कदली (kadalI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Spoken Sanskrit

English

कदली 	-	  kadalI 	-	 f.
  	-	 plantain
कन्दली 	-	  kandalI 	-	 f.
  	-	 plantain
अंशुमत्फला 	-	  aMzumatphalA 	-	 f.
  	-	 plantain
अनंशुमत्फला 	-	  anaMzumatphalA 	-	 f.
  	-	 plantain
काष्ठीला 	-	  kASThIlA 	-	 f.
  	-	 plantain
जालिका 	-	  jAlikA 	-	 f.
  	-	 plantain
रम्भा 	-	  rambhA 	-	 f.
  	-	 plantain
प्रसू 	-	  prasU 	-	 f.
  	-	 plantain
सारतरु 	-	  sArataru 	-	 m.
  	-	 plantain
जालक 	-	  jAlaka 	-	 n.
  	-	 plantain
कदली 	-	  kadalI 	-	 f.
  	-	 plantain tree
ऊरुस्तम्भा 	-	  UrustambhA 	-	 f.
  	-	 plantain tree
काष्ठकदली 	-	  kASThakadalI 	-	 f.
  	-	  wild plantain
फलाढ्या 	-	  phalADhyA 	-	 f.
  	-	  wild plantain
वनमोचा 	-	  vanamocA 	-	 f.
  	-	  wild plantain
शिलारम्भा 	-	  zilArambhA 	-	 f.
  	-	  wild plantain
काष्ठीरस 	-	  kASThIrasa 	-	 m.
  	-	  wild plantain
लोचक 	-	  locaka 	-	 m.
  	-	 plantain tree
शिलीन्ध्र 	-	  zilIndhra 	-	 m.
  	-	 plantain tree
सुकाष्ठा 	-	  sukASThA 	-	 n.
  	-	  wild plantain
जल-कदली 	-	  jala-kadalI 	-	 adj.
  	-	  water plantain
चम्पकरम्भा 	-	  campakarambhA 	-	 f.
  	-	  kind of plantain
हेमफला 	-	  hemaphalA 	-	 f.
  	-	  kind of plantain
सुवर्णकदली 	-	  suvarNakadalI 	-	 f.
  	-	  kind of plantain
कनककदली 	-	  kanakakadalI 	-	 f.
  	-	  species of plantain
बालकदली 	-	  bAlakadalI 	-	 f.
  	-	  young plantain tree
कदलीकन्द 	-	  kadalIkanda 	-	 m.
  	-	  root of the plantain
अरण्यकदली 	-	  araNyakadalI 	-	 f.
  	-	  wood or wild plantain
दारुकदली 	-	  dArukadalI 	-	 f.
  	-	  kind of wild plantain
रेवट 	-	  revaTa 	-	 m.
  	-	  fruit of the plantain
वनकदली 	-	  vanakadalI 	-	 f.
  	-	  wild banana or plantain
कदल 	-	  kadala 	-	 m.
 f.
  	-	 plantain or banana tree
रम्भास्तम्भ 	-	  rambhAstambha 	-	 m.
  	-	  trunk of a plantain tree
कदलीगर्भ 	-	  kadalIgarbha 	-	 m.
  	-	  pith of the plantain tree
रक्तकदली 	-	  raktakadalI 	-	 f.
  	-	  kind of banana or plantain
शिलीन्ध्र 	-	  zilIndhra 	-	 n.
  	-	  flower of the plantain tree
कदलीसुखम् 	-	  kadalIsukham 	-	 ind.
  	-	  as easily as a plantain tree
रम्भोरु 	-	  rambhoru 	-	 adj.
  	-	  having thighs like a plantain tree
चम्पक 	-	  campaka 	-	 n.
  	-	  fruit of a variety of the plantain
मौच 	-	  mauca 	-	 n.
  	-	  fruit of the banana or plantain tree

 
   कदली  kadalI  f.
   banana  
   कदली  kadalI  f.
   kind of deer   
   कदली  kadalI  f.
   plantain  
   कदली  kadalI  f.
   flag   
   कदली  kadalI  f.
   plantain tree  
   कदली  kadalI  f.
   banner   
   कदली  kadalI  f.
   flag carried by an elephant  
   कदली  kadalI  f.
   banana tree   
   जल-कदली  jala-kadalI  adj.
   water plantain  
   कदली-मक्षी  kadalI-makSI f.
   common fruit fly  [ Drosophila melanogaster - Zoo. ]   
   कदली-मक्षी  kadalI-makSI f.
   banana fly     
            

Monier Williams Cologne

English

 कदली a f.
  the plantain tree,  Bhpr.
  

 a kind of deer (the hide of which is used as a seat),  MBh.
  
