| YouTube Channel

कपर्द (kaparda)

 
शब्दसागरः
English
कपर्द्द
m.
(-र्द्दः)
1. The braided hair of SIVA.
2. A small shell used as
a coin, a Cowri.
3. A name of SIVA.
E.
water, (that of the
Ganges, ) पृ in the
deriv.
form, nourishing, and from दा to give
or happiness, &c. which will apply to both senses
also with
कन् added कपर्द्दक.
Capeller Eng
English
कपर्द
m.
a small shell used as a coin
braided or
knotted hair (resembling a shell).
Yates
English
कपर्द्द (र्द्दः) 1.
m.
The braided hair
of Shiva
a
cowry.
Spoken Sanskrit
English
कपर्द - kaparda -
m.
- cowry
वराट - varATa -
m.
- cowry
वराटक - varATaka -
m.
- cowry
श्वेत - zveta -
m.
- cowry
श्वेतक - zvetaka -
m.
- cowry
सर्वमूल्य - sarvamUlya -
n.
- cowry
हिरण - hiraNa -
n.
- cowry
हिरण्य - hiraNya -
n.
- cowry
द्राप - drApa -
m.
- Money cowry [ Monetaria moneta - Zoo. ]
वट - vaTa -
m.
- money cowry [ Monetaria moneta - Zoo. ]
कपर्दिका - kapardikA -
f.
- money cowry sea shell [ Cypraea moneta - Zoo. ]
काकिनी - kAkinI -
f.
- money cowry sea shell [ Cypraea moneta - Zoo. ]
चूर्णि - cUrNi -
f.
- money cowry sea shell [ Cypraea moneta - Zoo. ]
बालक्रीडनक - bAlakrIDanaka -
m.
- money cowry sea shell [ Cypraea moneta - Zoo. ]
वराटक - varATaka -
m.
- money cowry sea shell [ Cypraea moneta - Zoo. ]
चराचर - carAcara -
n.
- money cowry sea shell [ Cypraea moneta - Zoo. ]
पणास्थि - paNAsthi -
n.
- money cowry sea shell [ Cypraea moneta - Zoo. ]
पणास्थिक - paNAsthika -
n.
- money cowry sea shell [ Cypraea moneta - Zoo. ]
चर - cara -
m.
- small money cowry sea shell [ Cypraea moneta - Zoo. ]
चर्य - carya -
m.
- small money cowry sea shell [ Cypraea moneta - Zoo. ]
कपर्द - kaparda -
m.
- cowry
कपर्द - kaparda -
m.
- small shell or cowrie
कपर्द - kaparda -
m.
- braided and knotted hair
कपर्द - kaparda -
m.
- cowrie
Wilson
English
कपर्द्द
m.
(-र्द्दः)
1 The braided hair of ŚIVA.
2 A small shell used as a coin, a Cowri.
3 A name of ŚIVA.
E.
water, (that of the Ganges, ) पृ in the
deriv.
form, nourishing,
and from दा to give
or happiness, &c. which will apply to
both senses
also with कन् added कपर्द्दक.
Apte
English
कपर्दः [kapardḥ] कपर्दकः [kapardakḥ], कपर्दकः 1 A small shell or cowrie (used as a coin).
Braided or matted hair especially of Śiva
G. L.* 22.
Apte 1890
English
कपर्दः, कपर्दकः 1 A small shell or cowrie (used as a coin).
2 Braided and matted hair, especially of Śiva
G. L. 22.
Monier Williams Cologne
English
कपर्द
m.
a small shell or cowrie (of which eighty
=
one paṇa, used as a coin or as a die in gambling, Cypraea Moneta) Comm. on
VS.
Comm. on
Pāṇ.
braided and knotted hair (esp. that of Śiva, knotted so as to resemble the cowrie shell),
L.
(cf. च॑तुष्-कपर्द.)
Monier Williams 1872
English
कपर्द कपर्द, अस्, m. a small shell or
cowrie used as a coin and as a die in gambling,
Cypræa Moneta
braided and knotted hair, especially
that of Śiva (knotted so as to resemble the cowrie
shell).
