| YouTube Channel

कण्टाफलः (kaNTAphalaH)

 
Apte
English
कण्टाफलः [kaṇṭāphalḥ], The bread-fruit tree, The Panasa tree.
Apte Hindi
Hindi
कण्टाफलः
पुं*
- कण्टा+फल्+अच्
"सेमल का फल, सेमल का पेड़"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
इक्षुरः, कण्टाफलः, गर्जाफलः, पत्रगुप्तः, वज्रकण्टकः, वज्राक्षी, वज्रास्थि, विकङ्कटः
noun
क्षुपप्रकारः यस्य काण्डः दण्डसदृशः अस्ति।
"इक्षुरस्य काण्डात् तथा पर्णात् विषयुक्तः अर्कशीरः द्रवति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कण्टाफलः,
पुं,
(कटि + भावे + अप् कण्टा कण्टक-मयवेष्टनं तदुपलक्षितं फलमस्य ।) पनसवृक्षः ।इति शब्दमाला काँटाल इति भाषा
अस्यपक्वफलगुणाः सुमधुरत्वम् रक्तबर्द्धकत्वम् ।स्निग्धत्वम् शीतलत्वम् दुर्ज्जरत्वम् वायु-पित्तनाशित्वम् श्लेष्मशुक्रबलप्रदत्वञ्च इति राज-वल्लभः
पिच्छिलत्वम् गुरुत्वम् हृद्यत्वम् ।भ्रमदाहविशोषनाशित्वम् रुचिकारित्वम् ।ग्राहित्वञ्च इति राजनिर्घण्टः
*
तद्वीज-गुणाः रक्तपित्तनाशित्वम् स्वादुत्वम् फल-तुल्यगुणत्वञ्च इति राजवल्लभः
ईषत् कषा-यत्वम् मधुरत्वम् रुचिवायुवृद्धिकारित्वम् ।गुरुत्वम् त्वग्दोषतत्फलविकारनाशित्वञ्च इतिराजनिर्घण्डः
*
तस्यापक्वस्य गुणाः कषा-यत्वम् स्वादुत्वम् वायुकारित्वम् इति राज-वल्लभः
शीतलत्वञ्च
*
घृतयुक्तस्य तस्य गुणाःस्निग्धत्वम् हृद्यत्वम् बलप्रदत्वम् छर्दिनाशि-त्वम् अचक्षुष्यत्वम् शुक्रकारित्वम् वातपित्त-नाशित्वञ्च
तन्मज्जगुणाः शुक्रकारित्वम् वात-पित्तकफनाशित्वम्
विशेषात् पनसं वर्ज्यंगुल्मिभिर्मन्दवह्निभिः
इति राजनिर्घण्टः
(अन्यत्सर्व्वं पनसशब्दे द्रष्टव्यम्
)