| YouTube Channel

कञ्चुक (kaJcuka)

 
Capeller Eng
English
कञ्चुक
m.
n.
,
f.
(adj. —°
f.
आ) coat of mail,
bodice, jacket.
Yates
English
कञ्चुक (कः) 1.
m.
The skin of a snake
mail
cloths
kind of drawers.
(की) 3.
f.
Name of a plant.
Spoken Sanskrit
English
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
,
n.
- blouse
चोलक - colaka -
n.
- blouse
अस्याः शाटिकायाः अनुरूपः चोलः लब्धः - asyAHzATikAyAHanurUpaHcolaHnalabdhaH -
sent.
- Icouldnotgetamatchingblouseforthissaree.
सायङ्काले उर्सुला समीचीनं चोलं धृतवती - sAyaGkAle ursulA samIcInaM colaM dhRtavatI -
sent.
- In the evening Ursula wore a nice blouse
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
,
n.
- blouse
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
,
n.
- gown
कञ्चुक - kaJcuka -
adj.
- armour
कञ्चुक - kaJcuka -
adj.
- mail
कञ्चुक - kaJcuka -
adj.
- cuirass
कञ्चुक - kaJcuka -
adj.
- corselet
कञ्चुक - kaJcuka -
adj.
- a dress fitting close to the upper part of the body
कञ्चुक - kaJcuka -
adj.
- bodice
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
- cloth
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
- skin of a snake
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
- envelope
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
- husk
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
- disguise
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
- shell
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
- cover
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
- cloak
कञ्चुक - kaJcuka -
m.
n.
- jacket
कञ्चुक - kaJcuka -
n.
- women's upper garment
कञ्चुक kaJcuka
adj.
bodice
अङ्गिका aGgikA
f.
bodice
कञ्चुलिका kaJculikA
f.
bodice
कञ्चुली kaJculI
f.
bodice
चेलिका celikA
f.
bodice
कूर्पासक kUrpAsaka
m.
bodice
चोल cola
m.
bodice
अर्धचोलक ardhacolaka
m.
short bodice
मणिपूर maNipUra
m.
sort of bodice
उत्कञ्चुक utkaJcuka
adj.
without bodice or jacket
कञ्चुक kaJcuka
adj.
corselet
कूर्पासक kUrpAsaka
m.
corselet
Wilson
English
कञ्चुक
m.
(-कः)
1 The skin of a snake.
2 Armour, mail.
3 A bodice or jacket.
4 Cloth, clothes.
5 A kind of drawers or short breeches.
f.
(-की) The name of a plant.
E.
कचि to bind or shine, affix उकन्.
Apte
English
कञ्चुकः [kañcukḥ], 1 An armour, mail
घनाश्च कञ्चुकाः
Śi.*
1.45. The skin of a snake, slough
भोगिनः कञ्चुकाविष्टाः
Pt.*
1.65.
आस्तां स्वस्तिकलक्ष्म वक्षसि, तनौ नालोक्यते कञ्चुकः Nāg.5.17.
A dress, grab, cloth (in general)
धर्म˚ प्रवेशिनः
Ś.*
5
कपटधर्म˚
Dk.*
29.
A dress fitting close to the upper part of the body, robe
अन्तःकञ्चुकिकञ्चुकस्य विशति त्रासादयं वामनः
Ratn.*
2.3
सुभाषितरसास्वादजातरोमाञ्च- कञ्चुकम्
Pt.*
2.1.68.
A bodice, jacket
क्वचिदिवेन्द्रगजाजिन- कञ्चुकाः
Śi.*
6.51, 12.2
Amaru.*
81
(Phrase: निन्दति कञ्चुककारं प्रायः शुष्कस्तनी नारी
cf.
"a bad workman quarrels with his tools").
A kind of drawers or short breeches.
A strap of leather.
Husk.
Apte 1890
English
कंचुकः 1 An armour, mail.
