| YouTube Channel

कटिसूत्र (kaTisUtra)

 
शब्दसागरः
English
कटिसूत्र
n.
(-त्रं) A female zone or waist-band.
E.
कटि the loins, and सूत्र
a thread.
Yates
English
कटिसूत्र (त्रं) 1.
n.
A female zone.
Spoken Sanskrit
English
कटिसूत्र - kaTisUtra -
n.
- woman'sgirdle
कटिसूत्र - kaTisUtra -
n.
- girdle
कटिसूत्र - kaTisUtra -
n.
- zone or waistband
कटिसूत्र kaTisUtra
n.
zone or waistband
अनीरशन anIrazana
adj.
not destitute of a waistband
कच्छा kacchA
f.
hem or end of a lower garment tucked into the girdle or waistband
कच्छ kaccha
m.
{f. } hem or end of a lower garment tucked into the girdle or waistband
Wilson
English
कटिसूत्र
n.
(-त्रं) A female zone or waist-band.
E.
कटि the loins, and सूत्र a thread.
Monier Williams Cologne
English
कटि—सूत्र
n.
a zone or waistband, girdle,
BhP.
Pañcad.
Apte Hindi
Hindi
कटिसूत्रम्
नपुं*
कटिः - सूत्रम् -
करधनी या मेखला
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कटिसूत्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಡುದಾರ /ನೂಲಿನ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿಯ ನಡುದಾರ
व्युत्पत्तिः - > कटौ धार्यं सूत्रम्
L R Vaidya
English
kawi(wI)-sUtra {% n. %} a female zone or waistband.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कटिसूत्र Harṣac. 245, 4
vgl. Komm. zu 43, 21
68, 10
231, 14. Prākrit कडिसुत्त, Aup. Sutta, Glossar p. 109. [Z.]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rked pa'i srad bu
कटिसूत्र
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
साक्षराङ्गुलिमुद्रा सा कटिसूत्रं तु मेखला
कलापो रशना सारसनं काञ्ची सप्तकी ६६४
-wordlist-
अङ्गुलिमुद्रा (स्त्री), कटिसूत्र (क्ली), मेखला (स्त्री), कलाप (पुं), रशना (स्त्रीक्ली), सारसन (क्ली), काञ्ची (स्त्री), सप्तकी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कलाप
कलाप, सप्तकी, काञ्ची, मेखला, रसना, कटिसूत्र, सारसन
कलापः सप्तकी काञ्ची मेखला रसना तथा
कटिसूत्रं सारसनं किङ्किणी क्षुद्रघण्टिका ५६०
verse 2.1.1.560
page 0063
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कटिसूत्रं,
क्ली,
(कट्यां धार्य्यं सूत्रम् शाकपार्थिवा-दित्वात् मध्यपदलोपः ।) कट्यलङ्कारविशेषः इतिहलायुधः चन्द्रहार गोट् इत्यादि भाषा
(यथा, भागवते “स्फुटकिरणप्रवरमणिमयमुकुटकुण्डलकटककटिसूत्रहारकेयूरनूपुराद्यङ्गभूषणविभूषितमृत्विक्सदस्यगृहपतयो-ऽधना इव”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कटिसूत्र
न०
कटौ धार्य्यं सूत्रं शाक० कटिधार्य्येकार्पासर-चिते धातुमयेवासूत्रे (घुनसी गोट) हला० “प्रवरमणिमयमुकुटकुण्डलकटकहारकटिसूत्रकेयूरनूपूराद्यङ्गभूषणविभूषि-तम्” भाग० ५, ३, अत्र सर्वत्र मणिमयेति विशेषणम्प्राचुर्य्ये मयट् तेन “कटिसूत्रं धारयेत्” इति नस्मृतिविरोधः केवलसूत्रस्यैव कटौ धारणनिषेधात् ।सूत्रञ्च कार्पासमेव उर्ण्णामयादेस्तु धारणनिषेधः