhānār.2.18.

Apte 1890

English

 कमंडलुः,  
लु n. A water-pot (earthen or wooden) used by ascetics
 कमंडलूपमोऽमात्यस्तनुत्यागो बहुग्रहः H. 2. 91
 कमंडलुनोदकं सिक्त्वा
 Ms. 2. 64
 Y. 1. 133. 
Comp. 
तरुः the tree of which Kamaṇḍalus are made. 
धरः an epithet of Śiva. 

Monier Williams Cologne

English

 कमण्डलु mn.  (in the Veda f(ऊस्). according to,  Pāṇ.
  iv,  1,  71) a gourd or vessel made of wood or earth used for water (by ascetics and religious students),  a water-jar,  MBh.
  
 BhP.
  
 Yājñ.
  &c.
  

 a kind of animal,  ĀśvŚr.
  

 कमण्डलु m.
  Ficus Infectoria,  L.
 

 कमण्डलु f.
  (ऊस्) a kind of animal,  Pāṇ.
  iv,  1,  72.

Monier Williams 1872

English

 कमण्डलु कमण्डलु,  उस्,  उ,  m. n. an earthen
or wooden water-pot used by the ascetic and religious
student
 a vessel with a spout
 the waved-leaf fig
tree,  Ficus Infectoria.
—कमण्डलु-तरु,  उस्,  m.
the tree Ficus Infectoria.
—कमण्डलु-धर,  अस्, 
m. an epithet of Śiva.

 कमण्डलु
 in Ved. a form कमण्डलू,  ऊस्,  f.
is allowed,  (Pāṇ. IV. 1,  71.)

Macdonell

English

 कमण्डलु kamaṇḍalu,  m.
  asceticʼs water-pot: 🞄-pāṇi,  a.
  having a water-pot in the hand.

Benfey

English

 कमण्डलु कमण्डलु,  m.
  (and n).
A water-pot used by ascetics and reli-
gious students,  Man.  2,  64
 Rām.  3, 
52,  9.

Apte Hindi

Hindi

कमण्डलुः
पुं*
  - कस्य जलस्य मण्डं लाति क-मण्ड-ला-कु
जलपात्र जो संन्यासी रखते हैं

कमण्डलु
पुं*
  - कस्य जलस्य मण्डं लाति क-मण्ड-ला-कु
जलपात्र जो संन्यासी रखते हैं

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कमण्डलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳ ಮರದ ಅಥವಾ ಮೃಣ್ಮಯ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆ
निष्पत्तिः - > ला (आदाने) - "डुः" (वा० ३-२-८१०)
व्युत्पत्तिः - > कस्य प्रजापतेर्जलस्य वा मण्डं सारं लाति
प्रयोगाः - > "अशेषतीर्थोपहृताः कमण्डलोः निधाय पाणावृषिणाभ्युदीरिताः"
उल्लेखाः - > माघ० १-१८
कमण्डलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಸುರಿ ಗಿಡ
कमण्डलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಮೃಗ

L R Vaidya

English

 kamaMqalu {% m.n. %} A water-pot used by the ascetic,  वेणुमान् सकमंडलुः Yaj.i.133.

Bopp

Latin

 कमण्डलु m. n. hydria. AM.
 Wils.: «An earthen or woo-
den waterpot,  used by the ascetic or religious student.»
HIT. 60. 16. DEV. 2. 23.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

पुण्डरीक
पु
पुण्डरीक,  व्याघ्र,  कमण्डलु,  सितवर्ण
पुण्डरीकः स्मृतो व्याघ्रः पुण्डरीकः कमण्डलुः ।
पुण्डरीकः सितो वर्णः पुण्डरीकं सरोरुहम् ॥ ९६ ॥
verse 1.1.1.96
page 0007

Lanman

English

 kamaṇḍalu,  m. water-jar.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कमण्डलु m. oder n. = 3. b),  Āpast. Śr. 5,  15,  1.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khrus bum
कमण्डलु

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
जटा सटा वृषी पीठं कुण्डिका तु कमण्डलुः ॥ ८१६ ॥
-wordlist-
 
