| YouTube Channel

कथ् (kath)

 
Apte
English
कथ् [kath], 1
U.
 (कथयति-ते, कथित)
To tell, relate, narrate, communicate (usually with
dat.
 of person)
राममिष्वसनदर्शनोत्सुकं मैथिलाय कथयांबभूव सः
R.*
 11.37.
To declare, state, mention
अकीर्तिं चापि भूतानि कथयिष्यन्ति ते$व्ययाम्
Bg.*
 2.34
R.*
 11.15.
To converse, talk with, hold conversation with
कथयित्वा सुमन्त्रेण सह Rām.
To indicate, betray, bespeak, show
V.*
 1.6
Māl.
 8.1
आकारसदृशं चेष्टितमेवास्य कथयति
Ś.*
 7.
To describe, relate
किं कथ्यते श्रीरुभयस्य तस्य
Ku.*
 7.78
कथाच्छलेन बालानां नीतिस्तदिह कथ्यते H. Pr.8
Pt.*
 4.37.
To inform, give information about, complain against
Mk.*
 3.
to denounce.
To suppose.
To praise, narrate devotedly
भुवि त्वां कथयन्तो हि सिद्धिमेष्यन्ति राघव
Rām.*
 7.82.12. -Pass. (कथ्यते)
To be called.
To be regarded or considered as.
Apte 1890
English
कथ् {c10c} U. (कथयति-ते, कथित) 1 To tell, relate, narrate, communicate (usually with dat. of person)
राममिष्वसनदर्शनोत्सुकं मैथिलाय कथयांबभूव सः R. 11. 37.
2 To declare, state, mention
Bg. 2. 34
R. 11. 15.
3 To converse, talk with, hold conversation with
कथयित्वा सुमंत्रेण सह Rām.
4 To indicate, betray, bespeak, show
V. 1. 6
Māl. 8. 10
आकारसट्टशं चेष्टितमेवास्य कथयति Ś. 7.
5 To describe, relate
किं कथ्यते श्रीरुभयस्य तस्य Ku. 7. 78
कथाच्छलेन बालानां नीतिस्तदिह कथ्यते H. Pr. 8
Pt. 4. 37.
6 To inform, give information about, complain against
Mk. 3.
7 To denounce.
8 To suppose.
Pass. (कथ्यते) 1 To be called.
2 To be regarded or considered as.
Monier Williams Cologne
English
कथ्
cl.
 10.
P.
 (ep. also Ā.) कथयति (-ते)
aor.
 अचकथत् (Pāṇ. vii, 4, 93,
Kāś.
 ) and अचीकथत् (Vop. ),
to converse with any one (instr., sometimes with सह),
MBh.
to tell, relate, narrate, report, inform, speak about, declare, explain, describe (with
acc.
 of the thing or person spoken about),
MBh.
R.
Śak.
&c.
to announce, show, exhibit, bespeak, betoken,
Mn.
 xi, 114
Śak.
 291, 4
Suśr.
&c.
to order, command,
Pañcat.
 57, 22
to suppose, state,
MBh.
 iii, 10668
Mn.
 vii, 157 :
Pass.
 कथ्यते, to be called, be regarded or considered as, pass for,
Pañcat.
Hit.
&c.
कथ् [fr. कथम्, ‘to tell the how’
cf.
Goth.
 qvith́an
Old High
Germ.
 quethan and quedan
Eng.
 quoth and quote.]
Monier Williams 1872
English
कथ् कथ् (this rt. is perhaps connected
with कथम्), cl. 10. P., ep. also A.
कथयति, -ते, aor. अचकथत् or अचीकथत्, -यि-
तुम्, to converse with any one (with inst. c. alone or
after सह)
to tell, relate, narrate, report, inform,
speak about, declare, explain (with acc. of the thing
or person spoken about)
to describe
to denounce,
betray
to suppose, state
Pass. कथ्यते, to be
called
be regarded or considered as: Desid. चिक-
थयिषति, to desire to tell
[cf. Goth. qvath
Eng. quoth and quote
Gr. κωτίλος, κωτίλλω.]
Benfey
English
कथ् कथ्, i. 10, Par., in epic
poetry also Ātm. (probably a denomin.
of कथम्).
1. To tell, MBh. 1, 2206
Ātm. ib. 3, 13180
to tell of, with the
acc., Śāk. 7, 18.
2. To announce, MBh.
14, 144.
3. To declare, Man. 7, 157.
4. To command, Pañc. 57, 22
Vikr.
d. 7.
