कण्टक (kaNTaka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कण्टक mn.  (-कः-कं)
	 1. A thorn. 
	 2. A paltry foe.
	 3. A fish bone.
	 4. Hor-
ripilation,  or the erection of the hair of the body.
	 5. Any annoy-
ance or source of vexation. 
	 6. A term in the Nyaya philosophy,  im-
plying refutation of argument,  detection of error,  &c.
	 m.
  (-कः)
	 1.
A work-shop,  a manufactory.
	 2. Fault,  defect.
	 3. The point of
a pin or needle.
	 4. A fish or marine monster,  the symbol of
KAMADEVA: see मकर.
	 5. A bamboo.
 E.
  कटि to divide,  वुन् aff.
  

Capeller Eng

English

 क॑ण्टक m.
  thorn,  prickle,  point,  sting,  fish-bone
erection of the hair of the body
 annoyance,  vexation,  pain
 foe,  enemy.

Yates

English

 कण्टक (कः-कं) 1.
m.
  n.
  A thorn
 a
paltry foe,  a fish-bone
 horripi-
lation
 refutation. 
m.
  Workshop
defect
 point of a needle
 a ma-
rine monster.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  n.
  	-	 thorn
पत्त्रसूचि 	-	  pattrasUci 	-	 f.
  	-	 thorn
सूच्यग्र 	-	  sUcyagra 	-	 m.
  	-	 thorn
ऋक्षर 	-	  RkSara 	-	 m.
  	-	 thorn
दलसूचि 	-	  dalasUci 	-	 m.
  	-	 thorn
तरुनख 	-	  tarunakha 	-	 m.
  	-	 thorn
द्रुनख 	-	  drunakha 	-	 m.
  	-	 thorn
द्रुमर 	-	  drumara 	-	 m.
  	-	 thorn
पनस 	-	  panasa 	-	 m.
  	-	 thorn
राङ्कल 	-	  rAGkala 	-	 m.
  	-	 thorn
वङ्किल 	-	  vaGkila 	-	 m.
  	-	 thorn
वल्कित 	-	  valkita 	-	 m.
  	-	 thorn
शल्यक 	-	  zalyaka 	-	 m.
  	-	 thorn
सिताग्र 	-	  sitAgra 	-	 n.
  	-	 thorn
कण्टकित 	-	  kaNTakita 	-	 adj.
  	-	 thorny
कण्टकयुक्त 	-	  kaNTakayukta 	-	 adj.
  	-	 thorny
कण्टकिन् 	-	  kaNTakin 	-	 adj.
  	-	 thorny
कण्टकाढ्य 	-	  kaNTakADhya 	-	 adj.
  	-	 thorny
कण्टिन् 	-	  kaNTin 	-	 adj.
  	-	 thorny
नखिन् 	-	  nakhin 	-	 adj.
  	-	 thorny

कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  n.
  	-	 thorn
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  impediment
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  unevenness or roughness
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  term in the nyAya philosophy implying refutation of argument
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  symptom of disease
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  sting
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  boundary of a village
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  first
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  any troublesome seditious person
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  detection of error
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  vexing or injurious speech
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  fish-bone
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  fault
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  fourth
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  paltry foe
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  anything pointed
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  bamboo
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  any annoyance or source of vexation
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  finger-nail
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  defect
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  seventh
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  enemy in general
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  point of a pin or needle
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  workshop
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  obstacle
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  erection of the hair of the body in thrilling emotions
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  fork
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  and tenth lunar mansions and
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  sharp stinging pain
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  prickle
कण्टक 	-	 kaNTaka 	-	 m.
  	-	  manufactory
कण्टक-तन्तु 	-	 kaNTaka-tantu 	-	 m.
  	-	  barbed wire
कण्टक-तन्तु-संपाश 	-	 kaNTaka-tantu-saMpAza 	-	 m.
  	-	  barbed wire entanglements

