| YouTube Channel

कनकं (kanakaM)

 
Apte 1890
English
कनकं Gold
कनकवलयं स्रस्तं स्रस्तं मया प्रतिसार्यते Ś. 3. 13
Me. 2, 37, 67.
कः 1 The Palāśa tree.
2 The Dhattūra tree.
3 Mountain ebony.
Comp.
अंगदं a gold bracelet.
अचलः,
अद्रिः,
गिरिः,
शैलः epithets of the mountain Sumeru
अधुना कुचौ ते स्पर्धेते किल कनकाचलेन सार्धम् Bv. 2. 9.
अध्यक्षः the treasurer.
आह्वः the धत्तूर tree. (
ह्वं) = नागकेशर.
आलुका a golden jar or vase.
आह्वयः the Dhattūra tree. (
यं) a flower.
क्षारः borax.
टंकः a golden hatchet.
दंडं
दंडकं (golden-sticked) the royal parasol.
दंडिका a golden sheath for a sword &c.
Mu. 2.
निकषः a streak of gold (rubbed on a touch-stone).
पत्रं an earornament made of gold
जीवेति मंगलवचः परिहृत्य कोपात् कर्णे कृतं कनकपत्रमनालपंत्या Ch. P. 10.
परागः gold-dust.
पलः a kind of fish. (
लं) a weight of gold.
प्रभ a. bright as gold. (
भा) the महाज्योतिष्मती plant.
प्रसवा the स्वर्णकेतकी plant.
भंगः a piece of gold.
रंभा the स्वर्णकदली plant.
रसः {1} a yellow orpiment. {2} fluid gold.
शक्तिः N. of Kārtikeya.
सूत्रं a gold necklace
काक्या कनकसूत्रेण कृष्णसर्पो विनाशितः Pt. 1. 207.
स्थली ‘a land of gold, ’ gold mine.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कनकं,
क्ली,
 (कनति दीप्यते इति । कनी दीप्तौ +कृञादिभ्यो वुन् ।) स्वर्णम् । इत्यमरः । २ । ९ ।९४ ॥
(यथा, मेघदूते । २ ।“तस्मिन्नद्रौ कतिचिदबला विप्रयुक्तः स कामीनीत्वा मासान् कनकवलयभ्रंशरिक्तप्रकोष्ठः” ॥
)