| YouTube Channel

कपट (kapaTa)

 
शब्दसागरः
English
कपट mn. (-टः-टं) Fraud, deceit, cheating, circumvention.
E.
 क BRAHMA,
पट् to go, अच् affix
what extends even to BRAHMA,
or क the head,
and पट a covering, screening the head as it were.
f.
 (-टी) A
measure equal to the capacity of the hollows of the two hands
joined.
Capeller Eng
English
कपट
m.
n.
 fraud, deceit
°— feigned, pretended,
dissimulated.
Yates
English
कपट (टः-टं) 1.
m.
n.
 Fraud, deceit,
circumvention. (टी) 3.
f.
 The
hollow of the hands joined.
Spoken Sanskrit
English
कपट - kapaTa -
n.
 - deceit
मायाचार - mAyAcAra -
adj.
 - deceit
उपेक्षा - upekSA -
f.
 - deceit
कपटकापटिका - kapaTakApaTikA -
f.
 - deceit
कैतवी - kaitavI -
f.
 - deceit
दम्भचर्या - dambhacaryA -
f.
 - deceit
दौन्दुभि - daundubhi -
f.
 - deceit
रेभटि - rebhaTi -
f.
 - deceit
रेखा - rekhA -
f.
 - deceit
वीचि - vIci -
f.
 - deceit
वृजिना - vRjinA -
f.
 - deceit
उपधा - upadhA -
f.
 - deceit
रिप् - rip -
f.
 - deceit
दम्भ - dambha -
m.
 - deceit
व्याज - vyAja -
m.
 - deceit
द्विर्भाव - dvirbhAva -
m.
 - deceit
उपाधि - upAdhi -
m.
 - deceit
कलह - kalaha -
m.
 - deceit
कल्क - kalka -
m.
 - deceit
काकरुक - kAkaruka -
m.
 - deceit
कपट kapaTa
n.
 deceit
मायाचार mAyAcAra
adj.
 deceit
उपेक्षा upekSA
f.
 deceit
कपटकापटिका kapaTakApaTikA
f.
 deceit
कैतवी kaitavI
f.
 deceit
दम्भचर्या dambhacaryA
f.
 deceit
दौन्दुभि daundubhi
f.
 deceit
रेभटि rebhaTi
f.
 deceit
रेखा rekhA
f.
 deceit
वीचि vIci
f.
 deceit
वृजिना vRjinA
f.
 deceit
उपधा upadhA
f.
 deceit
रिप् rip
f.
 deceit
दम्भ dambha
m.
 deceit
व्याज vyAja
m.
 deceit
द्विर्भाव dvirbhAva
m.
 deceit
उपाधि upAdhi
m.
 deceit
कलह kalaha
m.
 deceit
कल्क kalka
m.
 deceit
काकरुक kAkaruka
m.
 deceit
Wilson
English
कपट
mn. (-टः-टं) Fraud, deceit, cheating, circumvention.
E.
 क. BRAHMĀ, पट to go, अच् affix
what extends even to BRAHMĀ
or क the head, and पट a covering, screening the head as it were.
f.
(-टी) A measure equal to the capacity of the hollows of the two hands
joined.
Apte
English
कपटः [kapaṭḥ] टम् [ṭam], टम् Fraud, deceit, trick, cheating
कपटशत- मयं क्षेत्रमप्रत्ययानाम्
Pt.*
 1.191
कपटानुसारकुशला
Mk.*
 9.5.-टी A measure equal to the capacity of the hollows of the two hands joined together.
Comp.
 -तापसः one who pretends to be an ascetic, pseudo ascetic. -पटु
a.
 adept in deceit, deceitful, crafty
छलयन् प्रजास्त्वमनृपेन कपटपटुरैन्द्रजालिकः
Śi.*
 15.35. -प्रबन्धः a fraudulent contrivance.
H.*
 1. -लेख्यम् a forged document. -वचनम् deceitful talk. -वेश
a.
 disguised, masked (-शः) disguise, false dress.
Apte 1890
English
कपटः,
टं Fraud, deceit, trick, cheating
कपटशतमयं क्षेत्रमप्रत्ययानां Pt. 1. 191
कपटानुसारकुशला Mk. 9. 5.
टी A measure equal to the capacity of the hollows of the two hands joined together.
Comp.
तापसः one who pretends to be an ascetic, pseudo ascetic.
पटु a. adept in deceit, deceitful, crafty
छलयन् प्रजास्त्वमनृतेन कपटपटुरैंद्रजालिकः Śi. 15. 35.