 Suśr.

 a flag,  banner,  flag carried by an elephant,  L.
 

 कदली b f.
  (See above).

Hindi

केले

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte Hindi

Hindi

कदली
स्त्री*
  - कद्-कलच्-ङीप् 
केले का वृक्ष

कदली
स्त्री*
  - कद्-कलच्-ङीप् 
एक प्रकार का मृग

कदली
स्त्री*
  - कद्-कलच्-ङीप् 
हाथी के द्वारा वहन की जा रही ध्वजा

कदली
स्त्री*
  - कद्-कलच्-ङीप् 
ध्वजा या झंडा

कदली
स्त्री*
  - कदल+ङीष्
केला

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कदली
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಳೆಯ ಹಣ್ಣು
निष्पत्तिः - > गौरा० "ङीष्" (४-१-४१)
कदली
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಜಿಂಕೆ /ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಚರ್ಮವುಳ್ಳ ಚಿಗರಿ
कदली
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಳೆಯ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > दल (विदारणे) - "घः" (३-३-१२४)
व्युत्पत्तिः - > केन वायुना दल्यते
प्रयोगाः - > "इत्यस्य तेने कदलीर्मधुश्रीः प्रभावनी केतनवैजयन्तीः"
उल्लेखाः - > माघ० ६-६९
कदली
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪತಾಕೆ /ಧ್ವಜ
विस्तारः - > "कदली हरिणान्तरे । रम्भायां वैजयन्त्यां च" - हेम० ।

L R Vaidya

English

 kadalI {% f. %} 1. The plantain tree,  कनककदलीवेष्टनप्रेक्षणीयः Megh.ii.14,  यास्यत्यूरुः सरसकदलीस्तंभगौरश्चलत्वम् ii.33,  R.xii.96,  Yaj.iii.8
 2. a kind of deer
 3. a flag carried by an elephant.

Bopp

Latin

 कदली f. nomen plantae. DR. 5. 9.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

रम्भा
स्त्री
रम्भा,  देवाङ्गना,  कदली
रम्भा देवाङ्गना प्रोक्ता रम्भा स्यात् कदली मता ॥ ३ ॥
verse 2.1.1.3
page 0008

मोचा
स्त्री
मोचा,  शाल्मलि,  कदली
मोचा शाल्मलिराख्याता मोचाऽपि कदली मता ।
verse 2.1.1.4
page 0008

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कदली *Fahne,  S I,  207,  3
 H 40,  29
 Vās. 295,  6 (banner borne on an elephant).

 कदली f. °eine Pelzart,  Kauṭ. II,  11 (79,  11).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  चमूरुः,  कदली,  कन्दली,  चीनः,  प्रियकः,  समूरुः,  हरिणः,  अमी
noun
 
मृगविशेषः यः विशेषतः एशियामहाद्वीपस्य दक्षिणपार्श्वेषु वर्तते।
 "चमूरोः चर्म उपयुज्य निर्मितानि वस्त्राणि उष्णानि सन्ति।"

Synonyms:
  कदली,  तृणसारा,  गुच्छफला,  वारणवुषा,  रम्भा,  मोचा,  काष्ठीला,  अंशुमत्फला,  वारवुषा,  सुफला,  सुकुमारा,  सकृत्फला,  हस्तिविषाणी,  गुच्छदन्तिका,  निःसारा,  राजेष्टा,  बालकप्रिया,  ऊरुस्तम्भा,  भानुफला,  वनलक्ष्मीः,  कदलकः,  मोचकः,  रोचकः,  लोचकः,  वारवृषा,  वारणवल्लभा
noun
 
वृक्षविशेषः-सः वृक्षः यस्य पर्णानि दीर्घाणि तथा च फलं गुरुतरं मधुरं पुष्टम् अस्ति।
 "तस्य प्राङ्गणे कदली अस्ति।"