Macdonell
English
कपर्द kapard-a,
m.
cowrie (small shell used 🞄as a coin or die)
braid of hair in the form of 🞄a shell
-a-ka,
m.
, -ikā,
f.
cowrie
-in,
a.
🞄having hair wound in the form of a shell
🞄curly, shaggy
m.
ep. of Śiva.
Benfey
English
कपर्द कपर्द,
m.
1. A small shell
used as a coin, a cowrie.
2. The
braided hair of Śiva.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कपर्द
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕವಡೆ
कपर्द
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮೇಶ್ವರನ ಜಟೆಗಳಸಮೂಹ
निष्पत्तिः - > पर्व (पूरणे) - "क्विप्" (वा० ३-३-१०८) डुदाञ् (दाने) - "कः" (३-२-४)
व्युत्पत्तिः - > केन सुखेन परं पूर्ति ददाति
प्रयोगाः - > "कपर्दमुद्बद्धमहीनमूर्धरत्नांशुभिर्भासुरमुल्लसद्भिः"
उल्लेखाः - > कुमा० १२-९
विस्तारः - > "कपर्दः खण्डपरशोर्जटजूटे वराटके" - विश्व०
L R Vaidya
English
kaparda {% m. %} 1. A small shell
2. braided hair of Śiva.
Bopp
Latin
कपर्द m.
1) coma implicata, involuta dei Sivi. AM.
2) parva
concha pro moneta adhibita, «a Cowriye». HEM.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
कपर्द
पु
कपर्द, हरजटौघ, श्वेतकाकिनी
कपर्दो हरजटौघः कपर्दः श्वेतकाकिनी २३
verse 2.1.1.23
page 0009
कीनाश
पु
कीनाश, कपर्द, यम, कर्षक
कीनाशश्च कपर्दः स्यात् कीनाशौ यमकर्षकौ २९
verse 2.1.1.29
page 0009
Indian Epigraphical Glossary
English
kaparda (CII 4), also called kapardī, kapardaka, etc.
cowrie-shell used as coin.
kaparda, same as kapardaka, etc.
cowrie-shell used as
coin.
Lanman
English
kaparda, m. small shell used as a coin,
80 = 1paṇa
-aka, m. the same.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कपर्दस्तु हिरण्यः स्यात्पणास्थिकवराटकौ
-wordlist-
कपर्द (पुं), हिरण्य (पुंक्ली), पणास्थिक (पुं), वराटक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कपर्द
कपर्द, शिव_जटाबन्ध
कपर्दोऽस्य जटाबन्धस्तण्डुः स्यान्नन्दिकेश्वरः १४
verse 1.1.1.14
page 0003
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कपर्दः
Root: कपर्द
Gender: पुं
Number: all
अर्थः शिवस्य जटाबन्धः
Meaning(s):
Braided hair of Śiva
Shloka(s):
1|1|50|1 कपर्दोऽस्य जटाजूटः खट्वाङ्गोऽस्य सुखङ्घुणः। (स्वर्गकाण्डः/आदिदेवाध्यायः)
Synonym(s):
1|1|50|1 कपर्दः (कपर्द) (पुं) Braided hair of Śiva शिवस्य जटाबन्धः
Related word(s):
गुण-गुणी-भावः शिवः
जातिः अलौकिकाचलनिर्जीववस्तु
Vedic Reference
English
Kaparda, ‘braid, Kapardin, ‘wearing braids.’ These words
refer to the Vedic custom of wearing the hair in braids or
plaits. Thus a maiden is said to have her hair in four plaits
(catuṣ-kapardā), ^1 and the goddess Sinīvālī is described as ‘wear-
ing fair braids’ (su-kapardā).^2 Men also wore their hair in this
style, for both Rudra^3 and Pūṣan^4 are said to have done so,
while the Vasiṣṭhas^5 were distinguished by wearing their hair
in a plait on the right (dakṣiṇatas-kaparda). The opposite was
to wear one's hair ‘plain’ (pulasti).^6 See also Opaśa.