जटा (स्त्री),  सटा (स्त्री),  वृषी (स्त्री),  पीठ (क्ली),  कुण्डिका (स्त्री),  कमण्डलु (पुंक्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कुण्डिका
कुण्डिका,  कमण्डलु
कक्षापटः स्यात्कौपीनं कुण्डिका च कमण्डलुः ।
verse 2.1.1.411
page 0047

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  कमण्डलुः
Root:  कमण्डलु
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ gourd
⇒ pitcher
⇒ water-jar
⇒ water-pot used by ascetics
⇒ white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
Shloka(s): 
2|7|46|1 ► अस्त्री कमण्डलुः कुण्डी व्रतिनामासनं वृषी। (ब्रह्मवर्गः)
3|3|6|2 ► कमण्डलौ च करकः सुगते च विनायकः॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|136|2 ► स्यान्महारजते क्लीबं कुसुम्भं करके पुमान्॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|7|46|1 ⇢ कमण्डलुः (कमण्डलु) (पुं) ⇒ gourd, pitcher, water-jar, water-pot used by ascetics, white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
➠ 2|7|46|1 ⇢ कमण्डलु (कमण्डलु) (नपुं) ⇒ gourd, pitcher, water-jar, water-pot used by ascetics, white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
➠ 2|7|46|1 ⇢ कुण्डी (कुण्डी) (स्त्री)
➠ 3|3|6|2 ⇢ करकः (करक) (पुं) ⇒ jug, tax, hail, toll, hand, tribute, water-vessel, species of bird, cocoa-nut shell
➠ 3|3|136|2 ⇢ कुसुम्भः (कुसुम्भ) (पुं) ⇒ saffron, safflower, outward affection, water-pot of the student and saMnyAsin
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ पात्रम्
अन्यसंबन्धाः ➡ संन्यासी
उपाधि ➡ उपकरणम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कमण्डलुः,  पुं,
   क्ली,
   (कस्य प्रजापतेः जलस्य वा मण्डःसारः तं लाति आदत्ते । ला + मितद्र्वादित्वात्डुः ।) सन्न्यासिनां मृत्काष्ठादिमयपात्रम् । तत्प-र्य्यायः । कुण्डी २ । इत्यमरः ७ । २ । ४६ ॥
 करकः ३ ।(यथा मनुः २ । ६४ ॥
“मेखलामजिनं दण्डमुपवीतं कमण्डलुम् ।अप्सु प्रास्य विनष्टानि गृह्णीतान्यानि मन्त्रवित्” ॥
)प्लक्षवृक्षः । इति मेदिनी ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कमण्डलु पुंन०  मण्डनं मण्डः कस्य जलस्य मण्डं लाति-ला--कु अर्द्धर्चादि । करङ्के संन्यासिनां ब्रह्मचारिणाञ्च१ जलपात्रभेदे,  अमरः । “मेखलामजिनं दण्डमुपवीतं कम-ण्डलुम्” । “वैणवीं धारयेद्यष्टिं सोदकञ्च कमण्डलुम्” मनुः ।“अशेषतीर्थोपहृताः कमण्डलोः” माघः । “कमण्डलुकपालेन शिरसा च मृजावता” भट्टिः । २ प्लक्षवृक्षे, मेदिनिः । ३ चतुष्पाज्जातौ च पुंस्त्री “कमण्डलुशब्दश्च-तुष्पादज्जातिभेदः” सि० कौ० । तस्यापत्यम् चतुष्पा-दभ्यो ढञ्” पा० ढञ् “लोपोऽकद्र्वाः” पा० उ-लोपः । कामण्डलेय तदपत्ये पुंस्त्री । तस्य कर्म भावोवा युवादि० अण् । कामण्डलव तद्भावेतत्कमणि च न०
  ।

Capeller

German

 कमण्डलु m.
  Wassertopf. 
°पाणि einen W.
in der Hand tragend.

Burnouf

French

 कमण्डलु कमण्डलु m.
  n.
  pot-à-l'eau ou gourde des
ascètes.
		 Esp. de figuier,  cf.  प्लक्ष।

Stchoupak

French

 कमण्डलु-
 m.
  nt. gourde ou cruche à eau (de l'ascète).
कमण्डलूदक- nt. eau de la cruche d'un ascète.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.