2 The skin of a snake, slough
भोगिनः कंचुकाविष्टाः Pt. 1. 65.
3 A dress, garb, cloth (in general)
धर्म° प्रवेशिनः Ś. 5
कपटधर्म° Dk. 29.
4 A dress fitting close to the upper part of the body, robe
अंतःकंचुकिकंचुकस्य विशति त्रासादयं वामनः Ratn. 2. 3
सुभाषितरसास्वादजातरोमांचकंचुकं Pt. 2. 64.
5 A bodice, jacket
क्वचिदिवेंद्रगजाजिनकंचुकाः Śi. 6. 51, 12. 20
Amaru. 81
(Phrase:
निंदति कंचुककारं प्रायः शुष्कस्तनी नारी
cf. “a bad workman quarrels with his tools”).
6 A kind of drawers or short breeches.
7 A strap of leather.
8 Husk.
Monier Williams Cologne
English
कञ्चुक mf(ई)n. (ifc. f(आ). ) (fr. कञ्च्?) a dress fitting close to the upper part of the body, armour, mail
a cuirass, corselet, bodice, jacket,
BhP.
Ratnāv.
Kathās.
&c.
कञ्चुक
m.
the skin of a snake,
Pañcat.
husk, shell,
Bhpr.
cover, cloth, envelope,
Bhpr.
(fig.) a cover, disguise,
Hcat.
=
करभ,
L.
Monier Williams 1872
English
कञ्चुक कञ्चुक, अस्, m. (fr. rt. कञ्च् ?), a dress
fitting close to the upper part of the body
armour,
mail
a bodice, jacket
the skin of a snake
cloth,
clothes
a kind of drawers or short breeches
a strap
of leather
the cast-off skin of a snake
(ई), f., N.
of a plant.
Macdonell
English
कञ्चुक kañcuk-a,
m.
n.
(ī) jacket, doublet
mail
🞄skin of a snake (a. —°,
f.
ā)
-ita, pp. 🞄wearing a coat of mail
-in,
a.
wrapped in (—°)
🞄m. chamberlain
-a‿upānahin,
n.
wearing a 🞄doublet and shoes.
Benfey
English
कञ्चुक कञ्च् + उक,
m.
1. A jacket,
Rām. 6, 99, 23
Kathās. 18, 16.
2.
Dress, MBh. 12, 816.
3. Mail,
Bhāg. P. 8, 7, 15.
4. The skin of a snake,
Pañc. i. d. 73 (and mail).
--
Comp.
उत्कञ्चुक, i. e.
उद्-,
adj.
naked,
Bhartṛ. 1, 49.
मुक्त-,
m.
a snake that
has cast his slough. सु-भाषित-रस
-आस्वाद-जात-रोमाञ्च-कञ्चुक,
adj.
covered with a mail-like horripilation
(a token of pleasure), produced by
tasting the flavour of beautiful words,
MBh. 12, 816.