1) Rv. x. 114, 3.
2) Vājasaneyi Saṃhitā, xi. 56.
3) Rv. i. 114, 1. 5
Vājasaneyi Saṃ-
hitā, xvi. 10. 29. 43. 48. 59.
4) Rv. vi. 55, 2
ix. 67. 11.
5) Rv. vii. 33, 1. Cf. 83, 8.
6) Vājasaneyi Saṃhitā, xvi. 43.
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 264,
265
Muir, Sanskrit Texts, v. 462
Max
Müller, Sacred Books of the East, 32, 424.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कपर्द्दः,
पुं,
(पर्ब्ब पूरणे + सम्पदादित्वात् भावेक्विप् “रात् लोपः” २१ इतिवलोपे पर् पूर्त्तिः केन सुखेन जलेन वा परपूर्त्तिं ददातीति + पर् + दा + सुपीति योगविभागात् कः कस्य गङ्गाजलस्य परा पूरणेनदापयति शुध्यति वा + पर् + दैप् शोधने“आतोऽनुपसर्गे कः” इति कः ।)शिवजटा इत्यमरः ३७
(यथाकाशिखण्डे २९ ४४ ।“कमनीयजलाकम्रा कपर्द्दिसुकपर्दगा”
)वराटकः इति मेदिनी
(“पञ्चभिः कपद्दःपञ्चिका नाम द्यूतमस्ति” इति पां ।१० सूत्रस्य सरला टीका
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कपर्द्द
पु०
पर्व्व पूरणे क्किप् रात् वलोपे पर् पूर्त्तिः कस्यगङ्गाजलस्य परा पूर्त्त्या दायति शुध्यति + पर् + दै--क ।१ हरजटायाम् केन सुखेन परा पूर्त्त्या दीयते दा-घञर्थेक वराटके अल्पर्थेकन् अत्नार्थे पुंस्त्री० ।स्त्रीत्वे टाप् अत इत्त्वम् कपर्द्दिकाप्यत्र! दपर्दक-भेदाश्च राजनि० दर्शिता यथा सुवर्णवर्णा सिंही२ धूम्रवर्णा व्याघ्री, पीतपृष्ठा सितोदरा मृगी, श्वेत-वर्णा हंसी नातिदीर्घिका विदन्ता” कपर्द्दश्च उपरसभेदः भावप्र० उक्तः तद्वाक्यञ्च कनकरसशब्दे दर्शितम् तस्य गुणाश्च ततोक्ता यथा “कपर्दो दाहपित्ता-सृशोथहः शीतलः सरः” राजनि० तु “कपर्दः कटुति-क्तोष्णः कर्णशूलव्रणापहः गुल्मशूलनेत्रदोषनाशनःपरिकीर्त्तितः” “पञ्चाङ्कान् सौवर्ण्णान् कपर्द्दान्” यजु० ।“यद्यहमिमं सक्तुशरावं विक्राय दश कपर्द्दकान् प्रा-प्नोमि” हितो०
Capeller
German
कपर्द
m.
Otterköpfchen (gewundene kleine
Muschel, als Münze oder Würfel gebraucht)
*muschelartig aufgewundene
Harrflechte, Locke.
Grassman
German
(kaparda), m., eine gewundene kleine Muschel, dann die in Form einer solchen aufgewundene Haarflechte, in der letzten Bedeutung enthalten in cátuṣkaparda, dakṣiṇatás-kaparda, und zu Grunde liegend in kapardín.
Burnouf
French
कपर्द कपर्द
m.
et कपर्दक
m.
la chevelure tressée
Rudra ou de Śiva.
Petit coquillage employé comme monnaie.
कपर्दिन्
n.
ép. de Rudra. [Vd.], ensuite de Śiva.
Stchoupak
French
कपर्द-
m.
coquille, coquillage (employé comme monnaie ou comme jeton)
-क-
m.
-इका-
f.
id.