| YouTube Channel

कपोल (kapola)

 
शब्दसागरः
English
कपोल
m.
 (-लः) A cheek.
f.
 (-ली) The forepart of the knee, the knee-cap
or pan.
E.
 कपि to quiver, and ओलच् Unadi
aff.
Capeller Eng
English
कपो॑ल
m.
 cheek.
Yates
English
कपोल (लः) 1.
m.
 A cheek. (ली)
f.
 The
forepart of the knee.
Spoken Sanskrit
English
कपोल - kapola -
m.
 - cheek
गण्ड - gaNDa -
m.
 - cheek
गल्ल - galla -
m.
 - cheek
गण्डदेश - gaNDadeza -
m.
 - cheek
गण्डशैल - gaNDazaila -
m.
 - cheek
गण्डस्थल - gaNDasthala -
n.
 - cheek
हनु - hanu -
n.
 - cheek
शुष्क - zuSka -
adj.
 - cheeky
प्रस्कन्दिन् - praskandin -
adj.
 - cheeky
प्रगल्भ - pragalbha -
adj.
 - cheeky
शिप्रा - ziprA -
f.
 - cheeks
धृष्ट - dhRSTa - ppp. - cheeky
कन्दल - kandala -
adj.
 - the cheek
गण्डभित्ति - gaNDabhitti -
f.
 - cheekbone
गण्डशैल - gaNDazaila -
m.
 - cheekbone
कपोलमूल - kapolamUla -
n.
 - cheekbone
कपोलफलक - kapolaphalaka -
n.
 - cheekbone
गण्डास्थि - gaNDAsthi -
n.
 - cheekbone [ Anat. ]
गण्डभित्ति - gaNDabhitti -
f.
 - cheek-bone
नितम्ब - nitamba -
m.
 - butt-cheek
कपोल kapola
m.
 cheek
Wilson
English
कपोल
m.
 (-लः) A cheek.
f.
 (-ली) The forepart of the knee, the
knee-cap or pan.
E.
 कपि to quiver, and ओलच् Uṇādi
aff.
Apte
English
कपोलः [kapōlḥ], [Uṇ.* 1.66] A cheek
क्षामक्षामकपोलमाननम्
Ś.*
 3.9, 6.15
R.*
 4.68. -ली The knee-cap.
Comp.
 -काषः any object against which anything (especially the cheeks) is rubbed
लीनालिः सुरकरिणां कपोलकाषः
Ki.*
 5.26. -ताडनम् Striking the cheeks (in confession of fault). -पत्रम् A mark painted on the cheek
कपोल- पत्रान्मकरात्सकेतुः
N.*
 7.6. -पालिः, -ली
f.
 The side of a cheek
कपोलपालिं तव तन्वि मन्ये
Bv.*
 2.1. -फलकः the (broad) cheeks. -भित्तिः
f.
 the temples and cheeks
or excellent (i. e. broad) cheeks
cf.
 गण्डभित्ति. -रागः the flush in the cheek.
Apte 1890
English
कपोलः [Uṇ. 1. 66] A cheek
क्षामक्षामकपोलमाननं Ś. 3. 10, 6. 14
R. 4. 68.
ली The knee-cap.
Comp.
काषः any object against which anything (especially the cheeks) is rubbed
Ki. 5. 36.
फलकः the (broad) cheeks.
भित्तिः f. the temples and cheeks
or excellent (i. e. broad) cheeks
cf. गंडमित्ति.
रागः the flush in the cheek.
Monier Williams Cologne
English
कपोल
m.
 (ifc. f(आ). ), (√ कप्,
Uṇ.
 i, 67) the cheek (of men or elephants
&c.
 ),
Suśr.
Yājñ.
Ragh.
&c.
कपोल
m.
pl.
N.
 of a school belonging to the white Yajur-veda
Monier Williams 1872
English
कपोल कपोल, अस्, m. (said to be fr. rt.
कम्प्), a cheek
(ई), f. the fore part of the knee,
the knee-cap or pan
[cf. कपाल।]
—कपोल-कवि,
इस्, m., N. of a poet.
—कपोल-काष, अस्, m. any ob-
ject against which the cheeks or temples are rubbed
the elephant's temples and cheeks.
—कपोल-फ-
लक, अस्, m. the cheek
(perhaps) the cheek-bone.
—कपोल-भित्ति, इस्, m. the temples and cheek,
the upper part of the face
(perhaps) the opening in
the temples of an elephant during rut.
—कपोल-
राग, अस्, m. colour or flush in the cheek.
Macdonell
English
कपोल kapola,
m.
 cheek
-kāṣa,
m.
 object 🞄which rubs against the cheek
-pātī,
f.
 edge 🞄of the cheek
-phalaka,
n.
