| YouTube Channel

कणिका (kaNikA)

 
Monier Williams Cologne
English
कणिका
f.
 an ear of corn Comm. on
BhP.
a drop, atom, small particle,
Prab.
Megh.
&c.
a small spot,
Kād.
the meal of parched wheat
Premna Spinosa or Longifolia,
L.
a kind of corn,
Pañcad.
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
 20,
पादेऽक्षराणि-
 5
मात्राः - 8
मात्रा-विन्यासः
दा दा द द दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Apte Hindi
Hindi
कणिका
स्त्री*
 - कण-ठन्-टाप्
"अणु, एक छोटा अथवा सूक्ष्म जर्रा"
कणिका
स्त्री*
 - कण-ठन्-टाप्
बूँद
कणिका
स्त्री*
 - कण-ठन्-टाप्
एक प्रकार का अन्न या चावल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कणिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಸ್ತು /ವಸ್ತುವಿನ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭಾಗ
कणिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿಮಂಥವೃಕ್ಷ /ನೆಲ್ಲಿಮರದ ಒಂದು ಭೇದ
कणिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀರಿನ ಬಿಂದು
कणिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾಣು
विस्तारः - > "कणिका कथ्यतेऽत्यन्तसूक्ष्मवस्त्वग्निमन्थयोः" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
kaRikA {% f. %} 1. An atom, a particle
2. a drop (of water), Megh.ii.35
3. a kind of corn.
Kridanta Forms
Sanskrit
कण् (क꣡णँ꣡ शब्दार्थः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = कणनम्
अनीयर् = कणनीयः - कणनीया
ण्वुल् = कणकः - कणिका
तुमुँन् = कणितुम्
तव्य = कणितव्यः - कणितव्या
तृच् = कणिता - कणित्री
क्त्वा = कणित्वा
ल्यप् = प्रकण्य
क्तवतुँ = कणितवान् - कणितवती
क्त = कणितः - कणिता
शतृँ = कणन् - कणन्ती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अरणी, श्रीपर्णम्, अग्निमन्थः, कणिका, गणिकारिका, जया, अरणिः, तेजोमन्थः, हविर्मन्थः, ज्योतिष्कः, पावकः, वह्निमन्थः, मथनः, अग्निमथनः, तर्कारी, वैजयन्तिका, अरणीकेतुः, श्रीपर्णी, कर्णिका, नादेयी, विजया, अनन्ता, नदीजा
noun
हिमालयेषु वर्तमानः वृक्षविशेषः यस्य खाद्यं फलं भवति एवं तस्य बीजमपि उपयोगाय वर्तते।
"अरणी तु औषधवृक्षः भवति।"
Synonyms:
 पुत्तिका, मत्कोटकः, कणिका
noun
कीटविशेषः- श्वेता पिपिली या काष्ठ-कर्गजादीन् भक्षयति।
"अस्य पुस्तकस्य पृष्ठानि पुत्तिकाभिः ।"
Synonyms:
 कणिका
noun
लघुकणः।
"मम नेत्रे मृदायाः कणिका गता।"
Synonyms:
 कणिका
noun
भाररहितं परमाणोः मूलतत्त्वम्।
"कणिका इति उदासीनः कणः अस्ति।"
Synonyms:
 कणः, बिन्दुः, क्षोदः, विप्लुट्, विप्रुट्, पृषत्, पृषतः, पृषन्ति, लवः, लेशः, स्तोकः, गडः, कणिका, शीकरः, स्फाटकः, पुष्वा
noun
निष्यन्दमान-जलादि-द्रवपदार्थानां गोलिकासमः लघुः अंशः।
"जलस्य कणैः घटः पूरितः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कणिका,
स्त्री,
 (कणाः सन्त्यस्याः । “अत इनठनावितिठन्” ५ । २ । ११५ । कणति स्थूलरूपात् क्रमशोगच्छति अत्यन्तसूक्ष्मतां प्राप्नोति इत्यर्थः । पचा-द्यच् स्वार्थे कन् अत इत्वं टाप् च ।) अत्यन्त-सूक्ष्मवस्तु । अग्निमन्थवृक्षः । इति मेदिनी ॥
कणा ।तण्डुलविशेषः । इत्यमरटीकायां रायमुकुटः ॥
(जलादीनां सूक्ष्मांशः । यथा, मेघदूते ९९ ।“तामुत्थाप्य स्वजलकणिकाशीतलेनानिलेनप्रत्याश्वस्तां सममभिनवैर्जालकै र्मालतीनाम्” ॥
)