कठोर (kaThora)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कठोर mfn.
   (-रः-रा-रं)
	 1. Hard,  solid.
	 2. Severe,  cruel.
	 3. Full,  com-
plete,  full-grown. 
	 4. Full,  (as the moon. )
 E.
  कठ् to be distressed, 
&c. आरन् Unadi affix
 also कठोल.

Capeller Eng

English

 कठोर a.
  hard,  stiff
 sharp,  cruel
 young,  buxom. 

Yates

English

 कठोर (रः-रा-रं)
a. Hard
 full grown. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	 strict
अशिथिल 	-	 azithila 	-	 adj.
  	-	 strict
उग्र 	-	  ugra 	-	 adj.
  	-	 strict
नियत 	-	  niyata 	-	 adj.
  	-	 strict
दृढ 	-	  dRDha 	-	 adj.
  	-	 strict
नियमितात् 	-	  niyamitAt 	-	 adv. 	-	 strictly
परुषम् 	-	  paruSam 	-	 adverb 	-	 strictly
अशिथिलम् 	-	  azithilam 	-	 adverb 	-	 strictly
सूक्ष्मता 	-	  sUkSmatA 	-	 f.
  	-	 strictness
अशैथिल्य 	-	  azaithilya 	-	 n.
  	-	 strictness
काठिन्य 	-	  kAThinya 	-	 n.
  	-	 strictness
सर्वथा सत्य 	-	  sarvathA satya 	-	 adj.
  	-	 strictly true
उग्रशासन 	-	  ugrazAsana 	-	 adj.
  	-	  ruling strictly
उग्रशासन 	-	  ugrazAsana 	-	 adj.
  	-	 strict in orders
सत्यधृति 	-	  satyadhRti 	-	 adj.
  	-	 strictly truthful
सत्यव्रत 	-	  satyavrata 	-	 adj.
  	-	 strictly truthful
संलेख 	-	  saMlekha 	-	 m.
  	-	 strict abstinence
प्रवर 	-	  pravara 	-	 m.
  	-	  erect prickly pear  [ Opuntia stricta - Bot. ]
शङ्खलिखितप्रिय 	-	  zaGkhalikhitapriya 	-	 m.
  	-	  friend of strict justice
निरुद्धप्रकश 	-	  niruddhaprakaza 	-	 m.
  	-	 stricture of the urethra
सुदृढव्रत 	-	  sudRDhavrata 	-	 adj.
  	-	  very rigid or strict in vows
भर्तृदृढव्रता 	-	  bhartRdRDhavratA 	-	 f.
  	-	 strictly faithful to a husband
संस्थान 	-	  saMsthAna 	-	 n.
  	-	 strict adherence or obedience to
स्वाङ्ग 	-	  svAGga 	-	 n.
  	-	  limb or body in the strict sense
सुव्रत 	-	  suvrata 	-	 adj.
  	-	 strict in observing religious vows
परि उषित 	-	  pari uSita 	-	 adj.
  	-	  word that has not been strictly kept
संस्करोति  { संस्कृ } 	-	  saMskaroti  { saMskR } 	-	 verb 	-	  form language according to strict rules
संस्कुरुते  { संस्कृ } 	-	  saMskurute  { saMskR } 	-	 verb 	-	  form language according to strict rules
शूलिक 	-	  zUlika 	-	 m.
  	-	 strict guardian of the treasure and the harem
सुधर्मिष्ठ 	-	  sudharmiSTha 	-	 adj.
  	-	  giving the strictest attention to one's duties
प्राथमकल्पिक 	-	  prAthamakalpika 	-	 adj.
  	-	  being first of all or in the strictest sense of the word
प्रतिनियम 	-	  pratiniyama 	-	 m.
  	-	 strict rule as to applying an example to particular persons or things only
श्राद्ध 	-	  zrAddha 	-	 n.
  	-	  ceremony in honour and for the benefit of dead relatives observed with great strictness at various fixed periods and on occasion

कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	 rude
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	 strict
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  luxuriant
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  stiff
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  hard-hearted
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  hard
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  rank
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  offering resistance
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  full
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  sharp
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  complete
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  solid
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  piercing
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  full-grown
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  severe
कठोर 	-	 kaThora 	-	 adj.
  	-	  cruel

Wilson

English

 कठोर
mfn.
   (-रः-रा-रं)
1 Hard,  solid.
2 Severe,  cruel.
3 Full,  complete,  full-grown. 
4 Full,  (as the moon. )
E.
  कठ to be distressed,  &c. आरन् Uṇādi affix
 also कठोल.

