| YouTube Channel

कपित्थः (kapitthaH)

 
Apte
English
कपित्थः [kapitthḥ], The wood apple tree
Bhāg.*
 8.2.14.
त्थम् The fruit of the above tree.
A particular position of hands and fingers.
Butter-milk (तक) यौवनस्थस्य गौरस्य कपित्थस्य सुगन्धिनः
Rām.*
 2.91.72.Comp. -आस्यः a kind of monkey.
Apte 1890
English
कपित्थः The wood-apple tree.
त्थं 1 The fruit of the above tree.
2 A particular position of the hands and fingers.
Comp.
आस्यः a kind of monkey.
Apte Hindi
Hindi
कपित्थः
पुं*
 - कपि-स्था-क
कैथ का वृक्ष
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कपित्थः, दधित्थः, मन्मथः, दधिफलः, पुष्पफलः, दन्तशठः, कगित्थः, मङ्गल्यः, नीलमल्लिका, ग्राहीफलः, चीरपाकी, ग्रन्थिफलः, कुचफलः, कपीष्टः, गन्धफलः, दन्तफलः, करभवल्लभः, काठिन्यफलः।
noun
कण्टकयुक्तः वृक्षः यस्य फलानि तिक्तानि कटुनि च सन्ति।
"अस्मिन् वने कपित्थस्य आधिक्यं वर्तते।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कपित्थः
Root: कपित्थ
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Wood-apple tree
Tamil Vel̤ā
Shloka(s):
3|3|32|1 ► कपित्थे स्युर्दधिफलो दधित्थग्राहिमन्मथा। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|32|2 ► हृद्यो दन्तशठः पुष्पफलोऽरिष्टे तु फेनिलः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|32|1 ⇢ कपित्थः (कपित्थ) (पुं) ⇒ Wood-apple tree
Tamil Vel̤ā ⇒
➠ 3|3|32|1 ⇢ कृपः (कृप) (पुं) ⇒ Wood-apple tree
Tamil Vel̤ā ⇒
➠ 3|3|32|1 ⇢ दधिफलः (दधिफल) (पुं) ⇒ Woodapple tree
Tamil Vel̤ā ⇒
➠ 3|3|32|1 ⇢ दधित्थः (दधित्थ) (पुं) ⇒ Woodapple tree
Tamil Vel̤ā ⇒
➠ 3|3|32|1 ⇢ ग्राही (ग्राहिन्) (पुं) ⇒ Wood-apple tree
Tamil Vil̤ā ⇒
➠ 3|3|32|1 ⇢ मन्मथः (मन्मथ) (पुं) ⇒ Woodapple tree
Tamil Vel̤ā ⇒
➠ 3|3|32|2 ⇢ हृद्यः (हृद्य) (पुं) ⇒ Wood apple tree
Tamil Vil̤ā ⇒
➠ 3|3|32|2 ⇢ दन्तशठः (दन्तशठ) (पुं) ⇒ Woodapple tree
Tamil Vel̤ā ⇒
➠ 3|3|32|2 ⇢ पुष्पफलः (पुष्पफल) (पुं) ⇒ Woodapple tree
Tamil Vel̤ā ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कपित्थः
Root: कपित्थ
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ tree on which monkeys dwell
⇒ Wood apple [Feronia Elephantum - Bot.]
⇒ wood-apple tree [Limonia acidissima - Bot.]
⇒ particular position of the hands and fingers
Shloka(s):
2|4|21|1 ► अश्वत्थेऽथ कपित्थे स्युर्दधित्थग्राहिमन्मथाः। (वनौषधिवर्गः)
2|4|21|2 ► तस्मिन्दधिफलः पुष्पफलदन्तशठावपि॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|21|1 ⇢ कपित्थः (कपित्थ) (पुं) ⇒ tree on which monkeys dwell, Wood apple [Feronia Elephantum - Bot.], wood-apple tree [Limonia acidissima - Bot.], particular position of the hands and fingers
➠ 2|4|21|1 ⇢ दधित्थः (दधित्थ) (पुं)
➠ 2|4|21|1 ⇢ ग्राही (ग्राहिन्) (पुं) ⇒ taking, seizing, holding, drawing, keeping, gaining, picking, alluring, prone to, catching, choosing, searching, acquiring, obtaining, gathering, containing, astringent, purchasing, perceiving, attracting, obstructing, fascinating, constipating, scrutinizing, see guNagrAhin, laying hold of, engaged in catching
➠ 2|4|21|1 ⇢ मन्मथः (मन्मथ) (पुं) ⇒ love, god of love, love or the god of love, amorous passion or desire, wood apple [Feronia Elephantum - Bot.], 29th year in a 60 years' cycle of Jupiter
➠ 2|4|21|2 ⇢ दधिफलः (दधिफल) (पुं)
➠ 2|4|21|2 ⇢ पुष्पफलः (पुष्पफल) (पुं) ⇒ wood apple [Feronia Elephantum - Bot.], White gourd [Benincasa hispida - Bot.]
➠ 2|4|21|2 ⇢ दन्तशठः (दन्तशठ) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
जातिः ➡ वृक्षः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कपित्थः,
पुं,
 (कपिः तिष्ठति फलप्रियत्वात् लोभात्वा यत्र । कपि + स्था + कः । पृषोदरादित्वात्सलोपे साधुः ।) वृक्षविशेषः । कत्वेल इति भाषातत्पर्य्यायः । दधित्थः २ ग्राही ३ मन्मथः ४ दधि-फलः ५ पुष्पफलः ६ दन्तशठः ७ । इत्यमरः२ । ४ । २१ ॥
कगित्थः ८ । इति भरतः ॥
मालूरः९ मङ्गल्यः १० नीलमल्लिका ११ ग्राहिफलः १२चिरपाकी १३ ग्रन्थिफलः १४ कुचफलः १५ क-पीष्टः १६ गन्धफलः १७ दन्तफलः १८ करभव-ल्लभः १९ काठिन्यफलः २० करञ्जफलकः २१ ।अस्यामफलगुणः । अम्लत्वम् । उष्णत्वम् । कफ-नाशित्वम् । ग्राहित्वम् । वायुवर्द्धकत्वम् । कण्ठ-रोगजिह्वाधिकजडताकारित्वम् । त्रिदोषवर्द्धक-त्वम् । विषहरत्वम् । रोचकत्वञ्च । तत्पक्वफल-गुणाः । दोषत्रयहरत्वम् । मधुराम्लरसत्वम् ।गुरुत्वम् । श्वासवभिश्रमक्लमहरत्वम् । हिक्काप-नोदक्षमत्वम् । ग्राहित्वम् । रुचिप्रदत्वम् । ततःसर्व्वदा सेव्यम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
“कपित्थमामं कण्डघ्नं विषघ्नं ग्राहि वातलम् ।मधुराम्लकषायत्वात् सौगन्ध्याच्च रुचिप्रदम्” ॥
इति राजवल्लभः ॥
(तथा च चरके ॥
“कपित्थं विषकण्ठ्यघ्नमामं संग्राहि वातलम् ॥
मधुराम्लकषायत्वात् सौगन्ध्याच्च रुचिप्रदम् ।परिपक्वं सदोषघ्नं विषघ्नं ग्राहि गुर्व्वपि” ॥
“कुशद्वीपेश्वरस्य राज्ञो ज्योतिष्मत्संज्ञकस्य सप्त-पुत्त्राणामेकतमः । तद्वर्षमपि तन्नम्ना ख्यातम् ।तद्विवरणन्तु विष्णुपुराणे २ यांशे ४ अध्यायेद्रष्टव्यम्”)