कण्टक 	-	  kaNTaka 	-	 m.
  	-	  fish-bone
सामुद्र 	-	  sAmudra 	-	 n.
  	-	  cuttle-fish bone
जलहास 	-	  jalahAsa 	-	 m.
  	-	  cuttle-fish bone
उदधिमल 	-	  udadhimala 	-	 m.
  	-	  cuttle-fish bone
पयोधिक 	-	  payodhika 	-	 n.
  	-	  cuttle-fish bone
हिण्डीर 	-	  hiNDIra 	-	 m.
  	-	  cuttle-fish bone
श्वेतधामन् 	-	  zvetadhAman 	-	 m.
  	-	  cuttle-fish bone
अब्धिकफ 	-	  abdhikapha 	-	 m.
  	-	  cuttle fish bone
सिन्धुकफ 	-	  sindhukapha 	-	 m.
  	-	  cuttle-fish bone
अब्धिफेन 	-	  abdhiphena 	-	 m.
  	-	  cuttle fish bone
समुद्रफेण 	-	  samudrapheNa 	-	 m.
  	-	  bone of the cuttle-fish
मल 	-	  mala 	-	 n.
  	-	  cuttle fish bone also known as Os Sepiae  [ Sepia officinalis - Zoo. ]
पयोधिज 	-	  payodhija 	-	 n.
  	-	  cuttle fish bone also known as Os Sepiae  [ Sepia officinalis - Zoo. ]
महाफेणा 	-	  mahApheNA 	-	 f.
  	-	  cuttle fish bone also known as Os Sepiae  [ Sepia officinalis - Zoo. ]
जलफेन 	-	  jalaphena 	-	 m.
  	-	  cuttle fish bone also known as Os Sepiae  [ Sepia officinalis - Zoo. ]
वार्धिफेन 	-	  vArdhiphena 	-	 n.
  	-	  cuttle fish bone also known as Os Sepiae  [ Sepia officinalis - Zoo. ]
फेन 	-	  phena 	-	 n.
  	-	  cuttle fish bone also known as Os Sepiae  [ Sepia officinalis - Zoo. ]
शिङ्घाण 	-	  ziGghANa 	-	 m.
  	-	  cuttle fish bone also known as Os Sepiae  [ Sepia officinalis - Zoo. ]
फेनक 	-	  phenaka 	-	 m.
  	-	  cuttle fish bone also known as Os Sepiae  [ Sepia officinalis - Zoo. ]
अम्बुकफ 	-	  ambukapha 	-	 m.
  	-	  cuttlefish-bone
सुफेन 	-	  suphena 	-	 m.
  	-	  cuttlefish bone

कण्टक 	-	  kaNTaka 	-	 m.
  	-	 paltry foe
दानक 	-	  dAnaka 	-	 n.
  	-	 paltry gift

कण्टक 	-	  kaNTaka 	-	 m.
  	-	 prickle

Wilson

English

 कण्टक
mn.  (-कः-कं)
1 A thorn. 
2 A paltry foe.
3 A fish bone.
4 Horripilation,  or the erection of the hair of the body.
5 Any annoyance or source of vexation. 
6 A term in the Nyāya philosophy,  implying refutation of argument, 
detection of error,  &c.
m.
  (-कः)
1 A workshop,  a manufactory.
2 Fault,  defect.
3 The point of a pin or needle.
4 A fish or marine monster,  the symbol of KĀMADEVA: see मकर.
5 A bamboo.
E.
  कटि to divide,  वुन् aff.
  

Apte

English

कण्टकः [kaṇṭakḥ] कम् [kam],  कम् 1 A thorn
 पादलग्नं करस्थेन कण्टकेनैव कण्टकं (उद्धरेत्) Chāṇ.22
 कण्टकेनैव कण्टकम् (उन्मूलयेत्) Pt.*
  4.18

A prickle,  a sting
 यः कण्टकैर्वितुदति Y.*
  3.53.

The point of anything.

(Fig.) Any troublesome fellow who is,  as it were,  a thorn to the state and an enemy of order and good government
 उत्खातलोकत्रयकण्टके$पि R.*
  14.73
 त्रिदिवमुद्धृतदानवकण्टकम् Ś.*
  7.3
 Ms.*
  9.26
 Mv.*
  7.8.

(Hence) Any source of vexation or annoyance,  nuisance
 कण्टकानां च शोधनात् Ms.*
  9.253.

Horripilation,  erection of hair,  thrill.

A finger-nail.

A vexing speech.

A fish-bone
 अन्धो मत्स्या- निवाश्नाति स नरः कण्टकैः सह Ms.*
  8.95.

A sharp stinging pain,  symptom of a disease.

(In Nyāya philosophy) Refutation of arguments,  detection of error.

Impediment,  obstacle.

The first,  fourth,  seventh,  and tenth lunar mansions.

