कठिन (kaThina)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कठिन mfn.
   (-नः-ना-नं)
	 1. Hard,  solid.
	 2. Unkind,  severe.
	 3. Paralysed, 
rendered stiff or rigid.
	 4. Difficult,  obscure.
	 nf.  (-नं-ना) An earthen
vessel.
	 f.
  (-ना) A sweetmeat made with refined sugar. (-नी or -निका)
Chalk.
 E.
  कठ् to be confounded,  and इनच् Unadi affix,  fem.  affixes
ठाप् and ङीष्.

Capeller Eng

English

 कठिन a.
  hard,  violent (abstr.   °ता f.
 ,  °त्व n.
 )
 f.
 
ई chalk
 n.
  cooking vessel.

Yates

English

 कठिन (नः-ना-नं)
a. Hard
 unkind
difficult
 paralysed.
n.
  and
f.
  An
earthen vessel.
f.
  A sweetmeat.
नी 3.
f.
  Chalk. निका 1.
f.
  Idem. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	 rigid
कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	 difficult
कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	 stiff
कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	 tough
कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	  harsh
कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	  inflexible
कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	  cruel
कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	  hard
कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	  violent
कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	  firm
कठिन 	-	 kaThina 	-	 n.
  	-	  earthen vessel for cooking
कठिन 	-	 kaThina 	-	 n.
  	-	  strap or pole for carrying burdens
कठिन 	-	 kaThina 	-	 n.
  	-	  shovel
कठिन 	-	 kaThina 	-	 n.
  	-	  scoop
कठिन 	-	 kaThina 	-	 n.
  	-	  earthen cooking vessel
कठिन 	-	 kaThina 	-	 n.
  	-	  garment made in a day and offered to a monk as a present
वंश-कठिन 	-	  vaMza-kaThina 	-	 m.
  	-	  single-segment bamboo scoop

कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	 tough
प्रश्न पत्रिका किञ्चित् क्लिष्टा आसीत् 	-	 praznapatrikAkiJcitkliSTAAsIt 	-	 sent.
  	-	 Thequestionpaperwasabittough.
दुःखच्छिन्न 	-	  duHkhacchinna 	-	 adj.
  	-	 tough
दृढत्वच् 	-	  dRDhatvac 	-	 m.
  	-	 tough-barked
नातिसान्द्र 	-	  nAtisAndra 	-	 adj.
  	-	  not too tough

कठिन 	-	 kaThina 	-	 adj.
  	-	 tough
प्रश्न पत्रिका किञ्चित् क्लिष्टा आसीत् 	-	 praznapatrikAkiJcitkliSTAAsIt 	-	 sent.
  	-	 Thequestionpaperwasabittough.
दुःखच्छिन्न 	-	  duHkhacchinna 	-	 adj.
  	-	  tough
दृढत्वच् 	-	  dRDhatvac 	-	 m.
  	-	  tough-barked
नातिसान्द्र 	-	  nAtisAndra 	-	 adj.
  	-	  not too tough

Wilson

English

 कठिन
mfn.
   (-नः-ना-नं)
1 Hard,  solid.
2 Unkind,  severe.
3 Paralysed,  rendered stiff or rigid.
4 Difficult,  obscure.
nf.  (-नं-ना) An earthen vessel.
f.
  (-ना) A
sweetmeat made with refined sugar. (-नी or निका) Chalk.
E.
  कठ to be confounded,  and इनच् Uṇādi affix,  fem.  affixes टाप्
and ङीष्.

Apte

English

कठिन [kaṭhina],  a.
 

Hard,  stiff
 कठिनविषमामेकवेणीं सारयन्तीम् Me.*
  93
 Amaru.*
  72
 Mu.*
  2.2
 so ˚स्तनौ.

Hardhearted,  cruel,  ruthless
 न विदीर्ये कठिनाः खलु स्त्रियः Ku.*
  4.5
 Pt.*
  1.64
 विसृज कठिने मानमधुना Amaru.*
  7
 so ˚हृदय

˚चित्त Inexorable,  inflexible.

Sharp,  violent,  intense (as pain &c.
 ). नितान्तकठिनां रुजं मम न वेद सा मानसीम् V.*
  2.11.

Giving pain.  -नः A thicket.

ना A sweetmeat made with refined sugar.

An earthen vessel for cooking
 (n.  also in this sense).-नी Chalk. See कठिनिका.

नम् A Shovel,  scoop
 प्लवे कठिनकाजं च रामश्चक्रे समाहितः Rām.*
  2.55.17.