प्रबंधः a fraudulent contrivance
H. 1.
लेख्यं a forged document.
वचनं deceitful talk.
वेश a. disguised, masked. (
शः) disguise, false dress.
Monier Williams Cologne
English
कपट mn. (√ कम्प् Comm. on
Uṇ.
 iv, 81), fraud, deceit, cheating, circumvention,
MBh.
Bhartṛ.
Pañcat.
&c.
कपट
m.
N.
 of a Dānava,
MBh.
 i, 2534
Monier Williams 1872
English
कपट कपट, अस्, अम्, m. n. (said to be fr.
rt. कम्प्), fraud, deceit, cheating, circumvention
(अस्), m., N. of a Dānava
(ई), f. a measure equal to
the capacity of the hollows of the two hands joined.
—कपट-ता, f. or कपट-त्व, अम्, n. deceitful-
ness.
—कपट-तापस, अस्, m. one who deceitfully
pretends to be an ascetic.
—कपट-दैत्य-बध,
अस्, m. title of a chapter of the Gaṇeśa-Purāṇa
(‘destruction of the Daitya Kapaṭa’).
—कपट-
प्रबन्ध, अस्, m. fraud, trick, fraudulent plot or
contrivance.
—कपट-लेख्य, अम्, n. a forged docu-
ment, a false or fraudulent statement.
—कपट-
वचन, अम्, n. deceitful talk.
—कपट-वेश, अस्,
आ, अम्, assuming a false dress or appearance, masked,
disguised
(अस्), m. disguise.
—कपटवेशिन्, ई, इनी,
इ, disguised, in masquerade.
—कपटेश्वरी (°ट-ईश्°),
f., N. of a plant.
Macdonell
English
कपट kapaṭa,
m.
n.
 fraud: °—, fictitious
-nāṭaka,
m.
 N.
-prabandha,
m.
 cunning device
🞄-śata-maya,
a.
 consisting of a hundred kinds 🞄of fraud
-īśvara,
m.
 N. of a temple of Śiva.
Benfey
English
कपट कपट,
m.
 and
n.
 Fraud,
Pañc. 217, 15.
Apte Hindi
Hindi
कपटः
पुं*
 - के मूर्ध्नि पट इव आच्छादकः
"जालसाजी, धोखादेही, चालाकी, प्रवंचना"
कपटम्
नपुं*
 - के मूर्ध्नि पट इव आच्छादकः
"जालसाजी, धोखादेही, चालाकी, प्रवंचना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कपट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಂಚನೆ /ಮೋಸ /ಠಕ್ಕು
व्युत्पत्तिः - > के मूर्ध्नि पट इवाच्छादकः
प्रयोगाः - > "विधाय मूर्तिं कपटेन वामनीं स्वयं बलिद्वंसिविडम्बिनीमयम्"
उल्लेखाः - > नैष० १-१२४
कपट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವ್ಯಾಜ /ನೆಪ
प्रयोगाः - > "किमस्य लोम्नां कपटेन कोटिभिर्विधिर्न लेखाभिरजीगणद्गुणान्"
उल्लेखाः - > नैष० १-२१
कपट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಶ್ಯಪನ ಪತ್ನಿಯಾದ ದನುವಿನ ಮಗ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸ
L R Vaidya
English
kapawa {% m.n. %} Fraud, deceit, केनाप्यनर्थरुचिना कपटं प्रयुक्तम् Sant.S.ii.2, कपटशतमयं क्षेत्रमप्रत्ययानाम् Bhartr.i.77.
Bopp
Latin
कपट m. n. fraus. HIT. 21. 13.