Synonyms:
  कदली,  तृणसारा,  गुच्छफला,  वारणवुषा,  रम्भा,  मोचा,  काष्ठीला,  अंशुमत्फला,  वारवुषा,  सुफला,  सुकुमारा,  सकृत्फला,  हस्तिविषाणी,  गुच्छदन्तिका,  निःसारा,  राजेष्टा,  बालकप्रिया,  ऊरुस्तम्भा,  भानुफला,  वनलक्ष्मीः,  कदलकः,  मोचकः,  रोचकः,  लोचकः,  वारवृषा,  वारणवल्लभा
noun
 
फलविशेषः तत् फलम् यद् गुरुतरम् मधुरम् तथा च पुष्टम्।
 "सः कदलीम् अत्ति।"

Synonyms:
  ध्वजः,  पताका,  ध्वजपटः,  ध्वजांशुकः,  केतनम्,  केतुः,  केतुवसनः,  वैजयन्तिका,  वैजयन्ती,  जयन्तः,  कदली,  कदलिका,  उच्छलः
noun
 
दण्डस्य आधारेण समुत्थिता नानावर्णीया विशिष्टवर्णीया वा पट्टिका यया कस्यापि सत्ता कोऽपि उत्सवः सङ्केतः वा सूच्यते।
 "भारतदेशस्य ध्वजः चक्राङ्कितः अस्ति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

chu shing
१) कदली २) निचुल ३) रम्भा

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
तृणराजस्तलस्तालो रम्भा मोचा कदल्यपि ॥ ११३६ ॥
-wordlist-
 
तृणराज (पुं),  तल (पुं),  ताल (पुं),  रम्भा (स्त्री),  मोचा (स्त्री),  कदली (स्त्री)

--source--
 
मृगभेदा रुरुन्यङ्कुरङ्कुगोकर्णशम्बराः ॥ १२९३ ॥
चमूरुचीनचमराः समूरैणर्श्यरौहिषाः ।
कदली कन्दली कृष्णसारः पृषतरोहितौ ॥ १२९४ ॥
-wordlist-
 
रुरु (पुं),  न्यङ्कु (पुं),  रङ्कु (पुं),  गोकर्ण (पुं),  शम्बर (पुं),  चमूरु (पुं),  चीन (पुं),  चमर (पुं),  समूर (पुं),  एण (पुं),  ऋश्य (पुं),  रौहिष (पुं),  कदली (स्त्री),  कन्दली (त्रि),  कृष्णसार (पुं),  पृषत (पुं),  रोहित (पुं),  मृग (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

रम्भा
रम्भा,  कदली,  मोचा
रम्भा कदली मोचा तृणराजः कथ्यते तलस्तालः ।
verse 2.1.1.192
page 0024

कदली
कदली,  करिवैजयन्ती
पृष्ठास्थन्यपि वंशः कदली करिवैजयन्त्यां च ॥ ८०३ ॥
verse 5.1.1.803
page 0093

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: कदली
Root: कदली
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ बिले शेते मृदुरूक्षोच्चकरबुरैः नीलाग्रैरोमभिर्युक्ता विंशत्यङ्गुलायता हरिणः
Meaning(s):
⇒ Twenty inches long deer that lives in a cave and has soft rough and differently coloured hair and black tips at the end
Shloka(s):
3|4|18|1 ► कदली तु बिले शेते मृदुरूक्षोच्चकर्बुरैः। (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|4|18|1 ⇢ कदली (कदली) (स्त्री) ⇒ Twenty inches long deer that lives in a cave and has soft rough and differently coloured hair and black tips at the end ⇒ बिले शेते मृदुरूक्षोच्चकरबुरैः नीलाग्रैरोमभिर्युक्ता विंशत्यङ्गुलायता हरिणः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ सुगन्धी
    