Apte

English

कठोर [kaṭhōra],  a.
 

Hard (fig.  also)
 solid,  stiff,  कठोरा- स्थिग्रन्थि Māl.
 5.34.

Cruel,  hard-hearted,  ruthless
 अयि कठोर यशः किल ते प्रियम् U.*
  3.27
 so ˚हृदय,  ˚चित्त.

Sharp,  piercing
 ˚अङ्कुश Śānti.1.22.

Full,  developed,  complete,  fullgrown,  of mature age
 कठोरगर्भां जानकीं विमुच्य U.*
  1, 1.49, 6.25
 Māl.
 6.19
 so कठोरतारा- धिपलाञ्छनच्छविः Śi.*
  1.2
 so अ˚ new,  young
 Māl.
 1.2.

(Fig.) Matured,  refined
 कलाकलापालोचनकठोरमतिभिः K.*
  7
 ˚रीभूतः दिवसः U.*
  2 it is noon-time. Comp.
   -गर्भa.  far advanced in pregnancy
 आतङ्कस्फुरितकठोरगर्भगुर्वीम् U.*
  1.49. -गिरिमाहात्म्यम् a portion of the Brahmāṇḍa Purāṇa. 

Apte 1890

English

 कठोर a. 1 Hard(fig. also),  solid,  stiff
 कठोरास्थिग्रांथि Māl. 5. 34. 
2 Cruel,  hard-hearted,  ruthless
 अयि कठोर यशः किल ते प्रियं U. 3. 27
 so °हृदय,  °चित्त. 
3 Sharp,  piercing
 °अंकुश Śānti. 1. 22. 
4 Full,  developed,  complete,  fullgrown,  of mature age
 कठोरगर्भां जानकीं विमुच्य U. 1,  1. 49,  6. 25
 Māl. 6. 19
 so कठोरताराधिपलांछनच्छविः Śi. 1. 20
 so अ° new,  young
 Māl. 1. 2. 
5 (Fig.) Matured,  refined: कलाकलापालोचनकठारेमातिभिः K. 7
 °रीभूतः दिवसः U. 2 it is noon-time. 
Comp. 
गर्भ a. far advanced in pregnancy
 U. 1. 49. 
गिरिमाहात्म्यं a portion of the Brahmāṇḍa Purāṇa. 

Monier Williams Cologne

English

 कठोर mf(आ)n.  (Uṇ.  i,  65) hard,  solid,  stiff,  offering resistance,  BhP.
  
 Prab.
  &c.
  

 sharp,  piercing,  BhP.
  
 Pañcat.
  &c.
  

 hard,  severe,  cruel,  hard-hearted,  Pañcat.
 
 Sāh.

 full,  complete,  full-grown (as the moon) Comm.  on Uṇ.
  Comm.  on Śiś.
 

 luxuriant,  rank,  Mṛcch.

Monier Williams 1872

English

 कठोर कठोर,  अस्,  आ,  अम् (said to be fr. rt.
कठ्),  hard,  solid,  stiff
 offering resistance
 sharp, 
piercing
 severe,  cruel,  hard-hearted
 full,  complete, 
full-grown
 full (as the moon)
 [cf. कठिन।]
—क-
ठोर-गिरि-माहात्म्य,  अम्,  n. a portion of the
Brahmāṇḍa-Purāṇa.
—कठोर-ता,  f. or कठोर-
त्व,  अम्,  n. hardness,  firmness
 severity,  rigour.

Macdonell

English

 कठोर kaṭhora,  a.
  hard,  firm,  solid
 sharp,  🞄cutting (wind)
 piercing (cry)
 hard-hearted
 🞄luxuriant: -m,  ad.
 -citta,  a.
  hard-hearted: 🞄-tā,  f.
  abst. ɴ.
 -tā,  f.
  hardness
 -tārādhipa,  🞄m.  full moon. 