Lanman
English
kapaṭa, m. n. fraud.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khram pa
१) उपधि २) कपट ३) कपटता ४) कपटिन ५) क्षेपक ६) चतुर ७) चुम्बक ८) दम्भ ९) धूर्त १०) पाटच्चर (?) ११) भ्रामज
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कपटं कैतवं दम्भः कूटं छद्मोपधिश्छलम् ।
व्यपदेशो मिषं लक्षं निभं व्याजोऽथ कुक्कुटिः ॥ ३७८ ॥
कुहना दम्भचर्या च वञ्चनं तु प्रतारणम् ।
व्यलीकमतिसन्धानं साधौ सभ्यार्यसज्जनाः ॥ ३७९ ॥
-wordlist-
कपट (क्ली), कैतव (क्ली), दम्भ (पुं), कूट (पुंक्ली), छद्मन् (क्ली), उपधि (स्त्री), छल (क्ली), व्यपदेश (पुं), मिष (क्ली), लक्ष (क्ली), निभ (क्ली), व्याज (पुं), कुक्कुटि (स्त्री), कुहना (स्त्री), दम्भचर्या (स्त्री), वञ्चन (क्ली), प्रतारण (क्ली), व्यलीक (क्ली), अतिसन्धान (क्ली), साधु (पुं), सभ्य (पुं), आर्य (पुं), सज्जन (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कैतव
कैतव, कपट, कूट, व्याज, छद्मन्, उपधि, छल, मिष, निभ, व्यपदेश
कैतवं कपटं कूटं व्याजच्छद्मोपधिच्छलम् ।
मिषं निभं च निर्दिष्टं व्यपदेशश्च सूरिभिः ॥ ७०९ ॥
verse 4.1.1.709
page 0082
जाल
जाल, कपट
जालं कपटेऽप्युक्तं कपालमुक्तं घटादिशकलेऽपि ।
verse 5.1.1.804
page 0093
Mahabharata
English
Kapaṭa, an Asura. § 92 (Aṃcāvat.): I, 65, 2534 (son of Danu).
पुराणम्
English
कपट / KAPAṬA. A demon. He was Kaśyapa's son born of his wife danu. (Chapter 65, bhīṣma parva).
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कपटः
Root: कपट
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ guile
⇒ trickery
⇒ deceitfulness
Shloka(s):
1|7|30|1 ► कपटोऽस्त्री व्याजदम्भोपधयश्छद्मकैतवे। (नाट्यवर्गः)
1|7|30|2 ► कुसृतिर्निकृतिः शाठ्यं प्रमादोऽनवधानता॥ (नाट्यवर्गः)
3|3|14|1 ► दीनारेऽपि च निष्कोऽस्त्री कल्कोऽस्त्री शमलैनसोः। (नानार्थवर्गः)
3|3|37|1 ► अयोघने शैलशृङ्गे सीराङ्गे कूटमस्त्रियाम्। (नानार्थवर्गः)
3|3|183|2 ► गुहादम्भौ गह्वरे द्वे रहोऽन्तिकमुपह्वरे॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|209|1 ► अविश्वासेऽपह्नवेऽपि निकृतावपि निह्नवः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|7|30|1 ⇢ कपटः (कपट) (पुं)
➠ 1|7|30|1 ⇢ कपटम् (कपट) (नपुं)
➠ 1|7|30|1 ⇢ व्याजः (व्याज) (पुं) ⇒ guile, fraud, means, device, deceit, colour, pretext, artifice, pretence, disguise, imitation, semblance, deception, appearance, wickedness, allegation, contrivance, deceitfulness
➠ 1|7|30|1 ⇢ दम्भः (दम्भ) (पुं) ⇒ ziva, fraud, deceit, feigning, hypocrisy, indra's thunder bolt
➠ 1|7|30|1 ⇢ उपधिः (उपधि) (पुं) ⇒ fraud, adding, support, addition, condition, attribute, peculiarity, circumvention, act of putting to, part of the wheel between the nave and the circumference, one of the requisites for the equipment of a jaina ascetic
➠ 1|7|30|1 ⇢ छद्मम् (छद्म) (नपुं)
➠ 1|7|30|1 ⇢ कैतवम् (कैतव) (नपुं) ⇒ beryl, fraud, deceit, roguery, cheating, gambling, deceitful, falsehood, stake in a game
➠ 1|7|30|2 ⇢ कुसृतिः (कुसृति) (स्त्री) ⇒ wicked, by-way, jugglery, trickery, cheating, secret way, wickedness, evil conduct, going evil ways
➠ 1|7|30|2 ⇢ निकृतिः (निकृति) (स्त्री) ⇒ fraud, abuse, insult, poverty, removal, reproach, baseness, deceitful, rejection, dishonest, indigence, dishonesty, wickedness, low conduct
➠ 1|7|30|2 ⇢ शाठ्यम् (शाठ्य) (नपुं) ⇒ guile, deceit, roguery, dishonesty, wickedness
➠ 3|3|14|1 ⇢ कल्कः (कल्क) (पुं) ⇒ sin, dirt, filth, sinful, deceit, wicked, ordure, faeces, meanness, impurity, hypocrisy, falsehood, wax of the ear, Olibanum [Frankincense], kind of tenacious paste, bastard myrobalan tree [Terminalia Belerica - Bot.], viscous sediment deposited by oily substances when ground
➠ 3|3|14|1 ⇢ कल्कम् (कल्क) (नपुं) ⇒ sin, dirt, filth, sinful, deceit, wicked, ordure, faeces, meanness, impurity, hypocrisy, falsehood, wax of the ear, Olibanum [Frankincense], kind of tenacious paste, bastard myrobalan tree [Terminalia Belerica - Bot.], viscous sediment deposited by oily substances when ground
➠ 3|3|37|1 ⇢ कूटः (कूट) (पुं) ⇒ untrue, dwelling, deceitful, kind of hall, ox whose horns are broken, subdivision of grahayuddha, mystical name of the letter kSa, not horned or cornuted [as an animal with incomplete continuations of the bone of the forehead]
➠ 3|3|37|1 ⇢ कूटम् (कूट) (नपुं) ⇒ untrue, dwelling, deceitful, kind of hall, ox whose horns are broken, subdivision of grahayuddha, mystical name of the letter kSa, not horned or cornuted [as an animal with incomplete continuations of the bone of the forehead]
➠ 3|3|183|2 ⇢ गह्वरम् (गह्वर) (नपुं) ⇒ deep, wood, thick, depth, abyss, riddle, confused, hypocrisy, deep sigh, impervious, hiding-place, impenetrable, impenetrable secret, Rosary Pea [Abrus precatorius - Bot.]