Tamil

கத3லீ : வாழை மரம்,  ஒரு வகை மான்,  யானை சுமந்து செல்லும் கொடி,  கொடி.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  कदली
Root:  कदली
Gender:  स्त्री
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ flag
⇒ banana
⇒ banner
⇒ plantain
⇒ banana tree
⇒ kind of deer
⇒ plantain tree
⇒ flag carried by an elephant
Shloka(s): 
2|4|113|1 ► कदली वारणबुसा रम्भा मोचांशुमत्फला। (वनौषधिवर्गः)
2|4|113|2 ► काष्ठीला मुद्गपर्णी तु काकमुद्गा सहेत्यपि॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|4|113|1 ⇢ कदली (कदली) (स्त्री) ⇒ flag, banana, banner, plantain, banana tree, kind of deer, plantain tree, flag carried by an elephant
➠ 2|4|113|1 ⇢ वारणबुसा (वारणबुसा) (स्त्री)
➠ 2|4|113|1 ⇢ रम्भा (रम्भा) (स्त्री) ⇒ banana, mooing, roaring, sounding, plantain, courtezan, sort of rice, kind of metre, cotton string round the loins
➠ 2|4|113|1 ⇢ मोचा (मोचा) (स्त्री)
➠ 2|4|113|1 ⇢ अंशुमत्फला (अंशुमत्फला) (स्त्री)
➠ 2|4|113|2 ⇢ काष्ठीला (काष्ठीला) (स्त्री) ⇒ banana, plantain, dessert banana [Musa Sapientum - Bot.]
Related word(s): 
जातिः ➡ ओषधिः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कदली,  स्त्री,
   (कदल + गौरादित्वात् ङीष् । यद्वाकाय जलाय दल्यते त्वगस्य गौरादित्वात् ङीष् ।)स्वनामप्रसिद्धौषधिविशेषः । कला इति भाषा ।तत्पर्य्यायः । वारणवुसा २ रम्भा ३ मोचा ४अंशुमत्फला ५ काष्ठीला ६ । इत्यमरः ॥
 कदलः७ वारणवुषा ८ वारवुषा ९ । इति तट्टीका ॥
सुफला १० सुकुमारा ११ सकृत्फला १२ गुच्छ-फला १३ हस्तिविषाणी १४ गुच्छदन्तिका १५निःसारा १६ राजेष्टा १७ बालकप्रिया १८ ऊरु-स्तम्भा १९ भानुफला २० वनलक्ष्मीः २१ । कदलकः२२ मोचकः २३ रोचकः २४ लोचकः २५ वारवृषा२६ । इति शब्दरत्नावली ॥
 वारणवल्लभा २७चर्म्मण्वती २८ । इति जटाधरः ॥
 (यथा,  महा-भारते २ । दूतपर्ब्बणि ६६ । १२ ।“कदलीशुण्डसदृशं सर्व्वलक्षणसंयुतम् ।गजहस्तप्रतीकाशं वज्रप्रतिमगौरवम्” ॥
)अस्याः पक्वफलगुणः । कषायत्वम् । मधुरत्वम् ।शीतलत्वम् । पित्तास्रविमर्द्दनत्वम् । गुरुतरत्वम् ।मन्दानले अपथ्यत्वम् । सद्यः शुक्रविबर्द्धनत्वम् ।क्लमतृष्णाहरत्वम् । कान्तिदातृत्वम् । दीप्ताग्नौसुखदत्वम् । कफामयकरत्वम् । सन्तर्पणत्वम् ।दुर्ज्जरत्वञ्च ॥
 * ॥
 (यथा हारीते ।“हृद्यं मनोज्ञं कफवृद्धिकारिशीतञ्च सन्तर्पणमेव बल्यम् ।रक्तं सपित्तं श्वसनञ्चदाहंरम्भाफलञ्चापि नरस्य हन्ति ॥
अपक्वकं ग्राहि च शीतलञ्चकषायकं वातकफं करोति ।विष्टम्भि बल्यं गुरु दुर्ज्जरञ्चआरण्यरम्भाफलमेव तद्वत्” ॥
)मोचकगुणाः । हृद्यत्वम् । कफकृमिनाशित्वम् ।कुष्ठप्लीहज्वरहरत्वम् । अग्निदीपनत्वम् । वस्ति-शोधनत्वञ्च ॥
 * ॥
(“मोचाफलं स्वादु शीतं विष्टम्भि कफनुद्गुरु ।स्निग्धं पित्तास्रतृड्दाहक्षतक्षयसमीरजित् ॥
