| YouTube Channel

कन्दयमानः (kandayamAnaH)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कदि आह्वाने रोदने च”@} 2 आह्वाने सकर्मकः, अन्यत्राकर्मकः।
‘आह्वाने रोदने क्रन्देः कन्देः क्रन्दति कन्दति।
वैक्लव्ये तु तयोर्घात्वोः क्रन्दते कन्दते मितोः।।’ 3 इति देवः।
4 कन्दकः-न्दिका, कन्दकः-न्दिकाः, चिकन्दिषकः-षिका, चाकन्दकः-न्दिका
कन्दिता-त्री, कन्दयिता-त्री, चिकन्दिषिता-त्री, चाकन्दिता-त्री
कन्दन्-न्ती, कन्दयन्-न्ती, चिकन्दिषन्-न्ती
-- कन्दिष्यन्-न्ती-ती, कन्दयिष्यन्-न्ती-ती, चिकन्दिषिष्यन्-न्ती-ती
कन्दयमानः, कन्दयिष्यमाणः, चाकन्द्यमानः, चाकन्दिष्यमाणः
कन्-कन्दौ-कन्दः
-- -- -- कन्दितम्-तः, 5 कन्दितः-तं, चिकन्दिषितः, चाकन्दितः-तवान्
कन्दः, कन्दः, आकन्दी, 6 चिकन्दिषुः, चिकन्दयिषुः, चाकन्दः
कन्दितव्यम्, कन्दयितव्यम्, चिकन्दिषितव्यम्, चाकन्दितव्यम्
कन्दनीयम्, कन्दनीयम्, चिकन्दिषणीयम्, चाकन्दनीयम्
कन्द्यम्, कन्द्यम्, चिकन्दिष्यम्, चाकन्द्यम्
ईषत्कन्दः, -दुष्कन्दः-सुकन्दः
-- -- कन्द्यमानः, कन्द्यमानः, चिकन्दिष्यमाणः, चाकन्द्यमानः
7 कन्दः, कन्दः, चिकन्दिषः, चाकन्दः
कन्दितुम्, कन्दयितुम्, चिकन्दिषितुम्, चाकन्दितुम्
कन्दा, कन्दना, चिकन्दिषा, चिकन्दयिषा, चाकन्दा
कन्दनम्, कन्दनम्, चिकन्दिषणम्, चाकन्दनम्
कन्दित्वा, कन्दयित्वा, चिकन्दिषित्वा, चाकन्दित्वा
सङ्कन्द्य, संकन्द्य, सञ्चिकन्दिष्य, सञ्चाकन्द्य
कन्दम् २ कन्दित्वा २ कन्दम् २ कन्दयित्वा २ चिकन्दिषम् २ चिकन्दिषित्वा २ चाकन्दम् २ चाकन्दित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१६३)
02
=>
 (१-भ्वादिः-७०। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो-१०५)
04
=>
 [[२। ‘इदितो नुम् धातोः’ (७-१-५८) इति नुम्।]]
05
=>
 [[B। ‘मनोज्ञगण्डं तमनिन्दिताननं नन्दात्मजं शारदचन्द्रशीतलम्। पराक्रमत्रन्दनकन्दितासुरं संक्रन्दनक्लन्दितमीक्षितास्महे।।’ धा। का। १-१०।]]
06
=>
 [[३। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ (३-२-७८) इति णिनिः।]]
07
=>
 [पृष्ठम्०१५८+ २७]
1 {@“कदि वैक्लव्ये”@} 2 3 घटादिः षित् च।
4 ‘कदि आह्वाने रोदने च’ 5 इति धातोरेव, अर्थविशेषे आत्म- नेपदार्थं मित्त्वार्थं चानुवादो घटादौ।।
कन्दकः-न्दिका, कन्दकः-न्दिका, चिकन्दिषकः-षिका, चाकन्दकः-न्दिका