A vexing or injurious speech
 Mb.
 *  1. -कः A bamboo
 some other tree (Mar.  बेल,  बाभळ,  हिंगणबेट) फलकं परिधानश्च तथा कण्टक- वस्त्रधृक् Mb.
 *  12.33.14
 see कण्टकद्रुम.

A work-shop,  manufactory.

Fault,  defect
 निर्धूतवाक्यकण्टकाम् Mb.
 *  12.167.5.

N.
  of Makara or the marine monster,  the symbol of the god of love. -की A kind of वार्ताकी. -फलः See कण्टकफल. Comp.
   -अग्रः a kind of lizard. -अशनः,  -भक्षकः,  -भुज् m.
  a camel. -अष्ठीलः a kind of fish (having many bones). -आगारः a kind of worm.  -आढ्यः a kind of tree.

उद्धरणम् (lit. ) extracting thorns,  weeding.

(fig. ) removing annoyances,  extirpating thieves and all such sources of public annoyance
 कण्टकोद्धरणे नित्यमातिष्ठेद्यत्नमुत्तमम् Ms.*
  9.252.

द्रुमः a tree with thorns,  a thorny bush
 भवन्ति नितरां स्फीताः सुक्षेत्रे कण्टकद्रुमाः Mk.*
  9.7.

the Śālmali tree or silk-cotton-tree (Mar.  सांवरी).-प्रावृटा Aloe Perfoliata (Mar.  कोरफड).

फलः the bread-fruit tree,  Panasa tree.

the गोक्षुर plant.

the castor-oil tree.

the Dhattūra tree.

a term applicable to any plant the fruit of which is invested with a hairy or thorny coat. -मर्दनम् suppressing disturbance. -युक्त a.
  having thorns,  thorny. -विशोधनम् extirpating every source of disturbance or trouble
 राज्यकण्टकविशोधनोद्यतः Vikr.5.1. -वृन्ताकी a species of nightshade with thorny leaves (वार्ताकी). -श्रेणिः,  -णी f.
 

the Solanum Jacquini.

a porcupine.

Apte 1890

English

 कंटकः,  
कं 1 A thorn
 पादलग्नं करस्थेन कंटकेनैव कंटकं (उद्धरेत्) Chāṇ. 22
 Pt. 4. 18. 
2 A prickle,  a sting
 Y. 3. 53. 
3 The point of anything. 
4 (Fig.) Any troublesome fellow who is,  as it were,  a thorn to the state and an enemy of order and good government
 उत्खातलोकत्रयकंटकेऽपि R. 14. 73
 त्रिदिवमुद्धृतदानवकंटकं Ś. 7. 3
 Ms. 9. 260
 Mv. 7. 8. 
5 (Hence) Any source of vexation or annoyance,  nuisance
 Ms. 9. 253. 
6 Horripilation,  erection of hair,  thrill. 
7 A finger-nail. 
8 A vexing speech. 
9 A fish-bone. 
10 A sharp stinging pain,  symptom of a disease. 
11 (In Nyāya philosophy) Refutation of arguments,  detection of error. 
12 Impediment,  obstacle. 
13 The first,  fourth,  seventh,  and tenth lunar mansions. 
कः 1 A bamboo. 
2 A work-shop,  manufactory. 
3 Fault,  defect. 
4 N. of Makara or the marine monster,  the symbol of the god of love. 
की A kind of वार्ताकी. 
Comp. 
अग्रः a kind of lizard. 
अशनः भक्षकः 
भुज् m. a camel. 
अष्ठीलः a kind of fish (having many bones). 
आगारः a kind of worm. 
आढ्यः a kind of tree. 
उद्धरणं {1} (lit.) extracting thorns,  weeding. {2} (fig.) removing annoyances,  extirpating thieves and all such sources of public annoyance
 कंटकोद्धरणे नित्यमातिष्ठेद्यत्नमुत्तमं Ms. 9. 252. 
द्रुमः {1} a tree with thorns,  a thorny bush
 भवंति नितरां स्फीताः सुक्षेत्रे कंटकद्रुमाः Mk. 9. 7. {2} the Śālmali tree or silk-cottontree (Mar. सांवरी). 
फलः {1} the bread-fruit tree,  Panasa tree. {2} th गोक्षुर plant. {3} the castor-oil tree. {4} the Dhattūra tree. {5} a term applicable to any plant the fruit of which is invested with a hairy or thorny coat. 
मर्दनं suppressing disturbance. 
युक्त a. having thorns,  thorny. 
विशोधनं extirpating every source of disturbance or trouble
 राज्यकंटकविशोधनोद्यतः Vikr. 5. 1. 
वृंताकी a species of nightshade with thorny leaves (वार्ताकी). 
श्रोणिः 
णी f. {1} the Solanum Jacquini. {2} a porcupine. 