An earthen vessel for cooking (स्थाली)
 कठिनं पूरयामास Mb.
 *  3.297.1.

A strap or pole for carrying burden
 P.
  IV.*  4.72. Comp.
   -पृष्ठः,  -कः a tortoise.

Apte 1890

English

 कठिन a. 1 Hard,  stiff
 कठिनविषमामेकवेणीं सारयंतीं Me. 92
 Amaru. 72
 Mu. 2. 20
 so °स्तनौ. 
2 Hardhearted,  cruel,  ruthless
 न विदीर्ये कठिनाः खलु स्त्रियः Ku. 4. 5
 Pt. 1. 64
 Amaru. 6
 so °हृदय. 
3 Inexorable’ inflexible. 
4 Sharp,  violent,  intense (as pain &c.)
 नितांतकठिनां रुजं मम न वेद सा मानसीं V. 2. 11. 
5 Giving pain. 
नः A thicket. 
ना 1 A sweetmeat made with refined sugar. 
2 An earthen vessel for cooking
 (n. also in this sense). 
नी Chalk. 
Comp. 
पृष्ठः, -कः a tortoise. 

Monier Williams Cologne

English

 कठिन mfn.
   (Comm.  on Uṇ.
  ii,  49) hard,  firm,  stiff (opposed to मृदु)

 difficult,  Megh.
 
 Suśr.
 
 Pañcat.
  &c.

 harsh,  inflexible,  cruel,  Kum.
  
 Amar.
  &c.
  

 violent (as pain),  Vikr.
 

 कठिन n.
  an earthen vessel for cooking,  MBh.
  
 R.
 

 a strap or pole for carrying burdens,  Pāṇ.
  iv,  4,  72 (cf.   वंश-कठिन)

 a shovel,  scoop,  L.
 

 कठिन n.
  (also) a garment made in a day and offered to a monk as a present,  Buddh.
 

Monier Williams 1872

English

 कठिन कठिन,  अस्,  आ,  अम् (said to be fr. rt.
कठ्),  hard,  stiff (opposed to मृदु)
 inflexible
violent,  as pain
 (अस्),  m. a thicket
 (आ),  f. crystal-
ized sugar,  a sweetmeat made with refined sugar
(ई),  f. chalk
 (अम्),  n. an earthen vessel for cooking
(according to some also f.)
 [cf. Lat. catinum
 Gr.
κόφινος]
—कठिन-ता,  f. or कठिन-त्व,  अम्,  n.
hardness,  firmness
 severity
 difficulty,  obscurity.
—कठिन-पृष्ठ or कठिन-पृष्ठक,  अस्, 
m. a tortoise.
—कठिन-हृदय or कठिन-चित्त, 
अस्,  आ,  अम्,  hard-hearted,  cruel,  unkind.
—कठिनान्तः-
करण (°न-अन्°),  अस्,  आ,  अम्,  harsh,  cruel,  severe.

Macdonell

English

 कठिन kaṭhina,  a.
  hard,  firm,  solid
 severe
 🞄cruel,  hard-hearted.

Benfey

English

 कठिन कठिन,  perhaps for कष्ट
+ इन (cf.  कठ्), 
 I. adj.
 ,  f.
  ना।
 1. Hard, 
solid,  Pañc. 190,  16
 Bhartṛ. 2,  77.
 2.
Cruel,  Kathās. 19,  89.
 II. f.
  नी,  Chalk, 
Pañc. Pr. 7.
 III. n.
  A pat,  MBh. 3, 
8484.

Hindi

कड़ा

Apte Hindi

Hindi

कठिन
वि* - कठ्-इनच्
"कड़ा,  सख्त कठिन "

कठिन
वि* - कठ्-इनच्
"कठोर-हृदय,  क्रूर,  निर्दय"

कठिन
वि* - कठ्-इनच्
"कठोर,  अनम्य"

कठिन
वि* - कठ्-इनच्
"तीक्ष्ण,  प्रचण्ड,  उग्र"