➠ 3|3|209|1 ⇢ निह्नवः (निह्नव) (पुं) ⇒ denial, secrecy, mistrust, obscuring, disavowal, eclipsing, suspicion, expiation, atonement, wickedness, amends for, surpassing, concealment, contradiction, begging pardon, making amends or reparation on
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मनोविकारः
जातिः ➡ मानसिकभावः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कपटः,
पुं,
क्ली,
 (पटतीति पटः । पट् + अच् । कस्यसतो ब्रह्मणोऽपि पटः आवरकः । यद्वा कप +अटन् ।) अयथार्थव्यवहारः । प्रतारणा । तत्प-र्य्यायः । व्याजः २ दम्भः ३ उपधिः ४ छद्म ५ कैत-वम् ६ । इत्यमरः । १ । ७ । ३० ॥
कूटम् ७कल्कम् ८ छलम् ९ मिषम् १० कैरवम् ११ ।इति शब्दरत्नावली ॥
(“नरेन्द्रसिंह ! कपटं न वोढुं त्वमिहार्हसि” ।इति महाभारते १ । ७४ । १०१ ॥
दनुपुत्त्रः ।यथा महाभारते १ । ६४ । २५ ।“निचन्द्रश्च निकुम्भश्च कुपटः कपटस्तथा ।एते ख्याता दर्नोर्वंशे दानवाः परिकीर्त्तिताः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कपट स्त्री कप--अटत्, कं ब्रह्माणमपि पटति आच्छादयतिपट--अच् ६ त० वा अर्द्धर्चादि । यथास्थितवस्तुनोऽन्यथाप्रकाशनरूपे हृदयस्थाभावनिगूहनरूपे च छले अमरः । “मयिसकपटं किञ्चित् क्वापि प्रणीतविलोनने” सा० द० । “नरेन्द्रसिंह! कपटं न वोढुं त्वमिहार्हसि” भा० आ० ७४ ।कपटस्य भावः ष्यञ् । कापट्य
न०
 तल् कपटता स्त्री त्वकपटत्व
न०
 कपटभावे । कापट्यञ्च अन्यथास्थितवस्तुनीऽ-न्यथाप्रकाशनरूपव्यापारभेदः हृद्गतभावस्य प्रच्छा-दनञ्च । कपटमस्त्यस्व ठन् । कपटिक कपटयुक्ते शब्द-र० । इनि कपटिन् कपटयुक्ते
त्रि०
 स्त्रियां ङीष् ।साच (चिडा) नामगन्धद्रव्ये राजनि० । कप--अटन् ।गौरा० ङीष् कपटी । परिमाणभेदे (एक आकाँड) शब्दर० ।
Capeller
German
कपट
m.
n.
 Betrug, Hinterlist
(°—)
scheinbar, fingiert.
Burnouf
French
कपट कपट
m.
n.
 fraude, tromperie
le fait de
circonvenir.
Stchoupak
French
कपट-
m.
 nt. fraude, ruse, tromperie
-आत् ifc. sous les
apparences de.
°कापटिका-
f.
 fraude, ruse.
°तापस- in faux ascète.
°नाटक- nt. comédie d'une ruse, ruse fictive.
°पटु- a. expert en ruses, trompeur.
°प्रबन्ध-
m.
 machination, complot.
कपटेश्वर- nt.
n.
 d'un sanctuaire.