Benfey

English

 कठोर कठोर,  i. e. probably कष्ट
+ वर् (for वन्) + अ (cf.  कठिन),  adj.
 
 1.
Hard,  solid,  Bhāg. P. 3,  19,  15.
 2. Full
grown,  Mṛcch. 115,  13.
 3. Sharp, 
Bhāg. P. 5,  13,  3.
 4. Violent,  Pañc.
93,  1.
 5. Loud,  Pañc. 248,  17.
 6.
Hard-hearted,  Pañc. iv. d. 62.

Apte Hindi

Hindi

कठोर
वि* - कठ्-ओरन्
"कड़ा,  ठोस"

कठोर
वि* - कठ्-ओरन्
"क्रूर,  निर्दय"

कठोर
वि* - कठ्-ओरन्
"तीक्ष्ण,  चुभने वाला,  "

कठोर
वि* - कठ्-ओरन्
"पूर्ण विकसित,  पूर्ण पूरा उगा हुआ"

कठोर
वि* - कठ्-ओरन्
"परिपक्व,  परिष्कृत"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कठोर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಠಿನವಾದ /ಗಟ್ಟಿಯಾದ
निष्पत्तिः - > कठ (कृच्छ्रजीवने) - "ओरन्" (उ० १-६४)
प्रयोगाः - > "कठोरास्थिग्रन्थिव्यतिकरघणात्कारमुखरः खरस्नायुच्छेदक्षणविहितवेगव्युपरमः"
उल्लेखाः - > मालती० ५-३४
कठोर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಯೆಯಿಲ್ಲದವ /ಕಲ್ಲುಹೃದಯ /ಕ್ರೂರವಾದ
प्रयोगाः - > "अयि कठोर यशः किल ते प्रियं किमयशो ननु घोरतमः परम्"
उल्लेखाः - > उ० रा० ३-२७
कठोर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೂರ್ಣವಾದ /ತುಂಬಿದ /ಸಮಗ್ರವಾದ
प्रयोगाः - > "अआतङ्कस्फुरितकठोरगर्भगुर्वीं क्रयाद्भ्योबलमिव दारुणः क्षिपामि"
उल्लेखाः - > उ० रा० १-४९
कठोर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚುರುಕಾದ /ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ
प्रयोगाः - > "अखिलकलाकलापालोचनकठोरमतिभिः"
उल्लेखाः - > काद०
कठोर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಿಪಕ್ವವಾದ /ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲಿತಿರುವ /ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ
प्रयोगाः - > "स तप्तकार्तस्वरभास्वराम्बरः कठोरताराधिपलाञ्च्छनच्छविः"
उल्लेखाः - > माघ० १-२०,  ११

L R Vaidya

English

 kaWora {% a. (f. रा) %} 1. Hard,  solid
sharp,  piercing,  क्व सा लज्जारज्जुः क्व विनयकठोरांकुशमपि Sant.S.i.22
cruel,  hard hearted,  कठोरहृदयो रामोऽस्मि सर्वः सहे वैदेही तु कथं भविष्यति हहा । हा देवि धीरा भव K.Pr.iv.
developed,  full (morally or physically) कठोरताराधिपलांछनछविः Sis.i.20,  आतंकस्फुतिरकठोरगर्भगुर्वीम् Ut.i.,  कलाकलापालोचनकठोरमतिभिः Kad.