कठिन
वि* - कठ्-इनच्
पीड़ा देने वाला

कठिनः
पुं*
  - कठ्-इनच्
झुरमुट

कठिनम्
नपुं*
   -  कठ्+ इनच्
कुदाल

कठिनम्
नपुं*
   - -
मिट्टी का बर्तन

कठिनम्
नपुं*
   - -
कंधे पर जमाया हुआ फीता या बाँस जिससे बोझा ढोया जाय

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कठिन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕರ್ಕಶವಾದ /ಗಟ್ಟಿಯಾದ
निष्पत्तिः - > कठ (कृच्छ्रजीवने) - "इनच्" (उ० २-५०)
प्रयोगाः - > "उद्धूताः कठिनकुचस्थलाभिघातात्"
उल्लेखाः - > माघ० ८-४०
कठिन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಯೆಯಿಲ್ಲದ /ಕ್ರೂರನಾದ
प्रयोगाः - > "परित्यक्तं सर्वं हसितपतितं पञ्जरशुकैः तवावस्था चेयं विसृज कठिने मानमधुना"
उल्लेखाः - > अमरु०
कठिन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ
कठिन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿಶ್ಚಲನಾದ /ಸ್ತಬ್ಧನಾದ
कठिन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತೀವ್ರವಾದ /ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ /ಸಹಿಸಲಶ್ಯಕ್ಯವಾದ
प्रयोगाः - > "नितान्तकठिनां रुजं मम न वेद सा मानसीं प्रभावविदितानुरागमवमन्यतेवापि माम्"
उल्लेखाः - > विक्र० २-११
कठिन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥಾಲಿ /ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಪಾತ್ರೆ

L R Vaidya

English

 kaWina {% (I) a. (f. ना) %} 1. Hard,  stiff,  शय्या संप्रति कोमलांगि कठिनेत्यारोप्य मां वक्षसि Am.S.72
inflexible
hard-hearted,  cruel,  न विदीर्ये कठिनाः खलु स्त्रियः K.S.iv.5,  or विसृज कठिने मानमधुना Am.S.6
giving pain,  कथिनविषमामेकवेणीं करेण Megh.ii.29
violent,  नितांतकठिनां रुजं मम न वेद सा मानसीम् Vikr.i.

 kaWina {% (II) m. %} A thicket.

Bopp

Latin

 कठिन (r. कठ् s. इन)
1) durus,  firmus,  solidus. SAK. 11.
1. 59. 14. UR. 24. 4
 v. कठोर.
2) n. vas fictile. SA. 5. 1.
ubi corbem significare videtur. (Lat. catinum,  gr.
ϰόϕινος.)

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 kaṭhina,  nt., 
(1) (= Pali id.),  the rough cloth from which monksʼ robes were made: Mvy 〔8687〕
 〔9035〕
 〔9104〕
 〔9406〕 (= Tib. sra brkyaṅ)
 Prāt 〔490.10〕 uddhṛte (see uddharati) kaṭhine
 cpds.,  kaṭhina-cīvara (= Pali id.),  a robe made of k. cloth,  Av 〔ii.13.6〕
 〔18.1〕
 kaṭhināstaraṇa,  nt.,  Mvy 〔8685〕
 °stāra,  m. (so Mironov) or °stāraṇa,  nt. (not in Mironov),  Mvy 〔9407〕
 °stara,  MSV 〔ii.152.9〕
 all = Pali kaṭhinattharaṇa or °tthāra,  the ceremony of ‘spreading out’ or dedicating the kaṭhina
 kaṭhināstāraka,  m.,  (the monk) who superintends this ceremony,  Mvy 〔8686〕 (with Index)
 MSV 〔ii.154.10 ff.〕
 on the ceremony cf. SBE 〔17.148 ff.〕 with notes
 MSV 〔ii.151 ff.〕 (long description)
(2) hut (of a caṇḍāla): Av 〔ii.114.9〕 anyataracaṇḍālakaṭhinaṃ piṇḍāya praviṣṭaḥ
 〔114.13〕
 〔115.3〕 piṇḍapātam ādāya caṇḍālakaṭhinān nirgataḥ.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कठिन n. *ein in einem Tage verfertigtes Kleid,  das einem Mönche geschenkt wird,  Mahāvy. 266. कठिनास्तरण n. und कठिनास्तारक ebenda.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  कठिन,  क्लिष्ट,  सूक्ष्म,  अगम्य,  अवगाह
adjective
 
यः ज्ञातुं सुकरः नास्ति।
 "अस्य कठिनस्य प्रश्नस्य समाधानं प्रश्नकर्तारम् एव प्रष्टव्यम्।"

Synonyms:
  कठिन,  विकट,  गहन,  दुर्दम
adjective
 
यः सुलभः नास्ति।
 "अस्याः कठिनायाः समस्यायाः समाधानं शीघ्रम् अन्वीष्यताम्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mkhregs pa
१) कठिन २) कठोर