 , -bhitti,
f.
 , -mūla,
n.
 cheek-bone.
Benfey
English
कपोल कपोल,
m.
 A cheek, Pañc.
d. 225.
--
Comp.
सु-,
adj.
 ,
f.
 ला, having
beautiful cheeks, Bhāg. P. 4, 25, 22.
Apte Hindi
Hindi
कपोलः
पुं*
 - कपि-ओलच्
गाल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कपोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೆನ್ನೆ /ಗಂಡಸ್ಥಳ
निष्पत्तिः - > कपि (चलने) - "कोलच्" (उ० १-६६)
व्युत्पत्तिः - > कम्पते भोजनसमये
प्रयोगाः - > "प्राप्यते स्म गतिचित्रकचित्रैश्चित्रमार्द्रनखलक्ष्म कपोलैः" । "कपोलकण्डूः करिभिर्विनेतुं विघट्टितानां सरलद्रुमाणाम्" ।
उल्लेखाः - > माघ० १०-७८, कुमा० १-९
L R Vaidya
English
kapola {% m. %} A cheek, R.iv.68, Yaj.iii.87.
Bopp
Latin
कपोल m. gena, mala. AM.
SAK. 52. 2.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khur tshos
१) कपोल २) गण्ड
mkhur ba
१) कपोल २) गण्ड ३) गल्ल
mkhur tshos
१) कट २) कपोल ३) गण्ड
khur
१) कपोल २) भरित
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गल्लात्परः कपोलश्च परो गण्डः कपोलतः ॥ ५८२ ॥
-wordlist-
कपोल (पुं), गण्ड (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
गण्ड
गण्ड, गल्ल, कपोल, हनु
गण्डो गल्लः कपोलश्च हनुस्तुल्यार्थवाचकाः ॥ ५२२ ॥
verse 2.1.1.522
page 0060
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कपोलः
Root: कपोल
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ cheek
Shloka(s):
2|6|90|2 ► अधस्ताच्चिबुकं गण्डौ कपोलौ तत्परा हनुः॥ (मनुष्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|6|90|2 ⇢ गण्डः (गण्ड) (पुं) ⇒ bone, hero, boil, side, spot, best, mark, chief, cheek, joint, bubble, pimple, pledge, bladder, excellent, rhinoceros, button [computer], astronomical period, part of a horse's trappings, whole side of the face including the temple, goitre or any other excrescence of the neck, stud or button fixed as an ornament upon the harness
➠ 2|6|90|2 ⇢ कपोलः (कपोल) (पुं)
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ कपोलाधोभागः
परा_अपरासंबन्धः ➡ देहावयवः
उपाधि ➡ अवयवः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कपोलः,
पुं,
 (कम्पते “कपिगण्डि कटिपटिभ्य ओ-लच्” । उणां १ । ६७ । इति ओलच् कपिइति निर्द्देशात् नलोपः । कं सुखं पोलतीतिवा पुलमहत्त्वे कर्म्मण्यण् ।) सृक्वतिर्य्यक्सन्निधि-भागः । गाल इति भाषा । तत्पर्य्यायः । गण्डः२ । इत्यमरः । २ । ६ । ९० ॥
गल्लः ३ । इतिराजनिर्घण्टः ॥
(यथा रघुः । ४ । ६८ ।“तत्र हूणावरोधानां भर्तृषु व्यक्तविक्रमम् ।कपोलपाटलादेशि बभूव रघुचेष्टितम्” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कपोल
पु०
 सौ० कप--ओलच् । गण्डे गल्ले (गाल)अमरः । “कपोलकण्डू करिभिर्विनेतुम” कुमा० ।“कपोलपाटलादेशि बभूव रघुचेष्टितम्” रघुः । “लीनालिःसुरकरिणां कपोलकाषः” किरा० “यस्याः कपौलैः कल-धौतधामस्तम्भेषु” । “कपोलभित्तीरिव लोध्रगौरीः”माघः कपोलाभित्तय इव विस्तीर्णत्वात् उपमि० स० ।एवं कपोलफलकादयः प्रस्तीर्णकपोले ।
Capeller
German
कपो॑ल
m.
 Wange.
Burnouf
French
कपोल कपोल
m.
 joue.
कपोली
f.
 rotule du genou.
Stchoupak
French
कपोल-
m.
 joue.
°कास-
m.
 objet contre lequel se frottent les joues.
°कुङ्कुम- nt. marques de safran sur les joues.
°पालि- °पाली-
f.
 joue.
°फलक- nt. zygoma, pommette
°भित्ति-
f.
 id.
°मूल- nt. os de la joue.