Monier Williams Cologne

English

 क॑ण्टक m.
  (n. ,  L.
 ) a thorn,  ŚBr.
   v
 MBh.
  
 Yājñ.
  &c.
  

 anything pointed,  the point of a pin or needle,  a prickle,  sting,  R.
 

 a fish-bone,  R.
  iii,  76,  10
 Mn.
   viii,  95

 a finger-nail (cf.   करक°),  Naiṣ. i,  94

 the erection of the hair of the body in thrilling emotions (cf.   कण्टकित)

 unevenness or roughness (as on the surface of the tongue),  Car.
 

 any troublesome seditious person (who is,  as it were,  a thorn to the state and an enemy of order and good government),  a paltry foe,  enemy in general (cf.   क्षुद्र-शत्रु),  Mn.
   ix,  253,  &c.
  
 BhP.
  
 R.
  &c.
  

 a sharp stinging pain,  symptom of disease,  Suśr.
 

 a vexing or injurious speech,  MBh.
   i,  3559

 any annoyance or source of vexation,  obstacle,  impediment,  R.
 
 Hit.

 the first,  fourth,  seventh,  and tenth lunar mansions,  VarBṛS.
  & VarBṛ.
 

 a term in the Nyāya philosophy implying refutation of argument,  detection of error &c.
  ,  L.
 

 a bamboo,  L.
 

 workshop,  manufactory,  L.
 

 boundary of a village,  L.
 

 fault,  defect,  L.
 

 N.
  of Makara (or the marine monster,  the symbol of Kāma-deva),  L.
 

 of the horse of Śākya-muni,  Lalit.
   (wrong reading for कण्ठक,  BRD.
 )

 of an Agrahāra,  Rājat.
 

 of a barber,  Hariv.
  (v.l. कण्डुक)