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
निष्ठुरः कक्खटः क्रूरः परुषः कर्कशः खरः ॥ १३८६ ॥
दृढः कठोरः कठिनो जरठः कोमलः पुनः ।
मृदुलो मृदुसोमालसुकुमारा अकर्कशः ॥ १३८७ ॥
-wordlist-
 
निष्ठुर (पुं),  कक्खट (पुं),  क्रूर (पुं),  परुष (पुं),  कर्कश (पुं),  खर (पुं),  दृढ (पुं),  कठोर (पुं),  कठिन (पुं),  जरठ (पुं),  कोमल (पुं),  मृदुल (पुं),  मृदु (पुं),  सोमाल (पुं),  सुकुमार (पुं),  अकर्कश (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कठोर
कठोर,  कठिन,  क्रूर,  कक्खट,  कर्कश,  दृढ
कठोरः कठिनः क्रूरः कक्खटः कर्कशो दृढः ।
verse 2.1.1.342
page 0040

जठर
जठर,  कठिन,  परिणत
जठरः कठिनेऽप्युक्तः प्राज्ञैः परिणतेऽपि च ॥ ८२५ ॥
verse 5.1.1.825
page 0095

नाममाला

Sanskrit

कठोर,  कठिन,  स्तब्ध,  कर्कश,  परुष,  दृढ
कठोरं कठिनं स्तब्धं कर्कशं परुषं दृढम् ।
verse 0.1.1.155
page 0075

