| YouTube Channel

कदल (kadala)

 
शब्दसागरः
English
कदल mf. (-लः-ली)
1. The plantain tree, (Musa sapientum. )
2. Another
plant, (Pistia stratiotes:) see पृष्णी.
f.
 (-ला) The silk cotton tree
also (-ली-लिका)
1. A kind of deer, the hide of which is used as a
seat, &c.
2. A flag, a banner.
3. A flag carried by an elephant.
E.
क water, air, &c. दल् to pierce, to divide, &c. affix अच्, and टाप्
or ङीष् fem.
aff.
Capeller Eng
English
कदल
m.
 °ली
f.
N.
 of a tree.
Yates
English
कदल (लः-ली) 1.
m.
 3.
f.
 The plan-
tain tree.
f.
 (लिका-ली) A deer
a flag
(ला) the silk-cotton tree.
Spoken Sanskrit
English
कदल kadala
m.
 banana
कदल kadala
m.
f.
 plantain or banana tree
कदल kadala
m.
f.
 dessert banana [ Musa Sapientum - Bot. ]
Wilson
English
कदल
mf. (-लः-ली)
1 The plaintain tree, (Musa sapientum. )
2 Another plant, (Pistia stratiotes:) see पृष्णी.
f.
 (-ला) The silk
cotton tree
also (-ली-लिका)
1 A kind of deer, the hide of
which is used as a seat, &c.
2 A flag, a banner.
3 A flag carried by an elephant.
E.
 क water, air, &c. दल to pierce, to divide, &c. affix अच्, and
टाप् or ङीष् fem.
aff.
Apte
English
कदलः [kadalḥ] कदलकः [kadalakḥ], कदलकः The plantain tree
ऊरुद्वयं मृगदृशः कदलस्य काण्डौ
Amaru.*
 95. -ला
N.
 of several plants: पृश्नि, डिम्बिका and शाल्मलि.
ली The plantain tree
किं यासि बालकदलीव विकम्पमाना
Mk.*
 1.2
यास्यत्यूरुः सरसकदली- स्तम्भगौरश्चलत्वम्
Me.*
 98, 79
Ku.*
 1.36
R.*
 12.96
Y.*
 3.8.
A kind of deer.
A flag carried by an elephant.
A flag or banner
कदली वैजयन्त्यां च रम्भायां च मृगे$पि च Nm.
Comp.
 -(ली) कुसुमम् the flower of the कदली plant.
(ली) क्षता A sort of cucumber (Mar. प़डवळ).
A fine woman. -(ली) गर्भः the pith of the plantain. -दण्डः, -स्कन्धः a kind of illusion.
Apte 1890
English
कदलः,
कदलकः The plantain tree
ऊरुद्वयं मृगदृशः कदलस्य कांडौ Amaru. 95.
ला N. of several plants:
पृश्नि डिंबिका, and शाल्मलि.
ली 1 The plantain tree
किं यासि बालकदलीव विकंपमाना Mk. 1. 20
यास्यत्यूरुः सरसकदलीस्तंभगौरश्चलत्वं Me. 96, 77
Ku. 1. 36
R. 12. 96
Y. 3. 8.
2 A kind of deer.
3 A flag carried by an elephant.
4 A flag or banner.
Comp.
(ली) कुसुमं the flower of the कदली plant.
दंडः
स्कंधः a kind of illusion.
Monier Williams Cologne
English
कदल mf(ई [आ,
L.
 ]). the plantain or banana tree, Musa Sapientum (its soft, perishable stem is a symbol of frailty),
Suśr.
R.
Megh.
कदल
n.
 the banana,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
कदल कदल, अस्, ई, m. f. the plantain tree
(Musa Sapientum), called also banana. It has a soft
perishable stem, poetically a symbol of the frailty of
human life
(आ), f., N. of several plants, Pistia Stra-
tiotes
Bombax Heptaphyllum
(ई), f. a kind of deer,
the hide of which is used as a seat &c.
a flag, a
banner, a flag carried by an elephant.
—कदली-
स्कन्ध, अस्, m. a kind of illusion.
Macdonell
English
कदल ka-dala,
m.
 plantain tree (symbol of 🞄frailty)
i-kā,
f.
 plantain tree
esp. on 🞄an elephant
ī,
f.
 plantain tree: -garbha, 🞄m. pith of the plantain: ā,
f.
 N.
-gṛha,
n.
 🞄plantain arbour
-sukham, ad. as easily as a 🞄plantain.
Benfey
English
कदल कदल,
I.
m.
 and
f.