Monier Williams 1872

English

 कण्टक कण्टक,  अस्,  अम्,  m. n. (fr. rt. कण्ट्?), 
a thorn
 anything pointed,  the point of a pin or
needle,  a prickle,  sting
 a fish-bone
 a finger-nail [cf.
कर-कण्टक]
 the erection of the hair of the body
in thrilling emotions,  horripilation
 any troublesome
seditious person who is,  as it were,  a thorn to the
state and an enemy of order and good government, 
a paltry foe (क्षुद्र-शत्रु)
 a sharp stinging
pain,  symptom of a disease
 a vexing or injurious
speech
 any annoyance or source of vexation
 a term
in the Nyāya philosophy implying refutation of argu-
ment,  detection of error,  &c.
 impediment,  obstacle
the first,  fourth,  seventh,  and tenth lunar mansion
(अस्),  m.,  N. of a barber
 N. of the horse of Śākya-
muni (a wrong form for कण्ठक)
 N. of an Agra-
hāra
 (according to lexicographers also) a bamboo
a workshop,  a manufactory
 fault,  defect
 N. of
Makara or the marine monster,  the symbol of Kāma-
deva
 (ई),  f. a species of Solanum. (कण्टक takes
the form कण्ट at the beginning of some compounds
and in कण्टल,  कण्टालु,  कण्टिन्
 cf. Gr. κεντέω
κεσ-τός,  κέσ-τρον.)
—कण्टक-द्रुम,  अस्,  m. a
tree with thorns,  a thorn bush
 the Sālmali or silk-
cotton tree,  Bombax Heptaphyllum.
—कण्टक-
प्रावृता,  f. the plant Aloe Perfoliata.
—कण्टक-
फल,  अस्,  m. the Jaka or bread-fruit tree,  Arto-
carpus Integrifolia
 another plant,  Ruellia Longifolia
(commonly called Go-kṣura)
 the castor-oil tree
the Datura
 the term is applicable to any plant the
fruit of which is invested with a hairy or thorny coat
[cf. कण्टकि-फल।]
—कण्टक-भुज्,  क्,  m. a camel
(‘eating thorns’).
—कण्टक-मर्दन,  अस्,  ई,  अम्, 
treading down thorns
 suppressing disturbances,  an-
noyances,  &c.
 (अम्),  n. the act of beating or
treading down thorns
 suppressing disturbances &c.
—कण्टक-युक्त,  अस्,  आ,  अम्,  having thorns,  thorny.
—कण्टक-वृन्ताकी,  f. the plant Solanum Jacquini, 
a species of nightshade with thorny leaves.
—कण्-
टक-श्रेणी,  f. the Solanum Jacquini
 a porcupine.
—कण्टक-स्थली,  f.,  N. of a region.
—कण्टका-
ख्य (°क-आख्या),  अस्,  m. the plant Trapa Bispinosa.
—कण्टकागार (°क-अग्°),  अस्,  m. a kind of lizard
a porcupine.
—कण्टकाशन (°क-अश्°),  अस्,  m. the
camel (eating thorns,  thistles,  &c.
 cf. कण्टक-
भुज्).
—कण्टकाष्ठील (°क-अष्°),  अस्,  m. a kind
of fish,  having many bones.
—कण्टकी-कारी,  f., 
Ved. working in thorns.
—कण्टकी-द्रुम,  अस्, 
m. Acacia Catechu.
—कण्टकी-फल = कण्टकि-
फल.
—कण्ट-कुरण्ट,  अस्,  m. = झिण्टी,  Barleria
Cristata.
—कण्टकोद्धरण (°क-उद्°),  अम्,  n.
weeding,  extracting thorns &c.
 removing annoy-
ances
 extirpating thieves,  rogues,  &c.,  or all national
and public nuisances.
—कण्ट-तनु,  उस्,  f. a species
of Solanum.
—कण्ट-दला,  f. the plant Pandanus
Odoratissimus.
—कण्ट-पत्त्र,  अस्,  m. the plant
Flacourtia Sapida.
—कण्टपत्त्र-फला,  f.,  N. of
a plant,  = ब्रह्मदण्डी.
—कण्ट-पाद = कण्ट-
पत्त्र.
—कण्ट-फल,  अस्,  m.,  N. of several plants, 
= गोक्षुर
 bread-fruit tree,  Datura Fastuosa,  =
लताकरञ्ज = तेजःखल (?)
 Ricinus Communis
(आ),  f. = देवदालीलता.
—कण्ट-वल्ली,  f. = श्रीवल्ली-
वृक्ष.
—कण्ट-वृक्ष,  अस्,  m. = तेजःफल-
वृक्ष.
—कण्टा-फल,  अस्,  m. = कण्ट-फल।
—कण्टार्तगला (°ट-आर्°),  f. the plant Barleria
Cærulea.
—कण्टाह्वय (°ट-आह्°),  अम्,  n. the tube-
rous root of the lotus.

Macdonell

English

 कण्टक káṇṭa-ka,  m.
  thorn
 fish-bone
 social 🞄pest,  enemy
 obstacle
 N. of an Agrahāra 🞄-bhuj,  m.
  camel.

Benfey

English

 कण्टक कण्टक (the base कण्ट् is a
dialect. form of कृन्त् (originally कर्न्त्), 
the base of the present,  etc. of कृत्), 
m.
 
 1. A thorn,  Böhtl. Ind. Spr. 183.
 2. A sharp bone,  Man.  8,  95.
 3. An
enemy,  Pañc. 176,  8
 a wicked person, 
Man.  9,  252
 253.
 4. Stinging pain, 
Suśr. 1,  93,  4.
 5. Obstacle,  Hit. iii. d.
76.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
 ,  f.
  इका,  free from
thorns,  i. e. obstacles,  Rām.  2,  46,  29
from danger,  2,  81,  6
 from harm,  3,  53, 
15.
अमर-,  n.
  the name of the eastern
table-land of the Vindhya mountain, 
Rām.  2,  73,  3 Gorr. निष्कण्टक,  i. e.
निस्-,  adj.
  = अकण्टक,  MBh. 4,  206.
भूर्ज-,  m.
  the son of an outcast
Brāhmaṇa,  Man.  10,  21.
स-,  adj.
 
thorny.