Apte Hindi
Hindi
कञ्चुकः
पुं*
- कञ्च्-उकन्
"बख्तर, कवच"
कञ्चुकः
पुं*
- कञ्च्-उकन्
"साँप की त्वचा, केंचुली"
कञ्चुकः
पुं*
- कञ्च्-उकन्
"पोशाक, वस्त्र, कपड़ा"
कञ्चुकः
पुं*
- कञ्च्-उकन्
"अँगरखा, चोगा"
कञ्चुकः
पुं*
- कञ्च्-उकन्
"चोली, अँगिया"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कञ्चुक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕವಚ /ಅಂಗಿ
निष्पत्तिः - > कचि (दीप्तिबन्धनयोः) - "उकः" बाहु०
व्युत्पत्तिः - > कञ्च्यते बध्यते
प्रयोगाः - > "महीभृतां महिमभृतां सम्ममुर्मुदोऽन्तरा वपुषि बहिश्च कञ्जुकाः"
उल्लेखाः - > माघ० १७-२२
कञ्चुक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲೋಹಮಯವಾದ ಯುದ್ಧಕವಚ
प्रयोगाः - > "पुराणि दुर्गाणि निसातमायुधं बलानि शूराणि घनाश्च कञ्चुकाः"
उल्लेखाः - > माघ० १-४५
कञ्चुक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾವಿನ ಸೋಲೆ /ಸರ್ಪದ ಮೈಮೇಲಿನ ಪೊರೆ
निष्पत्तिः - > कचि (दीप्तिबन्धनयोः) - "उकः" बाहु०
व्युत्पत्तिः - > कञ्च्यते
कञ्चुक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುತ್ರೋತ್ಸವಾದಿ ಸಂತೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನನ ಮೈಯಿಂದ ಭೃತ್ಯರು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಸ್ತ್ರ
कञ्चुक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಗಸರ ರವಿಕೆ
विस्तारः - > "कञ्चुकश्चोलवर्मणोः वर्धापकगृहीताङ्गवसने वारवाणके निर्मोके" - हेम०
L R Vaidya
English
kaMcuka {% m. %} 1. A dress fitting close to the upper part of the body, अंतः कंचुकिकंचुकस्य विशति त्रासादयं वामनः Rat.ii., सुभाषितरसास्वादजातरोमांचकंचुकाः Panch.ii.
2. mail, armour
3. a bodice, सख्यः किं करवाणि यांति शतधा यत्कंचुके संधयः Am.S.81
(निंदति कंचुककारं प्रायः शुष्कस्तनी नारी ‘a bad workman quarrels with his tools’)
4. the skin of a snake
5. cloth in general
6. husk.
Bopp
Latin
कञ्चुक m.
1) pellis anguina. AM.
2) lorica. AM.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
kañcuka, m., or °kā, f. (doubtless = Skt. kañcuka, also fem. °kī, bodice
coat of armor
covering, sheath
skin of a snake), covering, downy coat (of flowers): Mv 〔i.236.9—10〕 = 〔241.3—4〕 (vss, but defective in meter) tāni ca karapramuktā surabhīṇi pañcavarṇo (? °ṛṇe? sc. flowers, strewn over Dīpaṃkara), saṃsthihati puṣpakañcuko bhagavato lokanāthasya
Av 〔ii.68.6〕 (dārako jāto …) divyasumanaḥkañcukayā (so read for °kañcikayā) prāvṛtaḥ
〔70.3〕 divyayā ca sumanasāṃ (mss. °syāṃ) kañcukayā prāvṛto
for kañcukā Speyer cites Tib. ral chuṅ, fine hair
Feer, couvert dʼun duvet de sumanā (jasmine) divin.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कञ्चुक m. °eine Art apadravya, V 368, Im Kaśm. Śiv. Bez. der fünf tattvāni (26.—30.), die die Erkenntnistätigkeit des Subjektes beschränken Praty. Hṛd. 16, 6. [B.]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