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  कठिनम्
Root:  कठिन
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ hard
⇒ firm
⇒ harsh
⇒ stiff
⇒ rigid
⇒ cruel
⇒ tough
⇒ violent
⇒ difficult
⇒ inflexible
Shloka(s): 
3|1|76|1 ► खक्खटं कठिनं क्रूरं कठोरं निष्ठुरं दृढम्। (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
3|1|76|2 ► जरठं मूर्तिमन्मूर्तं प्रवृद्धं प्रौढमेधितम्॥ (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
3|3|111|1 ► घनो मेघे मूर्तिगुणे त्रिषु मूर्ते निरन्तरे॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|190|1 ► जठरः कठिनेऽपि स्यादधस्तादपि चाधरः। (नानार्थवर्गः)
3|3|218|1 ► स्यात्कर्कशः साहसिकः कठोरामसृणावपि। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|1|76|1 ⇢ खक्खटः (खक्खट) (पुं)
➠ 3|1|76|1 ⇢  (खक्खट) (स्त्री)
➠ 3|1|76|1 ⇢ खक्खटम् (खक्खट) (नपुं)
➠ 3|1|76|1 ⇢ कठिनः (कठिन) (पुं) ⇒ hard, firm, harsh, stiff, rigid, cruel, tough, violent, difficult, inflexible
➠ 3|1|76|1 ⇢  (कठिन) (स्त्री) ⇒ hard, firm, harsh, stiff, rigid, cruel, tough, violent, difficult, inflexible
➠ 3|1|76|1 ⇢ कठिनम् (कठिन) (नपुं) ⇒ hard, firm, harsh, stiff, rigid, cruel, tough, violent, difficult, inflexible
➠ 3|1|76|1 ⇢ क्रूरः (क्रूर) (पुं) ⇒ raw, hot, hard, hurt, sore, hawk, cruel, harsh, sharp, heron, solid, strong, bloody, fierce, wounded, bestial, cruelty, beastly, pitiless, harshness, ferocious, slaughter, formidable, disagreeable, inauspicious, red oleander, kind of house, blood-shedding, any horrible deed, any frightful apparition
➠ 3|1|76|1 ⇢  (क्रूर) (स्त्री) ⇒ raw, hot, hard, hurt, sore, hawk, cruel, harsh, sharp, heron, solid, strong, bloody, fierce, wounded, bestial, cruelty, beastly, pitiless, harshness, ferocious, slaughter, formidable, disagreeable, inauspicious, red oleander, kind of house, blood-shedding, any horrible deed, any frightful apparition
➠ 3|1|76|1 ⇢ क्रूरम् (क्रूर) (नपुं) ⇒ raw, hot, hard, hurt, sore, hawk, cruel, harsh, sharp, heron, solid, strong, bloody, fierce, wounded, bestial, cruelty, beastly, pitiless, harshness, ferocious, slaughter, formidable, disagreeable, inauspicious, red oleander, kind of house, blood-shedding, any horrible deed, any frightful apparition
➠ 3|1|76|1 ⇢ कठोरः (कठोर) (पुं) ⇒ rank, hard, rude, full, sharp, stiff, cruel, solid, severe, strict, complete, piercing, luxuriant, full-grown, hard-hearted, offering resistance
➠ 3|1|76|1 ⇢  (कठोर) (स्त्री) ⇒ rank, hard, rude, full, sharp, stiff, cruel, solid, severe, strict, complete, piercing, luxuriant, full-grown, hard-hearted, offering resistance
➠ 3|1|76|1 ⇢ कठोरम् (कठोर) (नपुं) ⇒ rank, hard, rude, full, sharp, stiff, cruel, solid, severe, strict, complete, piercing, luxuriant, full-grown, hard-hearted, offering resistance
➠ 3|1|76|1 ⇢ निष्ठुरः (निष्ठुर) (पुं)
➠ 3|1|76|1 ⇢ निष्ठुरा (निष्ठुर) (स्त्री)
➠ 3|1|76|1 ⇢ निष्ठुरम् (निष्ठुर) (नपुं)
➠ 3|1|76|1 ⇢ दृढः (दृढ) (पुं) ⇒ sure, hard, firm, close, rigid, whole, stiff, fixed, tight, solid, strong, mighty, strict, steady, intense, certain, violent, massive, resolute, complete, shut fast, confirmed, consistent, persevering, established, firmly fastened, difficult to be bent, kind of rUpaka [drama or play], reduced to the last term or smallest number by a common divisor
➠ 3|1|76|1 ⇢  (दृढ) (स्त्री) ⇒ sure, hard, firm, close, rigid, whole, stiff, fixed, tight, solid, strong, mighty, strict, steady, intense, certain, violent, massive, resolute, complete, shut fast, confirmed, consistent, persevering, established, firmly fastened, difficult to be bent, kind of rUpaka [drama or play], reduced to the last term or smallest number by a common divisor
➠ 3|1|76|1 ⇢ दृढम् (दृढ) (नपुं) ⇒ sure, hard, firm, close, rigid, whole, stiff, fixed, tight, solid, strong, mighty, strict, steady, intense, certain, violent, massive, resolute, complete, shut fast, confirmed, consistent, persevering, established, firmly fastened, difficult to be bent, kind of rUpaka [drama or play], reduced to the last term or smallest number by a common divisor
➠ 3|1|76|2 ⇢ जरठः (जरठ) (पुं) ⇒ old, hard, bent, harsh, cruel, solid, strong, old age, violent, drooping, yellowish, full-grown
➠ 3|1|76|2 ⇢  (जरठ) (स्त्री) ⇒ old, hard, bent, harsh, cruel, solid, strong, old age, violent, drooping, yellowish, full-grown
➠ 3|1|76|2 ⇢ जरठम् (जरठ) (नपुं) ⇒ old, hard, bent, harsh, cruel, solid, strong, old age, violent, drooping, yellowish, full-grown
➠ 3|1|76|2 ⇢ मूर्तिमान् (मूर्तिमत्) (पुं) ⇒ embodied, incarnate, corporeal, personified, having form, having a material form
➠ 3|1|76|2 ⇢ मूर्तिमत् (मूर्तिमत्) (स्त्री) ⇒ embodied, incarnate, corporeal, personified, having form, having a material form
➠ 3|1|76|2 ⇢ मूर्तिमत् (मूर्तिमत्) (नपुं) ⇒ embodied, incarnate, corporeal, personified, having form, having a material form
➠ 3|1|76|2 ⇢ मूर्तः (मूर्त) (पुं) ⇒ real, mUrti, formed, embodied, material, incarnate, stupefied, coagulated, insensible, unconscious, substantial, concrete [Statistics], settled into any fixed shape
➠ 3|1|76|2 ⇢  (मूर्त) (स्त्री) ⇒ real, mUrti, formed, embodied, material, incarnate, stupefied, coagulated, insensible, unconscious, substantial, concrete [Statistics], settled into any fixed shape
➠ 3|1|76|2 ⇢ मूर्तम् (मूर्त) (नपुं) ⇒ real, mUrti, formed, embodied, material, incarnate, stupefied, coagulated, insensible, unconscious, substantial, concrete [Statistics], settled into any fixed shape
➠ 3|3|111|1 ⇢ घनः (घन) (पुं) ⇒ lump, mass, dark, gross, solid, dense, coarse, killer, full of, slaying, striker, fortunate, auspicious, inspissated, densely filled with, deep  [as sound or color]
➠ 3|3|111|1 ⇢  (घन) (स्त्री) ⇒ lump, mass, dark, gross, solid, dense, coarse, killer, full of, slaying, striker, fortunate, auspicious, inspissated, densely filled with, deep  [as sound or color]
➠ 3|3|111|1 ⇢ घनम् (घन) (नपुं) ⇒ lump, mass, dark, gross, solid, dense, coarse, killer, full of, slaying, striker, fortunate, auspicious, inspissated, densely filled with, deep  [as sound or color]
➠ 3|3|190|1 ⇢ जठरः (जठर) (पुं)
➠ 3|3|190|1 ⇢ जठरम् (जठर) (नपुं)
➠ 3|3|218|1 ⇢ कर्कशः (कर्कश) (पुं) ⇒ hard, firm, harsh, rough, sword, rugged, scimitar, species of sugar-cane, Kasunda tree [Cassia or Sennia Esculenta - Bot.]
Related word(s): 
जातिः ➡ द्रव्यम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कठिनं,  त्रि,  (कठ् + इनन् । उणादिमते तु इनच् ।“बहुलमन्यत्रापि” । उणां । २ । ४ । ९ ।)कठरम् । तत्पर्य्यायः । कक्खटम् २ क्रूरम् ३कठोरम् ४ निष्ठुरम् ५ दृढम् ६ जठरम् ७ मू-र्त्तिमत् ८ मूर्त्तम् ९ । इत्यमरः । ३ । १ । ७६ ॥
खक्खटम् १० कठोलम् ११ जरठम् १२ । इतितट्टीका ॥
 कर्करम् १३ कठरम् १४ । इति जटा-धरः ॥
 काठरम् १५ कमठायितम् १६ । इतिशब्दरत्नावली ॥
 स्तब्धम् । इति मेदिनी ॥
(“उन्मूलयंश्च कठिनान् नृपान् वायुरिव द्रुमान्” ।कथासरित्सागरे १९ । ८९ ॥
 तथा कुमारे ४ । ५ ।“न विदीर्य्ये कठिनाः खलु स्त्रियः” ॥
अपि च “भक्ष्यांश्चातिकठिनान् दन्तरोगी विव-र्जयेत्” । सुश्रुते ॥
)