 ली, The
plaintain tree, Musa sapientum, Megh.
75.
II.
f.
 ली, A kind of deer, MBh. 2,
1743.
Apte Hindi
Hindi
कदलः
पुं*
 - कद्-कलच्
केले का पेड़
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कदल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಳೆಯ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > कद (वैक्लव्ये)- "कलः" (उ० १-१०६)
प्रयोगाः - > "ऊरुद्वयं मृगदृशो कदलस्य काण्डो"
उल्लेखाः - > अमरु० १३६
कदल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಳೆಯ ಹಣ್ಣು
L R Vaidya
English
kadala {% m. %} The plaintain tree, ऊरुद्वयं मृगदृशः कदलस्य कांडौ Am.S.95.
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कदलः
Root: कदल
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ कदलीफलम्
Meaning(s):
⇒ Banana
Musa sapientum
Tamil Vāḻai
Shloka(s):
3|3|173|1 ► अथो गवाक्ष्यां गोडुम्बा चित्रा च कदले पुनः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|173|2 ► वृषा वारबुषा रम्भा काष्ठीलानंशुमत्फला॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|174|1 ► कदली दीर्घपर्णी च रम्भा सा गौरपर्णिका। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|173|1 ⇢ कदलः (कदल) (पुं) ⇒ Banana
Musa sapientum
Tamil Vāḻai ⇒ कदलीफलम्
➠ 3|3|173|2 ⇢ वृषा (वृषा) (स्त्री) ⇒ Banana
Musa sapientum
Tamil Vāḻai ⇒ कदलीफलम्
➠ 3|3|173|2 ⇢ वारबुसा (वारबुसा) (स्त्री) ⇒ Banana
Musa sapientum
Tamil Vāḻai ⇒ कदलीफलम्
➠ 3|3|173|2 ⇢ रम्भा (रम्भा) (स्त्री) ⇒ Banana
Musa sapientum
Tamil Vāḻai ⇒ कदलीफलम्
➠ 3|3|173|2 ⇢ काष्ठीला (काष्ठीला) (स्त्री) ⇒ Banana
Musa sapientum
Tamil Vāḻai ⇒ कदलीफलम्
➠ 3|3|173|2 ⇢ अनंशुमत्फला (अनंशुमत्फला) (स्त्री) ⇒ Banana
Musa sapientum
Tamil Vāḻai ⇒ कदलीफलम्
➠ 3|3|174|1 ⇢ कदली (कदली) (स्त्री) ⇒ Banana
Musa sapientum
Tamil Vāḻai ⇒ कदलीफलम्
➠ 3|3|174|1 ⇢ दीर्घपर्णी (दीर्घपर्णी) (स्त्री) ⇒ Banana
Musa sapientum
Tamil Vāḻai ⇒ कदलीफलम्
➠ 3|3|174|1 ⇢ रम्भा (रम्भा) (स्त्री) ⇒ Banana
Musa sapientum
Tamil Vāḻai ⇒ कदलीफलम्
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कदलः,
पुं,
 (कद + वृषादित्वात् कलच् ।) कदली-वृक्षः । पृश्नीलता । इति मेदिनी ॥
(यथा, अमरुशतके । ९५ ।“ऊरुद्वयं मृगदृशः कदलस्य काण्डौमध्यञ्च वेणिरतुलं स्तनयुग्ममस्याः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कदल
पु०
 कद--वृषा० कलच् । १ रम्भावृक्षे मेदि० । २ पृश्नौ(चाकुलिया) ३ डिम्बिकायाम् (डिमि) शाल्मलिवृक्षे चस्त्री मेदि० । अजादेराकृतिगणत्वात् टाप् ।
Capeller
German
कदल
m.
 ,
°ली
f.
 N. einer Pflanze.
°लीगृह
n.
 K.-laube.
Burnouf
French
कदल कदल
m.
 et कदली
f.
 bananier, musa sapientum,
bot.
pistia stratiotes, bot.
-- कदता
f.
 contonnier.
-- कदली
f.
 esp. d'antilope
Drapeau, bannière.
कदलक
m.
 bananier.
Stchoupak
French
कदल-
m.
 -ई-
f.
 variété de bananier (Musa sapientum) dont la
tige est un symbole de fragilité
-ई- espèce particulière d'antilope
-इका-
f.
 = कदल-
bannière (?).
कदली-गर्भ-
m.
 moelle du bananier
-आ-
f.
 fille de Maṅkaṇaka.
°वन- nt. bosquet de bananiers.