| YouTube Channel

कमठः (kamaThaH)

 
Apte
English
कमठः [kamaṭhḥ], [Uṇ.* 1.1]
A tortoise
संप्राप्तः कमठः स चापि नियतं नष्टस्तवादेशतः
Pt.*
 2.192.
A bamboo
A water-jar. -ठी A female tortoise or a small tortoise.Comp. -पतिः a king of tortoises.
Apte 1890
English
कमठः [Uṇ. 1. 100] 1 A tortoise
संप्राप्तः कमठः स चापि नियतं नष्टस्तवादेशतः Pt. 2. 184.
2 A bamboo.
3 A water-jar.
ठी A female tortoise or a small tortoise.
Comp.
पतिः a king of tortoises.
Apte Hindi
Hindi
कमठः
पुं*
 - कम्-अठन्
कछुवा
कमठः
पुं*
 - कम्-अठन्
बाँस
कमठः
पुं*
 - कम्-अठन्
जल का घड़ा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कूर्मः, कच्छपः, कमठः, कामठः, गूढाङ्गः, पञ्चागगुप्तः, पञ्चगुप्तः, कठिनपृष्ठम्, चतुर्गतिः, क्रोडपादः, उद्भटः, स्मरणापत्यतर्पकः
noun
जन्तुविशेषः सः जन्तुः किञ्चिद् दृष्ट्वा शरीरे एव मुखसम्पुटं प्रवेशयति।
"अधुना कच्छपस्य सङ्ख्या न्यूना जाता।"
Synonyms:
 कमठः
noun
एकः दैत्यः ।
"कमठस्य उल्लेखः कोषे अस्ति"
Synonyms:
 कमठः
noun
एकः मुनिः ।
"कमठस्य उल्लेखः कोषे अस्ति"
Synonyms:
 कमठः
noun
एकः राजा ।
"कमठस्य उल्लेखः महाभारते अस्ति"
Synonyms:
 कमठः
noun
एकः मुनिः ।
"कमठस्य वर्णनं कोशे वर्तते"
Synonyms:
 कमठः
noun
एकः दैत्यः ।
"कमठस्य वर्णनं कोशे वर्तते"
Synonyms:
 कमठः
noun
एकः नृपः ।
"कमठस्य वर्णनं महाभारते वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कमठः
पुं,
 (के जले मठति वसतीति । क + मठवासे + पचाद्यच् ।) कच्छपः । इत्यमरः । १ । १० ।२१ ॥
(यथा महानाटके ।“कमठपृष्ठकठोरमिदं धनु-र्मधुरमूर्त्तिरसौ रघुनन्दनः” ॥
मकठात्कामठं मांसं रामठेन समन्वितम् ।यदि सर्पिःसमायुक्तं का सुधा वसुधातले” ॥
इत्युद्भटः ॥
* ॥
गुणादयोऽस्य कच्छपशब्देज्ञातव्याः ॥
भगवद्विष्णोर्द्वितीयावतारः । यथाहटयोगदीपिकायाम् । १ । १० ।“अशेषतापतप्तानां समाश्रयमठो हठः ।अशेषयोगयुक्तानामाधारकमठो हटः” ॥
)वंशः । इति शब्दरत्नावली ॥
दैत्यविशेषः । मुनि-भाजनम् । इति हेमचन्द्रः ॥
शल्लकी इति धरणी ॥
(नृपविशेषः । यथा महाभारते । २ । ४ । २२ ।“कक्षसेनः क्षितिपतिः क्षेमकश्चापराजितः ।काम्बोजराजः कमठः कम्पनश्च महाबलः” ॥
)