 कठिनं,  क्ली,
   स्त्री,
   (कठ् + “बहुलमत्रापि” ।उणां २ । ४९ । इति इनच् ।) स्थाली । इति मे-दिनीशब्दरत्नावल्यौ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कठिन त्रि०
  कठ--इनन् । १ क्रूरे,  २ निष्टुरे,  ३ कठोरे,  ४ स्तब्धेच मेदि० ५ स्थाल्याम् स्त्री हारा० न०
  च ६ गुडस्य शर्कायांविश्वः । “नवजलधरश्यामाः पश्यन् दिशो भवतीं बिनाकठिनह्वदये! जीवत्येष प्रिये! स तव प्रियः “न विदीर्य्येकठिनाः खलु स्त्रियः” कुमा० “परामृशत् कठिनकठोर-कामिनीत्यादि” माघः । “नितान्तकठिनां रुजं मम न वेदसा मानसीम्” विक्रमो० । “गण्डाभोगात् कठिनविषमामेक-वेणीं करेण” मेघ० तस्य भावः त्व । कठिनत्व कठिनभावे न०
  ।तल । कठिनता तद्भावे स्त्री । ष्यञ् । काठिन्य तद्भाबे न०
  ।काठिन्यञ्च द्रव्यस्य आरम्भकसंयोगविशेषात्स्पर्शविशेष! ।शब्दादेस्तु दुर्बोधत्वम् ।

Capeller

German

 कठिन hart (Abstr.
°ता f.
 , 
°त्व n.
 )
 f.
  ई
Kreide.

Burnouf

French

 कठिन कठिन a. dur,  solide.
		 Arrêté,  empêché.
-- S. f.
  कठिना confiture de sucre rafiné.
	-- कठिनी
craie
 crayon
 terre à potier.
	-- कठिना f.
  et कठिन n.
 
vase de terre
 jatte.

Stchoupak

French

 कठिन-
 a. dur,  rigide,  inflexible,  cruel 
 nt. pot de terre servant.
à cuire 
 -ई- f.
  craie 
 -ता- f.
  त्व- nt. dureté.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.