Bopp

Latin

 कठोर (r. कठ् s. ओर) durus. AM.,  v. कठिन.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कठोर Adj. °old,  Harṣac. 32,  7. — °deep red,  Harṣac. 52,  7
 253,  19.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  कठोर
adjective
 
दृढतया सतर्कतया च अवलोकितम्।
 "कठोरात् परीक्षणात् अनन्तरम् एव एषः परिणामः प्राप्तः।"

Synonyms:
  कठोर,  दृढ,  हठधर्मिन्,  उग्र
adjective
 
यः मृदु अथवा कोमलः न अस्ति।
 "मम पितुः हृदयं नारिकेलवत् कठोरम् अस्ति।"

Synonyms:
  दृढ,  कठोर,  ग्रावन्,  कक्खट,  खक्खट
adjective
 
यत् दृढम् अस्ति विचलितं न भवति इति वा।
 "सहसा मम मनः विपत्तौ अपि दृढं वर्तते।"

Synonyms:
  दृढ,  कठोर,  अनम्य,  अनमनीय
adjective
 
यः नम्यः नास्ति।
 "सिकन्दरस्य पुरतः पोरसः दृढः आसीत्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mkhregs pa
१) कठिन २) कठोर

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
निष्ठुरः कक्खटः क्रूरः परुषः कर्कशः खरः ॥ १३८६ ॥
दृढः कठोरः कठिनो जरठः कोमलः पुनः ।
मृदुलो मृदुसोमालसुकुमारा अकर्कशः ॥ १३८७ ॥
-wordlist-
 
निष्ठुर (पुं),  कक्खट (पुं),  क्रूर (पुं),  परुष (पुं),  कर्कश (पुं),  खर (पुं),  दृढ (पुं),  कठोर (पुं),  कठिन (पुं),  जरठ (पुं),  कोमल (पुं),  मृदुल (पुं),  मृदु (पुं),  सोमाल (पुं),  सुकुमार (पुं),  अकर्कश (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कठोर
कठोर,  कठिन,  क्रूर,  कक्खट,  कर्कश,  दृढ
कठोरः कठिनः क्रूरः कक्खटः कर्कशो दृढः ।
verse 2.1.1.342
page 0040

नाममाला

Sanskrit

कठोर,  कठिन,  स्तब्ध,  कर्कश,  परुष,  दृढ
कठोरं कठिनं स्तब्धं कर्कशं परुषं दृढम् ।
verse 0.1.1.155
page 0075

Tamil

கடோ2ர : திடமான,  கெட்டியான,  கூர்மையான,  கடினமான,  தயையற்ற,  கல்நெஞ்சு படைத்த.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कठोरः,  त्रि,  (कठति पारुष्यमाचरति । “कठिरकि-भ्यामोरन्” उणां १ । ६५ । इतिकठ + ओरन् ॥
)कठिनः । इत्यमरः । ३ । १ । ७६ ॥
(यथा,  भागवते ३ । १९ । १५ ।“प्रवृद्धरोषः स कठोरसुष्टिनानदन् प्रहत्यान्तरधीयतासुरः” ॥
दारुणः । तथाहि भागवते । ५ । १३ । ३ ।“कठोरदंशैर्मशकैरुपद्रुतः” ॥
 अतिविस्तृतः । तत्रैव६ । १२ । २ । “युगान्ताग्निकठोरजिह्वं” ॥
पूर्णः । तथाहि ।“स तप्तकार्त्तस्वरभास्वराम्बरःकठोरताराधिपलाच्छनच्छविः” ।इति माघः । १ । २० ॥
 “कठोरताराधिपस्यपूर्णेन्दोः” इति तट्टीकायां मल्लिनाथः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कठोर त्रि०
  कठ + ओरन् । १ कठिने,  २ पूर्णे,  च शब्दचि० ।“कठोरतारापतिलाञ्छनच्छविरिति” माघः । “परामृशत्कठिनकठोरकामिनीत्यादि” माघः “सूक्ष्मार्थग्राहके च ।“कलाकलापानोचनकठोरमतिभिः” काद० ।

Capeller

German

 कठोर hart (auch übertr.). Abstr.
°ता f.
 

Burnouf

French

 कठोर कठोर a. (cf.  कठिन) dur,  solide.
Complet,  entier,  adulte.

Stchoupak

French

 कठोर-
 a. qui offre une résistance,  dur,  rigide,  solide 
 aigu, 
perçant 
 cruel 
 vieux ou pleinement développé,  adulte,  mûr,  mûri (fig.
 
 abondant 
 rouge foncé 
 -ई-भू- être avancé (jour).
°गर्भा- a. f.
  (femme) dont la grossesse est avancée.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.