5. To converse, Rām. 2, 57, 1
Brāhmaṇ. 1, 11. -- Pass. To be called,
Hit. Pr. d. 32. -- Anomalous ptcple. of
the pres. Ātm. कथयान, MBh. 2,
1906. कथित,
n.
 Talk, Śāk. 33, 3. --
With the prep. प्र प्र, To announce,
Rām. 5, 1, 93. -- With सम् सम्,
1. To
tell, Bhāg. P. 8, 5, 13.
2. To explain,
MBh. 3, 14000.
Hindi
Hindi
बताने के लिए
Apte Hindi
Hindi
कथ्
"चुरा* उभ*, " - -
"कहना, समाचार देना"
कथ्
"चुरा* उभ*, " - -
"घोषणा करना, उल्लेख करना"
कथ्
"चुरा* उभ*, " - -
"वार्तालाप करना, बाते करना, बातचीत करना"
कथ्
"चुरा* उभ*, " - -
"संकेत करना, निर्देश करना, दिखलाना"
कथ्
"चुरा* उभ*, " - -
"वर्णन करना, बयान करना"
कथ्
"चुरा* उभ*, " - -
"सूचना देना, सूचित करना, शिकायत करना"
कथ्
चुरा*उभ - -
स्तुतिगान करना
L R Vaidya
English
kaT {% vt. or vi. 10U (pp. कथित) %} 1. To converse, to hold conversation, कथयित्वा सुमंत्रेण चिरं सह Ram.
2. to tell, to relate, to declare, अकीर्ति चापि भूतानि कथयिष्यंति तेऽव्ययाम् Bg.ii.34, R.xii.15
3. to describe, कथाच्छलेन बालानां नीतिस्तदिह कथ्यते Hit.i.
4. to inform, to give information about, M.xi.114
5. to betray.
Bopp
Latin
1. कथ् 1. A. (श्लाघायाम् K.) i. q. कत्थ्.)
2. कथ् 10. P. dicere, loqui, memorare, narrare. IN. 4. 16.
5. 22. BR. 1. 11. N. 1. 21. 3. 2. 11. 6. 16. 34. 24. 47.
49. BH. 10. 9. 18. -- Part. praes. ATM. (gr. 598.) कथ-
यानः N. 22. 17. (Goth. QVATH dicere (qvitha, qvath,
qvêthum), angl. quoth, servatâ initiali tenui contra ge-
neralem regulam
gr. ϰωτίλος, ϰωτίλλω
v. कत्थ्.)
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 कथ्
मूलधातुः:
 कथ
धात्वर्थः:
 वाक्यप्रबन्धे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 कथयति-ते
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कथ्, आलप्, ब्रू, प्रभाष्, वच्
verb
कथनानुकूलव्यापारः।
"पितामहः किमपि कथयति।/ आलपामि भर्तः आलपामि [स्वप्नवासवदत्तम्]"
Synonyms:
 कथ्, आख्या, आचक्ष्, शंस्, अभिधा
verb
कस्यचन कार्यस्य वस्तुनः विषये वा ज्ञापनानुकूलः व्यापारः।
"सः अचीकथत् यद् रहीमः अद्य न आगमिष्यति।"
Synonyms:
 कथ्, आचक्ष्, शंस्, आख्या, ख्या, गद्, निगद्, निरूप्
verb
समाचारसूचनादिभिः ज्ञापनानुकूलः व्यापारः।
"सः मह्यम् अकथयत् सः कार्यं त्यक्त्वा गच्छति।"
Synonyms:
 वर्ण्, विवृ, निर्वर्ण्, उपवर्ण्, अनुवर्ण्, कथ्, परिगद्, प्रदृश्, प्रब्रू
verb
विस्तरेण विशिष्टं विषयम् अधिकृत्य वाक्यप्रबन्धानुकूलः व्यापारः।
"सः ह्यस्तनान् वृत्तान्तान् वर्णयति।"
Synonyms:
 वद्, वच्, ब्रू, कथ्, भाष्, अभिलप्, आभाष्, परिजल्प्, समुच्चर्, समाभाष्, सम्ब्रू, सम्प्रवद्, सम्भाष्, संवच्, संलप्
verb
आस्यप्रयत्नाभ्यां मुखात् व्यक्तैः ध्वनिभिः वाङ्-निष्पत्त्यनुकूलः व्यापारः।
"सीमा डकारस्य स्थाने रेफं वदति।"
Burnouf
French
*कथ् कथ्। कथयामि 10
pqp. अचकथम्।
Dire, raconter: विस्तरेण tout au long. Redire: अकीर्तिम् la
honte de qqn.
Converser: मानुषे अ सह avec un homme.
Goth. qvath
angl. quoth et quote
gr.
ϰωτίλλω.