पक्वं स्वादु हिमं पाके स्वादु वृश्यञ्च वृंहणम् ।क्षुत्तृष्णानेत्रगदहृन्मेहघ्नं रुचिमांसकृत्” ॥
इति भावप्रकाशः ॥
 कदली पुष्पगुणांश्चाह ॥
“कदल्याः कुसुमं स्निग्धं मधुरन्तुवरं गुरु ।वातपित्तहरं शीतं रक्तपित्तक्षयप्रनुत्” ॥
)अस्या मूलगुणाः । बलकारित्वम् । वातपित्त-नाशित्वम् । गुरुत्वञ्च ॥
 * ॥
“माणिक्यमर्त्त्यामृतचम्पकाद्याभेदाः कदल्या बहवोऽपि सन्ति ।उक्ता गुणास्तेष्वधिका भवन्तिनिर्द्दोषता स्याल्लघुता च तेषाम्” ॥
इति राजनिर्घण्टः ॥
 * ॥
 चम्पकाख्यकदली-फलगुणाः । वातपित्तहरत्वम् । गुरुत्वम् । शुक्र-वृद्धिकारित्वम् । अतिशीतलत्वम् । रसे पाकेमधुरत्वञ्च । दुग्धदधितक्रतालयुक्तं कदलं दुर्ज्जरम् ।इति राजवल्लभः ॥
 * ॥
 हरिणविशेषः । पताका ।इति मेदिनी ॥
 करिवैजयन्ती । इति हंलायुधः ॥
हातिर उपरेर निशान इति भाषा ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कदली स्त्री काय जलाय दल्यते त्वगादौ जलबाहुल्यात् गौरा०ङीष् । १ रम्भावृक्षे,  अमरः । कदली गुणादि भावप्र०उक्ता यथा । “कदली वारणा मोचाम्बुसारांशुम-नीफला । मोचाफलं स्वादु शीतं विष्टम्भि कफनुद्-गुरु । स्निग्धं पित्तास्रतृड्दाहक्षतक्षयसमीरजित् ।पक्वं स्वादु हिमं पाके स्वादु वृष्यञ्च वृंहणम् । क्षुत्तृष्णानेत्रगदहृन्मेहध्नं रुचिमांसकृत् । माणिक्यमूर्त्त्यामृत-चम्पकाद्या भेदाः कदल्याबहवोऽपि सन्ति । उक्ता गुणा-स्तेष्वधिका भवन्ति निर्दोषता स्याल्लघुता च तेषाम्” ।रम्भायाश्च स्तम्भे जलाधिकयुक्तत्वात् शैत्याधिक्य-युक्तपत्रत्वाच्चतथात्वम् “कदलो कदली करभः करमःकरिराजकरः करिराजकरः” प्रसन्नरा० । अत्र द्वितीयकदलीपदम् शैत्यादिगुणयोगात् गौणमिति सा० द० सम-र्थितम् “ऐकान्तशैत्यात्कदलीविशेषाः” कुमा० । २ वैजय-न्त्याम्कदल्याकारपत्ररूपवस्त्रवत्त्वात् तथात्वम् अत-एव माघे कदल्याः कामवैजयन्तीत्वेनौत्प्रेक्षणम् तदीया-कारसाम्यात् यथा । “जगद्वशीकर्त्तुमिमाः स्मरस्य प्रभा-वनीके तमवै जयन्तीः । इत्यस्य तेने कदलीर्मधश्रीः प्र-वनी केतनवैजयन्ती” माघः । “क्रीडाशैलः कनककदलावष्टनप्रेक्षणीयः” “यास्यत्यूरुःसरसकदलीस्तम्भगौरश्चलत्वम्” मेघ० ।स्वार्थेकन् रम्भावृक्षादौ । “अभ्युल्लसत्कदलिकावनरा-जिरुच्चैः” माघः । ३ हस्तिपताकायां हारा० । “कद-लिका कामकारिणः” काद० । ४ मृगभेदे “कदलीमृगमो-कानि कृष्णश्यामारुणानि च । काम्बोजः प्राहिणोत्तस्मैः”भा० स० ४७ अ० “मोकानि अजिनानि” नीलक० । तेनतस्य कम्बोजदेशस्थत्वं गम्यते तस्य च कदलीस्तम्भवदभ-ङ्गुरपादकत्वात्तथात्वम् । कदल्याः फलं पुष्पं वा अण्तस्य लुप् लुपि स्त्रीपरत्ययस्यापि लुक् । कदल तत्फलेन०  । “पनसे कदलं कदले च घृतं घृते च लवण लवणे चदधि” वैद्यकम् । “कदली लवनी धात्री” इत्यादौ तु उपचारात्तत्फलपरता । संघे खण्ड च । कदलीखण्डतत्संघे न०
  ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.