Apte Hindi

Hindi

कण्टकः
पुं*
  - कण्ट्-ण्वुल्
काँटा

कण्टकः
पुं*
  - कण्ट्-ण्वुल्
"फांस,  डंक"

कण्टकः
पुं*
  - कण्ट्-ण्वुल्
ऐसा दुःखदायी व्यक्ति जो राज्य के लिए काँटा तथा अच्छे प्रशासन एवं शान्ति का शत्रु हो

कण्टकः
पुं*
  - कण्ट्-ण्वुल्
"सताने या क्लेश पहुँचाने का मूल कारण,  उत्पात"

कण्टकः
पुं*
  - कण्ट्-ण्वुल्
"रोमांच होना,  रोंगटे खड़े होना"

कण्टकः
पुं*
  - कण्ट्-ण्वुल्
अंगुली का नाखून

कण्टकः
पुं*
  - कण्ट्-ण्वुल्
कष्ट पहुँचाने वाला भाषण

कण्टकम्
नपुं*
   - कण्ट्-ण्वुल्
काँटा

कण्टकम्
नपुं*
   - कण्ट्-ण्वुल्
"फांस,  डंक"

कण्टकम्
नपुं*
   - कण्ट्-ण्वुल्
ऐसा दुःखदायी व्यक्ति जो राज्य के लिए काँटा तथा अच्छे प्रशासन एवं शान्ति का शत्रु हो

कण्टकम्
नपुं*
   - कण्ट्-ण्वुल्
"सताने या क्लेश पहुँचाने का मूल कारण,  उत्पात"

कण्टकम्
नपुं*
   - कण्ट्-ण्वुल्
"रोमांच होना,  रोंगटे खड़े होना"

कण्टकम्
नपुं*
   - कण्ट्-ण्वुल्
अंगुली का नाखून

कण्टकम्
नपुं*
   - कण्ट्-ण्वुल्
कष्ट पहुँचाने वाला भाषण

कण्टकः
पुं*
  - कण्ट्-ण्वुल्
बाँस

कण्टकः
पुं*
  - कण्ट्-ण्वुल्
"कारखाना,  निर्माणी"

कण्टकः
पुं*
  - कण्ट्+ण्वुल्
मन दुखाने वाला भाषण

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कण्टक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಳ್ಳು
निष्पत्तिः - > कटि (गतौ) - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > कण्टति
प्रयोगाः - > "वियोगभाजां हृदि कण्टकैः कटुर्निधीयसे कर्णिशरः स्मरेण यत्"
उल्लेखाः - > नैष० १-७९
कण्टक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂಜಿಯ ತುದಿ
कण्टक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀಚನಾದ ವೈರಿ /ಪೀಡಿಸುವ ಶತ್ರು
प्रयोगाः - > "उत्खातलोकत्रयकण्टकेऽपि"
उल्लेखाः - > रघु० १४-७३
कण्टक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೀನು ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಎಲುಬು
प्रयोगाः - > "अन्धो मत्स्यानिवाश्नाति स नरः कण्टकैः सह"
उल्लेखाः - > मनु० ८-९५
कण्टक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುಲಕ /ರೋಮಾಂಚ /ಮೈಮೇಲೆ ಮುಳ್ಳೇಳುವುದು
प्रयोगाः - > "पुलोमजालोचनतीक्ष्णकण्टकैस्तनुं घनामातनुतां स कण्टकैः"
उल्लेखाः - > नैष० ९-५३
कण्टक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನ /೧, ೪, ೭ ಮತ್ತು ೧೦ನೆಯ ರಾಶಿಗಳು
कण्टक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಖ /ಉಗುರು
प्रयोगाः - > "मरुल्ललत्पल्लवकण्टकैः क्षतं समुच्छलच्चन्दनसारसौरभम्"
उल्लेखाः - > नैष० १-९४
कण्टक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿದಿರು
कण्टक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾದದ ಒಂದು ದೋಷ
विस्तारः - > "कण्टको न स्त्रियां क्षुद्रशत्रौ मत्स्यादिकीकसे । नैयायिकादिदोषोक्तौ स्याद्रोमाञ्चद्रुमाङ्गयोः" - मेदि० । "कण्टकः क्षुद्रवैरिणि । वेणौ द्रुमाङ्गे रोमाञ्चे" - हेम० ।
कण्टक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಗೆ /ವಾಯಸ
विस्तारः - > "आत्मघोषो महानेमिः कण्टको मौकलिः कुणः । बलिपुष्ट उलूकारिः" - वैज० ।

L R Vaidya

English

 kaMwaka {% (I) m.n. %} 1. A thorn
a prickle,  a sting,  Yaj.iii.53
a finger-nail
horripilation
any troublesome person who is,  as it were,  a thorn to the state and an enemy of order,  राज्यकंटकविशोधनोद्यतः Vikr.Ch.v.1,  M.ix.260,  (कृत) त्रिदिवमुद्धृतदानवकंटकम् Sak.vii.
a vexing speech
any source of vexation,  M.ix.253.

 kaMwaka {% (II) m. %} 1. A bamboo
 2. a workshop
 3. fault,  defect.

