| YouTube Channel

कत्रन्-न्ती (katran-ntI)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कत्र शैथिल्ये”@} 2 3 अदन्तः।
अदन्तपाठसामर्थ्यात् णिचो वैकल्पिकत्वम्।
अन्यथा उपधाकार्या- भावात् अदन्तपाठो व्यर्थः स्यात्।
कत्रकः-त्रिका, चिकत्रयिषकः-षिका, कत्रकः-त्रिका, 4 चिकत्रिषकः-षिका
5 कत्रयिता-त्री, चिकत्रयिषिता-त्री, कत्रिता-त्री, चिकत्रिषिता-त्री
कत्रयन्-न्ती, चिकत्रयिषन्-न्ती, कत्रन्-न्ती, चिकत्रिषन्-न्ती
कत्रयमाणः, चिकत्रयिषमाणः
-- कत्रयिष्यन्-न्ती-ती, चिकत्रयिषिष्यन्-न्ती-ती, कत्रिष्यन्-न्ती-ती, चिकत्रिषिष्यन्-न्ती-ती
कत्रयिष्यमाणः, चिकत्रयिषिष्यमाणः
-- 6 कत्र्
-- -- कत्रितम्- 7 तः, चिकत्रयिषितः, कत्रितः, चिकत्रिषितः-तवान्
कत्रः, चिकत्रयिषुः, कत्रः, चिकत्रिषुः
-- अत्रयितव्यम्, चिकत्रयिषितव्यम्, कत्रितव्यम्, चिकत्रिषितव्यम्
कत्रणीयम्, चिकत्रयिषणीयम्, कत्रणीयम्, चिकत्रिषणीयम्
कत्र्यम्, चिकत्रयिष्यम्, कत्र्यम्, चिकत्रिष्यम्
ईषत्कत्रः-दुष्कत्रः-सुकत्रः
-- कत्र्यमाणः, चिकत्रयिष्यमाणः, कत्र्यमाणः, चिकत्रिष्यमाणः
कत्रः, चिकत्रयिषः, कत्रः, चिकत्रिषः
-- कत्रयितुम्, चिकत्रयिषितुम्, कत्रितुम्, चिकत्रिषितुम्
कत्रणा, चिकत्रयिषा, कत्रा, चिकत्रिषा
-- 8 कत्रणम्, चिकत्रयिषणम्, कत्रणम्, चिकत्रिषणम्
कत्रयित्वा, चिकत्रयिषित्वा, कत्रित्वा, चिकत्रिषित्वा
सङ्कत्र्य, सञ्चिकत्रयिष्य, संकत्र्य, सञ्चिकत्रिष्य
कत्रम् २, कत्रयित्वा २, चिकत्रयिषम् २, चिकत्रयिषित्वा २, कत्रम् २, कत्रित्वा २, चिकत्रिषम् २, चिकत्रिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१६१)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१९१५। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 [[(अ) ‘कर्त’ इति क्षीरस्वाम्यादिसम्मतः पाठः।]]
04
=>
 [[१। णिजभावपक्षे केवलधातोस्सनि रूपम्।]]
05
=>
 [[२। णिजभावपक्षे अनेकाच्त्वाद्धातोः यङ् न।]]
06
=>
 [[३। ‘संयोगान्तलोपे--यणः प्रतिषेधो वाच्यः
\n\n न वा झलो लोपात्
\n\n बहिरङ्गलक्षणत्वाद्वा’ (वा। ८-२-२३) इति भाष्यपर्यालोचनया--‘कलत्रमाचक्षाणः’ इत्यत्रेव अकृत्रिम- यण्घटितानां प्रयोगाणां--शब्दरत्नकारैरनभिधानं प्रपञ्चितमिह स्मर्तव्यम्।]]
07
=>
 [[आ। ‘दुष्पारदुश्चरिततीरणकृद्यथेशो नो चक्षमे पुटयितुं तमकत्रितोष्मा।।’ धा। का। ५-९३।]]
08
=>
 [पृष्ठम्०१५६+ २७]