| YouTube Channel

कदरः (kadaraH)

 
Apte
English
कदरः [kadarḥ], 1 A saw.
An iron goad for driving an elephant.
N.
 of a tree sometimes substituted for Khadira as a sacrificial post. -रः, -रम् A corn, a callosity of the feet caused by external friction. -रम् coagulated milk.
Apte 1890
English
कदरः 1 A saw,
2 An iron goad for driving an elephant.
3 N. of a tree sometimes substituted for Khadira as a sacrificial post.
रः,
रं A corn, a callosity of the feet caused by external friction.
रं coagulated milk.
Apte Hindi
Hindi
कदरः
पुं*
 - कं जलं दारयति नाशयति - क-दृ-अच्
आरा
कदरः
पुं*
 - कं जलं दारयति नाशयति - क-दृ-अच्
अंकुश
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कदरः, कदरम्
noun
शरीरे विशेषतः पादयोः उदितं दृढं चिह्नं यत् संघर्षणेन उत्पद्यते।
"कदरात् तस्य चलनं दुष्करम् अभवत्।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कदरः
Root: कदर
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ श्वेतखदिरः
Meaning(s):
⇒ White mimosa
Tamil Veṇ Karuṅgāli
Shloka(s):
3|3|63|2 ► सिते तु तस्मिन् कदरः शल्यकश्च मरुन्धवः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|63|2 ⇢ कदरः (कदर) (पुं) ⇒ White mimosa
Tamil Veṇ Karuṅgāli ⇒ श्वेतखदिरः
➠ 3|3|63|2 ⇢ शल्यकः (शल्यक) (पुं) ⇒ White mimosa
Tamil Veṇ Karuṅgāli ⇒
➠ 3|3|63|2 ⇢ मरुन्धवः (मरुन्धव) (पुं) ⇒ White mimosa
Tamil Veṇ Karuṅgāli ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कदरः,
पुं,
 (कं जलं दृणाति श्लेष्मणा संहतजलं नाश-यतीत्यर्थः । क + दॄ + अच् ।) श्वेतखदिरः । काँटावावला इति भाषा । तत्पर्य्यायः । सोमवल्कः २ ।इत्यमरः । २ । ४ । ४० ॥
ब्रह्मशल्यः ३ खदिरोपमः४ । इति रत्नमाला ॥
(श्वेतसारः ५ । खदिरः ६ ।सोमवल्कलः ७ । इति भावप्रकाशः ॥
गुणानाह तत्रैव ।“कदरो विशदो वर्ण्यो मुखरोगकफास्रजित्” ॥
व्यवहारो यथा, चरके ।“तिन्दुकपियालवदरकदरखदिरसप्तपर्णाश्चकर्णा-र्ज्जुनासनारिमेदा इति दशेमान्युदर्द्दप्रशमनानिभवन्ति” ॥
) क्रकचः । करात् इति भाषा ॥
व्याधि-भेदः । इति मेदिनी ॥
कडा जामुडा इति भाषा ॥
तस्य लक्षणम् । यथा निदाने ।“शर्करोन्मथिते पादे क्षते वा कण्टकादितः ।ग्रन्थिः कोलवदुत्पन्नो जायते कदरस्तु सः” ॥
(“शर्करोन्मथिते पादे क्षते वा कण्टकादिभिः ।मेदोरक्तानुगैश्चैव दोषैर्वा जायते नृणाम् ॥
सकोलः कठिनो ग्रन्थिर्निम्नमध्योन्नतोपि वा ।कोलमात्रः सरुक्स्रावी जायते कदरस्तु सः” ॥
इति सुश्रुतः ॥
) तच्चिकित्सा यथा भावप्रकाशे ॥
“दहेत् कदरमुद्धृत्य तैलेन दहनेन वा” ॥
अङ्कुशः । इति हारावली ॥