Bopp

Latin

 कण्टक m. n. (r. कण्ट् s. अ)
1) spina,  ut videtur a cres-
cendo dicta,  nisi r. कण्ट् significavit pungere,  sicut
ϰεντέω quod probabiliter cum कण्ट् cohaeret. SA. 6. 5.
2) hostis. N. 26. 20. (Cf. gr.
ϰεντέω,  ϰεσ-τὸς,  ϰέσ-τϱον.)

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 कण्टक vedānta. Oppert II,  7863.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 kaṇṭaka, 
(1) see pṛṣṭha- (°ṭhi-,  °ṭhī-)kaṇṭaka
(2) (nt.? = kāṭaka,  q.v.),  ring on which the alms-bowl is hung: Divy 〔227.29〕 (mudgāś) catvāraḥ pātre patitā ekaḥ kaṇṭakam āhatya bhūmau patitaḥ
 〔228.10〕 mudgaḥ pātra-kaṇṭakam āhatya bhūmau patitas
(3) in prākāra-k° Divy 〔578.18〕,  perhaps point,  projection (of a wall),  i.e. a jutting battlement occupied by a guard: sā anyatamena puruṣeṇa prākārakaṇṭake sthitena … gacchantī dṛṣṭā. (So Index.) See kaṇṭhakāpāśraya.

Indian Epigraphical Glossary

English

 kaṇṭaka,  cf. catuṣ-kaṇṭaka-viśuddha (EI 23),  same as
catur-āghāṭa-viśuddha
 probably,  ‘the boundary demarcated by
planting thorny shrubs’.

Lanman

English

 káṇṭaka,  m. thorn.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कण्टक t. t. aus der Zeichenkunst,  Damayantīk. 200.

 कण्टक m. *informer,  telltale,  Vās. 18,  1.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

dgra
१) अप्रसाद २) अमित्र ३) अराति ४) अरि ५) कण्टक ६) कैतव ७) दस्यु ८) दुष्ट ९) द्विट् १०) प्रत्यमित्र ११) प्रत्यर्थिन् १२) रिपु १३) वैरिन् १४) शठ १५) शत्रु १६) शब्द १७)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्तम्भो जाड्यं स्वेदो घर्मनिदाघौ पुलकः पुनः ।
रोमाञ्चः कण्टको रोमविकारो रोमहर्षणम् ॥ ३०५ ॥
रोमोद्गम उद्धुषणमुल्लुकसनमित्यपि ।
-wordlist-
 
स्तम्भ (पुं),  जाड्य (क्ली),  स्वेद (पुं),  घर्म (पुं),  निदाघ (पुं),  पुलक (पुं),  रोमाञ्च (पुं),  कण्टक (पुं),  रोमविकार (पुं),  रोमहर्षण (क्ली),  रोमोद्गम (पुं),  उद्घुषण (पुं),  उल्लुकसन (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

रोमाञ्च
रोमाञ्च,  पुलक,  कण्टक,  उद्धुषण,  उल्लकसन,  रोमोद्गम,  रोमविकार,  हर्ष
रोमाञ्चः पुलकः स्यात्कण्टकमुद्धुषणमुल्लकसनं च ।
रोमोद्गमरोमविकाररोमहर्षाः समानार्थाः ॥ ६५१ ॥
verse 3.1.1.651
page 0074

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कण्टकः,  पुं,
   क्ली,
   (कण्टति इति कटि ण्वुल् । अर्द्धार्च्चादिपां २ । ४ । ३१ ।) क्षुद्रशत्रुः । (यथा विष्णुपुराणे१ । १९ । ३१ । “प्रह्लादः कथ्यतां सम्यक् तथाकण्टकशोधने” ॥
) मत्स्याद्यस्थि । नैयायिकादि-दोषोक्तिः । रोमाञ्चः । द्रुमाङ्गम् । इति मेदिनी ॥
काँटा इति भाषा ॥
 (तथा चोक्तं चाणक्यशतके २२ ।“उपकारगृहीतेन शत्रुणा शत्रुमुद्धरेत् ।पादलग्नं करस्थेन कण्टकेनेव कण्टकम्” ॥
)केन्द्रम् । इति दीपिका ॥

