| YouTube Channel

कपिः (kapiH)

 
Apte
English
कपिः [kapiḥ], [कप्-इन् नलोपः
Uṇ.*
 4.143.]
An ape, a monkey
कपेरत्रासिषुर्नादात्
Bk.*
 9.11.
An elephant.
A species of Karañja.
Incense, storax or impure benzoin (शिलारस).
The sun.
N.
 of Viṣṇu.-पिः
f.
 -पी A female monkey.
Comp.
 -आख्यः Incense. -इज्यः an epithet of (1) Rāma
(2) Sugrīva. -आसम् The buttocks of an ape
यथा कप्यासं पुण्डरीकमेव Ch.
Up.*
 1.6.7. -इन्द्रः (the chief of monkeys) an epithet of (1) Hanumat
नश्यन्ति ददर्श वृन्दानि कपीन्द्रः
Bk.*
 1.12
(2) of Sugrīva
व्यर्थं यत्र कपीन्द्रसख्यमपि मे
U.*
 3.45
(3) of Jāmbuvat. -कच्छुः
f.
N.
 of a plant.-कन्दुकम् the skull. -केतन, -ध्वजः
N.
 of Arjuna
Bg.*
 1.2. -चूडा, -चूतः the hog plum tree (Mar. अंबाडा)-जः, -तैलम् -नामन्
n.
 storax or benzoin.
प्रभुः An epithet of Rāma.
of Sugrīva. -रथः an epithet of (1)Rāma
(2) Arjuna. -लोमन्
f.
 a kind of perfume.-लोहम् Brass. -वक्त्रः
N.
 of Nārada. -शाकः, -कम् a cabbage. -शीर्षम् the upper part (coping) of a wall. having a sphere like the head of a monkey
Kau.
A.
 1.3. -शीर्षकम् vermilion (Mar. हिंगूळ). -शीर्ष्णी a kind of musical instrument.
Apte 1890
English
कपिः [कंप्-इन् नलोपः
Uṇ. 4. 143.] 1 An ape, a monkey
कपेरवासिषुर्नादात् Bk. 9. 11.
2 An elephant.
3 A species of Karañja.
4 Incense, storax or impure benzoin (शिलारस).
5 The sun.
6 N. of Viṣṇu.
पिः f.
पी A female monkey.
Comp.
आख्यः incense.
इज्यः an epithet of (1) Rāma
(2) of Sugrīva.
इंद्रः (the chief of monkeys) an epithet of (1) Hanūmat
नश्यंति ददर्श वृंदानि कपींद्रः Bk. 10. 12
(2) of Sugrīva
व्यर्थं यत्र कपींद्रसख्यमपि मे U. 3. 45
(3) of Jāmbavat.
कच्छुः f. N. of a plant.
कंदुकं the skull.
केतन,
ध्वजः N. of Arjuna
Bg. 1. 20.
चूडा, चूतः the hog-plum tree.
जः,
तैलं,
नामन् n. storax or benzoin.
प्रभुः {1} an epithet of Rāma. {2} of Sugrīva.
रथः an epithet of (1) Rāma
(2) Arjuna.
लोमन् f. a kind of perfume.
लोहं brass.
वक्त्रः N. of Nārada.
शाकः
कं a cabbage
शीर्षं the upper part (coping) of a wall.
शषिर्कं vermilion (Mar. हिंगुळ).
शीष्र्णी a kind of musical instrument.
Hindi
Hindi
(मीटर) बंदर
Apte Hindi
Hindi
कपिः
पुं*
 - "कम्प्-इ, नलोपः"
"लंगूर, बंदर"
कपिः
पुं*
 - "कम्प्-इ, नलोपः"
हाथी
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वानरः, कपिः, प्लवङ्गः, प्लवगः, शाखामृगः, वलीमुखः, मर्कटः, कीशः, वनौकाः, मर्कः, प्लवः, प्रवङ्गः, प्रवगः, प्लवङ्गमः, प्रवङ्गमः, गोलाङ्गुलः, कपित्थास्य, दधिक्षोणः, हरिः, तरुमृगः, नगाटनः, झम्पी, झम्पारुकलिप्रियः, किखिः, शालावृकः
noun
पुंजातिविशिष्टवानरः।
"सः मनुष्यः वानरं वानरीं च नर्तयति।"
Synonyms:
 उत्तालः, उल्कामुखः, कपिः, कीशः, झम्पाकः, झम्पारुः, पिङ्गाक्षः, पिङ्गलः, वनौकः
noun
पुच्छहीनः मनुष्यसदृशः वानरः।
"बालकाः प्राणिसङ्ग्रहालये उत्तालाय भूमुग्दाः यच्छति।"
Synonyms:
 वानरः, कपिः, प्लवङ्गः, प्लवगः, शाखामृगः, वलीमुखः, मर्कटः, कीशः, वनौकाः, मर्कः, प्लवः, प्रवङ्गः, प्रवगः, प्लवङ्गमः, प्रवङ्गमः, गोलाङ्गुलः, कपित्थास्य, दधिक्षोणः, हरिः, तरुमृगः, नगाटनः, झम्पी, झम्पारुकलिप्रियः, किखिः, शालावृकः
noun
वन्यपशुः यः वृक्षे वसति भ्रमति च।
"वाली नाम वानरः रामेण हतः।"
Synonyms:
 विष्णुः, नारायणः, कृष्णः, वैकुण्ठः, विष्टरश्रवाः, दामोदरः, हृषीकेशः, केशवः, माधवः, स्वभूः, दैत्यारिः, पुण्डरीकाक्षः, गोविन्दः, गरुडध्वजः, पीताम्बरः, अच्युतः, शार्ङ्गी, विष्वक्सेनः, जनार्दनः, उपेन्द्रः, इन्द्रावरजः, चक्रपाणिः, चतुर्भुजः, पद्मनाभः, मधुरिपुः, वासुदेवः, त्रिविक्रमः, दैवकीनन्दनः, शौरिः, श्रीपतिः, पुरुषोत्तमः, वनमाली, बलिध्वंसी, कंसारातिः, अधोक्षजः, विश्वम्भरः, कैटभजित्, विधुः, श्रीवत्सलाञछनः, पुराणपुरुषः, वृष्णिः, शतधामा, गदाग्रजः, एकशृङ्गः, जगन्नाथः, विश्वरूपः, सनातनः, मुकुन्दः, राहुभेदी, वामनः, शिवकीर्तनः, श्रीनिवासः, अजः, वासुः, श्रीहरिः, कंसारिः, नृहरिः, विभुः, मधुजित्, मधुसूदनः, कान्तः, पुरुषः, श्रीगर्भः, श्रीकरः, श्रीमान्, श्रीधरः, श्रीनिकेतनः, श्रीकान्तः, श्रीशः, प्रभुः, जगदीशः, गदाधरः, अजितः, जितामित्रः, ऋतधामा, शशबिन्दुः, पुनर्वसुः, आदिदेवः, श्रीवराहः, सहस्रवदनः, त्रिपात्, ऊर्ध्वदेवः, गृध्नुः, हरिः, यादवः, चाणूरसूदनः, सदायोगी, ध्रुवः, हेमशङ्खः, शतावर्त्ती, कालनेमिरिपुः, सोमसिन्धुः, विरिञ्चिः, धरणीधरः, बहुमूर्द्धा, वर्धमानः, शतानन्दः, वृषान्तकः, रन्तिदेवः, वृषाकपिः, जिष्णुः, दाशार्हः, अब्धिशयनः, इन्द्रानुजः, जलशयः, यज्ञपुरुषः, तार्क्षध्वजः, षड्बिन्दुः, पद्मेशः, मार्जः, जिनः, कुमोदकः, जह्नुः, वसुः, शतावर्तः, मुञ्जकेशी, बभ्रुः, वेधाः, प्रस्निशृङ्गः, आत्मभूः, सुवर्णबिन्दुः, श्रीवत्सः, गदाभृत्, शार्ङ्गभृत्, चक्रभृत्, श्रीवत्सभृत्, शङ्खभृत्, जलशायी, मुरमर्दनः, लक्ष्मीपतिः, मुरारिः, अमृतः, अरिष्टनेमः, कपिः, केशः, जगदीशः, जनार्दनः, जिनः, जिष्णुः, विक्रमः, शर्वः
noun
देवताविशेषः हिन्दुधर्मानुसारं जगतः पालनकर्ता।
"एकादशस्तथा त्वष्टा द्वादशो विष्णुरुच्यते जघन्यजस्तु सर्वेषामादित्यानां गुणाधिकः।"
Synonyms:
 कपिः
noun
एकः विद्यालयः ।
"कपीनाम् उल्लेखः कोषे अस्ति"
Synonyms:
 कपिः
noun
पुरुषनामविशेषः ।
"कपिः इति नामकानां नैकेषां पुरुषाणाम् उल्लेखः कोषे अस्ति"
Synonyms:
 कपिः
noun
एकं गुरुकुलम् ।
"कपेः वर्णनम् कोशे वर्तते"
Tamil
Tamil
கபி: : குரங்கு, வால் இல்லாக் குரங்கு, யானை, வாசனை தூபத்தின் புகை, விளாமரம், சூரியன், சாம்பராணி,
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कपिः,
पुं,
 (कम्पते यः सदा । कपिचलने । “कुण्डि-कम्प्योर्नलोपश्च” उणां । ४ । १४३ । इ प्रत्ययः ।)वानरः । इत्यमरः । २ । ५ । ३ ॥
(यथा, मनुः । ११ । १५४ ॥
“विड्वराहखरोष्ट्राणां गोमायोः कपिकाकयोः ।प्राश्य मूत्रपुरीषाणि द्विजश्चान्द्रायणञ्चरेत्” ॥
)सिह्लकः । मधुसूदनः । इति मेदिनी ॥
(यथा, महाभारते १३ । १४९ । १०९ ।“सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः” ॥
)धात्रिका । इति शब्दमाला ॥
करञ्जभेदः । इतिशब्दचन्द्रिका ॥
(कादुदकात् पृथ्वीं पाति इति ।वराहः । रक्तचन्दनम् । पिङ्गलम् । तद्वर्णवति त्रि ॥
)