कन्दिता-त्री, कन्दयिता-त्री, चिकन्दिषिता-त्री, चाकन्दिता-त्री
-- कन्दयन्-न्ती, कन्दयिष्यन्-न्ती-ती
-- कन्दमानः, कन्दयमानः, चिकन्दिषमाणः, चाकन्द्यमानः
कन्दिष्यमाणः, कन्दयिष्यमाणः, चिकन्दिषिष्यमाणः, चाकन्दिष्यमाणः
कन्-कन्दौ-कन्दः
-- -- -- कन्दितं-तः, 6 कन्दितः-तम्, चिकन्दिषितः, चाकन्दितः-तवान्
कन्दः, कन्दः, चिकन्दिषुः, चिकन्दयिषुः, चाकन्दः
7 कन्दितव्यम्, कन्दयितव्यम्, चिकन्दिषितव्यम्, चाकन्दितव्यम्
कन्दनीयम्, 8 कन्दनीयम्, चिकन्दिषणीयम्, चाकन्दनीयम्
कन्द्यम्, कन्द्यम्, चिकन्दिष्यम्, चाकन्द्यम्
ईषत्कन्दः-दुष्कन्दः-सुकन्दः
-- -- कन्द्यमानः, कन्द्यमानः, चिकन्दिष्यमाणः, चाकन्द्यमानः
कन्दः, कन्दः, चिकन्दिषः, चाकन्दः
कन्दितुम्, कन्दयितुम्, चिकन्दिषितुम्, चाकन्दितुम्
9 कन्दा, कन्दना, चिकन्दिषा, चिकन्दयिषा, चाकन्दा
कन्दनम्, कन्दनम्, चिकन्दिषणम्, चाकन्दनम्
कन्दित्वा, कन्दयित्वा, चिकन्दिषित्वा, चाकन्दित्वा
सङ्कन्द्य, सङ्कन्द्य, प्रचिकन्दिष्य, प्रचाकन्द्य
कन्दम् २, कन्दित्वा २, कन्दम् २, 10 कान्दम् २, कन्दयित्वा २, चिकन्दिषम् २, चिकन्दिषित्वा २, चाकन्दम् २
चाकन्दित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१६४)
02
=>
 (१-भ्वादिः-७७२। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 [[आ। ‘घटादिषु त्विहापूर्वपठितास्सर्वदा मितः। बहिस्स्थस्येह पाठे तु मित्त्वमुक्तेऽर्थ एव हि’।। (धातुकाव्यव्याख्याने) इत्यनेन न्यायेन वैकल्ये एव मित्त्वप्रयुक्तं कार्यम्। आह्वानरोदनयोस्तु मित्त्वं न।]]
04
=>
 [[श्लोकः - ‘आह्वाने रोदने क्रन्देः कन्देः क्रन्दति कन्दति। वैक्लव्ये तु तयोर्धात्वोः क्रन्दते कन्दते मितोः।। मित्त्वार्थपाठसामर्थ्यात् तयोर्दीर्घविकल्पनम्। भवेच्चिण्णमुलोस्तस्मादक्रान्द्यक्रन्दि सिध्यतः।।’ (श्लो-१०५-१०६।) इति देवः। श्लोकान्तः]]
05
=>
 (१६३)
06
=>
 [[१। ‘निष्ठायां सेटि’ (६-४-५२) इति णेर्लोपः।]]
07
=>
 [पृष्ठम्०१५९+ २५]
08
=>
 [[१। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णेर्लोपः।]]
09
=>
 [[२। घटादीनां षित्त्वात् ‘षिद्भिदादिभ्यः--’ (३-३-१०४) इति अङ्। ‘गुरोश्च--’ (३-३-१०३) इति वा अः प्रत्ययः।]]
10
=>
 [[३। अनुपधात्वेऽपि घटादिषु पाठसामर्थ्यात् ‘चिण्णमुलोः--’ (६-४-९३) इति दीर्घ- विकल्पः।]]