 कण्टकः,  पुं,
   (कटि + ण्वुल् ।) सूच्यग्रम् । क्षुद्रशत्रुः ।(यथा,  मनुः । ९ । २५२ ।“सम्यङ्निविष्टदेशश्च कृतदुर्गश्च शास्त्रतः ।कण्टकोद्धरणे नित्यमातिष्ठेद्यत्नमुत्तमम्” ॥
)लोमहर्षः । इत्यमरः ३ । ५ । ३२ ॥
 कर्म्मस्थानम् ।दोषः । इति जटाधरः ॥
 मकरः । इति विश्वः ॥
वेणुः । इति हेमचन्द्रः ॥
 (लोकोपद्रवकारी ।यथा,  भागवते । ३ । १८ । २३ ।“अन्वेषन्नप्रतिरथो लोकानटति कण्टकः” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कण्टक पु०
  न०
  कटि--ण्वुल् । १ सूच्यग्रे,  २ क्षुद्रशत्रौ,  ३ रो-माञ्चे,  अम० ४ मत्स्याद्यस्थ्नि ५ द्रुमाङ्गे (कांटा) मेदि०६ केन्द्रे दीपिका “लग्नाम्बुद्यूनकर्माणि केन्द्रमुक्तञ्च कण्टकम्”इति ज्योतिषोक्तेः लग्न तच्चतुर्थसप्तमदशमस्थानरूपं केन्द्रम् ।“चेत् कण्टके पनफरे तु ग्रहाः समस्ताः स्यादिक्कवालइति राज्यसुखाप्तिहेतुः” नील० । “अष्टमस्थे निशानाथेकण्टके पापवर्जिते” षट् प० । तत्र क्षुद्रशत्रौ “सर्व-कण्टकपापिष्ठं हेमकारं तु पार्थिवः” “कण्टकानाञ्चशोधनम्” “एवमादोन् विजानीयात् प्रकाशान् लोकक-ण्टकान्” “कण्टकोद्धरणे नित्यमात्तिष्ठेत् यत्नमुत्तमम्”मनुः । रोमाञ्चे “प्रीतिकण्टकितत्वचः” कुमा० । उपचा-रात् वादे ७ दोषभेदे । “एवं क्षुद्रकण्टका उद्धर्त्त-व्याः” सर्व्वद० ।

Capeller

German

 कण्टक m.
  Dorn,  Stachel,  Feind.

Burnouf

French

 कण्टक कण्टक m.
  n.
  (कण्ट्) épine
		 arrête de
poisson
		 pointe de clou ou d'aiguille
		 plante poussant en pointe, 
bambou
		 horripilation. 
		 Au fig. ennemi,  surtout ennemi de peu de
valeur
		 argument réfutatif ou rectificatif. 
		 Boutique,  atelier, 
fabrique.
		 Défaut,  point faible.
		 Le makara.
		 Gr.
ϰέντρον,  etc. Cf.  अकण्टक।
कण्टकफल m.
  artocarpus integrifolia,  bot.
कण्टकश्रेणी f.
  fruit de la कण्टकारिका।
Oursin de mer
 porc-épic.
कण्टकारिका f.
  (ऋ) solanum jacquini,  bot. esp. de
belladone.
कण्टकारी f.
  mms.
		 Cotonnier,  bombax heptaphyllum
flacourtia sapida,  bot.
कण्टकाल m.
  artocarpus integrifolia ou arbre à pain. 
Erythrina indica,  bot.
कण्टकाशन m.
  (अश् manger) chameau.
कण्टकाष्ठील m.
  (अस्थी) esp. de poisson. 
कण्टकित a. épineux.
कण्टकिन् m.
  esp. de poisson. 
		 Mimosa catechu,  bot.
कण्टकिफल m.
  artocarpusintegrifolia,  bot.
कण्टकिल m.
  bambou épineux.

Stchoupak

French

 कण्टक-
 m.
  épine,  écharde,  pointe,  aiguillon,  arête 
 individu
dangereux,  rebelle,  ennemi (de l'État) 
 paroles injurieuses,  contrariété 
-इन्- a. épineux.
°द्रुम- m.
  plante ou arbre muni d'épines 
 कण्टकि-द्रुम- id.
°भुज्- m.
  chameau.
कण्टकोद्धरण- nt. destruction des ennemis publics.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.