| YouTube Channel

कदर (kadara)

 
शब्दसागरः
English
कदर
m.
(-रः)
1. A white sort of mimosa.
2. A corn, a callosity.
3. A
saw.
4. An iron goad for an elephant.
n.
(-रं) Coagulated milk.
E.
water, &c. दृ to tear, अच्
aff.
Yates
English
कदर (रः) 1.
m.
A white Mimosa
a corn
a saw
an iron goad.
n.
(रं) Coagulated milk.
Spoken Sanskrit
English
कदर - kadara -
m.
- kind of touch-me-not shrub [ Mimosa - Bot. ]
कदर - kadara -
m.
- iron goad
कदर - kadara -
m.
- saw
कदर - kadara -
m.
n.
- corn
कदर - kadara -
m.
n.
- callosity of the feet
कदर - kadara -
n.
- coagulated milk
Wilson
English
कदर
m.
(-रः)
1 A white sort of mimosa.
2 A corn, a callosity.
3 A saw.
4 An iron goad for an elephant.
n.
(-रं) Coagulated milk.
E.
water, &c. दृ to tear, अच्
aff.
Apte
English
कदरः [kadarḥ], 1 A saw.
An iron goad for driving an elephant.
N.
of a tree sometimes substituted for Khadira as a sacrificial post. -रः, -रम् A corn, a callosity of the feet caused by external friction. -रम् coagulated milk.
Apte 1890
English
कदरः 1 A saw,
2 An iron goad for driving an elephant.
3 N. of a tree sometimes substituted for Khadira as a sacrificial post.
रः,
रं A corn, a callosity of the feet caused by external friction.
रं coagulated milk.
Monier Williams Cologne
English
कदर
m.
a saw,
L.
an iron goad (for guiding an elephant),
L.
a species of Mimosa (= श्वेत-खदिर
cf.
Gk. κέδρος),
Bhpr.
Comm. on
KātyŚr.
कदर mn. a corn, callosity of the feet (caused by external friction),
Suśr.
कदर
n.
coagulated milk,
L.
(cf. कङ्कर, कटुर,
&c.
)
Monier Williams 1872
English
कदर कदर, अस्, m. a saw
an iron goad
for guiding an elephant
N. of a tree, which may be
substituted for Khadira as a sacrificial post
a white
sort of Mimosa
(अस्, अम्), m. n. a corn, a callosity
of the feet caused by external friction
(अम्), n. coagu-
lated milk
[cf. कङ्कर, कच्चर, कटुर, &c.]
Apte Hindi
Hindi
कदरः
पुं*
- कं जलं दारयति नाशयति - क-दृ-अच्
आरा
कदरः
पुं*
- कं जलं दारयति नाशयति - क-दृ-अच्
अंकुश
कदरम्
नपुं*
- कं जलं दारयति नाशयति - क-दृ-अच्
जमा हुआ दूध
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कदर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಳಿಕಗ್ಗಲಿ ಮರ
कदर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರಗಸ
कदर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕದರುರೋಗ
निष्पत्तिः - > दृणाति - "अच्" (३-१-१३४) कस्य दरः
कदर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಸ್ತ್ರದ ಛಾವಣಿ /ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ವಿತಾನ
विस्तारः - > "चन्द्रोदय उल्लोचः कदरश्चन्द्रातपो वितानोऽस्त्री" - वैज०
L R Vaidya
English
kadara {% (I) m. %} 1. An iron goad for an elephant
2. a saw.
kadara {% (II) n. %} Coagulated milk.
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कदरः
Root: कदर
Gender: पुं
Number: all
अर्थः श्वेतखदिरः
Meaning(s):
White mimosa
Tamil Veṇ Karuṅgāli
Shloka(s):
3|3|63|2 सिते तु तस्मिन् कदरः शल्यकश्च मरुन्धवः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
3|3|63|2 कदरः (कदर) (पुं) White mimosa
Tamil Veṇ Karuṅgāli श्वेतखदिरः
3|3|63|2 शल्यकः (शल्यक) (पुं) White mimosa
Tamil Veṇ Karuṅgāli
3|3|63|2 मरुन्धवः (मरुन्धव) (पुं) White mimosa
Tamil Veṇ Karuṅgāli
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कदरं,
क्ली,
(कं जलं दृणाति दारयति नाशयतीत्यर्थः ।क + दॄ + अच् ।) पायसभेदः इति शब्दमाला
कदरः,
पुं,
(कं जलं दृणाति श्लेष्मणा संहतजलं नाश-यतीत्यर्थः + दॄ + अच् ।) श्वेतखदिरः काँटावावला इति भाषा तत्पर्य्यायः सोमवल्कः ।इत्यमरः ४०
ब्रह्मशल्यः खदिरोपमः४ इति रत्नमाला
(श्वेतसारः खदिरः ।सोमवल्कलः इति भावप्रकाशः
गुणानाह तत्रैव ।“कदरो विशदो वर्ण्यो मुखरोगकफास्रजित्”
व्यवहारो यथा, चरके ।“तिन्दुकपियालवदरकदरखदिरसप्तपर्णाश्चकर्णा-र्ज्जुनासनारिमेदा इति दशेमान्युदर्द्दप्रशमनानिभवन्ति”
) क्रकचः करात् इति भाषा
व्याधि-भेदः इति मेदिनी
कडा जामुडा इति भाषा
तस्य लक्षणम् यथा निदाने ।“शर्करोन्मथिते पादे क्षते वा कण्टकादितः ।ग्रन्थिः कोलवदुत्पन्नो जायते कदरस्तु सः”
(“शर्करोन्मथिते पादे क्षते वा कण्टकादिभिः ।मेदोरक्तानुगैश्चैव दोषैर्वा जायते नृणाम्
सकोलः कठिनो ग्रन्थिर्निम्नमध्योन्नतोपि वा ।कोलमात्रः सरुक्स्रावी जायते कदरस्तु सः”
इति सुश्रुतः
) तच्चिकित्सा यथा भावप्रकाशे
“दहेत् कदरमुद्धृत्य तैलेन दहनेन वा”
अङ्कुशः इति हारावली
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कदर
पु०
कं जलं दृणातिदृ--अच् श्वेतखदिरे तस्य सेव-नात् मुखस्थितस्यश्लेष्मणा संहतरूपजलस्य दारणात्“कदरो विशदोवर्ण्योमुखरोगकफास्रजित्” इतिभावप्र० तद्गुणमध्ये सुखकफनाशित्वोक्तेस्तथात्वम् ।२ पायसभेदे (छेडापायस)
न०
शब्दमाला तस्यअम्लादियोगात् दुग्धान्तर्गतजलदारणात् तथात्वम् कदःविह्वलकारिका अरा अस्य क्रकचे(करात)मेदि० सुश्रु-तोक्ते क्षुद्ररोगभेदे रोगः “समासेन चत्वारिंशत्क्षुद्ररोगा भवन्तीत्युद्दिश्य” “कदरम् अजगल्लिक इत्यादि-ना विभज्य “शर्करोन्मथिते पादे क्षते वा कण्टकादिभिः ।मेदोरक्तानुगैश्चैव दोषैर्वेधादथापि वा कोलमात्रः सरु-क्स्रावो जायते कदरस्तु सः” लक्षितः (पाएरजासुडा)तत्र बिभागे कदरमित्युक्तेर्नपुंसकताप्यस्य
Burnouf
French
कदर कदर
m.
(क eau
दृ) mimosa blanche, bot.
-- N. lait caillé.
कदर कदर
m.
(कद्) tourment
misère.
Au fig.
aiguillon de cornac
scie.