go cha
१) कञ्चुक २) कवच ३) दशन ४) निर्मोक ५) वर्म ६) वर्मसंनाह ७) शस्त्र ८) सज्ज ९) संनाह
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चोलः कञ्चुलिका कूर्पासकोऽङ्गिका कञ्चुके ६७४
-wordlist-
चोल (पुं), कञ्चुलिका (स्त्री), कूर्पासक (पुं), अङ्गिका (स्त्री), कञ्चुक (पुंक्ली)
--source--
निचोलकः स्यात्कूर्पासो वारवाणश्च कञ्चुकः
-wordlist-
निचोलक (पुं), कूर्पास (पुं), वारबाण (पुंक्ली), कञ्चुक (पुंक्ली)
--source--
भोगोऽहिकायो दंष्ट्राशीर्दर्वी भोगः फटः स्फटः
फणोऽहिकोशे तु निर्ल्वयनी निर्मोककञ्चुकाः १३१५
-wordlist-
भोग (पुं), अहिकाय (पुं), दंष्ट्रा (स्त्री), आशिस् (स्त्री), दर्वी (स्त्री), भोग (पुं), फट (पुं), स्फट (पुं), फण (पुं), अहिकोश (पुं), निर्ल्वयनी (स्त्री), निर्मोक (पुं), कञ्चुक (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कञ्चुक
कञ्चुक, वारवाण
कञ्चुको वारवाणः स्यात्कूर्पासश्च निचोलकः
verse 2.1.1.552
page 0063
निर्ल्वयनी
निर्ल्वयनी, निर्मोक, कञ्चुक, भुजङ्गमुक्ता-त्वच्
निर्ल्वयनी निर्मोकः कञ्चुक उक्ता भुजङ्गमुक्ता त्वक्
verse 3.1.1.644
page 0073
नाममाला
Sanskrit
कूर्पास, कञ्चुक
कूर्पासं कञ्चुकं छत्रमातपत्रोष्णवारणम् १९४
verse 0.1.1.194
page 0090
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कञ्चुकः,
पुं,
(कञ्चते आपुच्छात् सफणमुखपर्य्यन्तंअभितो दीप्यते प्रकाशते शोभते वा कञ्चतेआवृणोति शत्रुनिक्षिप्तास्त्रादिनिवारणाय कचि+ बाहुलकादुकन् ।) सर्पत्वक् सापेर खोलोसइति भाषा तत्पर्य्यायः निर्म्मोकः ।(यथा पञ्चतन्त्रे ६९ ।“भोगिनः कञ्चुकाविष्टाः कुटिला क्रूरचेष्टिताः ।सुदुष्टा मन्त्रसाध्याश्च राजानः पन्नगा इव”
)भटादेश्चोलाकृतिसन्नाहः साँजोया इति भाषा ।तत्पर्य्यायः वारबाणः वाणवारः इत्य-मरभरतौ
(तथा हि रामायणे ९९ २३ ।“कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रकर्कशपाणयः ।उत्सारयन्तः सहसा समन्तात्परिचक्रमुः”
)चोलकम् काँचलि इति भाषा तत्पर्य्यायः ।चोलः कञ्चुलिका कूर्पासकः अङ्गिका ।वर्द्धापकगृहीताङ्गस्थितवस्त्रम् इति हेमचन्द्रः
(यथाऽमरुशतके ८१ ।“सख्यः किं करवाणि यान्तिशतधा यत् कञ्चुके सन्धयः”
)वस्त्रम् इत्युणादिकोषः
(यथा भागवते ७१५ ।“देवांश्च तच्छ्वासशिखाहतप्रभान्धूम्राम्बरस्नग्वरकञ्चुकाननान्”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कञ्चुक
पु०
कचि--प्रीतिबन्धयोः वा० उकन् वारवाणे यो-धादेश्चोलाकृतिसन्नाहे लौहमये कवचे सर्पनिर्म्मोके(खोलस) अमरः चोलके (काचुलि) वस्त्रमात्रे उणा० को०६ वर्द्धापकगृहीताङ्गस्थितवस्त्रे (पुत्रादेर्जन्मोत्सवे भृत्यादिभिःस्वामिनोऽङ्गात् यल त्कारेण गृहीते वस्त्रे) हेमच० ओष-धीभेदे स्त्री गौरा० ङीष् मेदि० क्षीरीशवृक्षे रत्नमा०“बलानि शूराश्च घनाश्च कञ्चुकाः “घनसंवृतकञ्चुकः” क्व-चिदिवेन्द्रगजाजिनकञ्चुकः” माघः “अन्तःकञ्चुकिकञ्चुकस्यविशति त्रासादयं वामनः” रत्ना० “सख्यं किं करवाणि-यान्ति शतधा यत् कञ्चुके सन्धयः” अमरुश० “सुभाषितरसास्वादजातरोमाञ्चकञ्चुकाः” पञ्चतन्त्रम् “कञ्चुकंतूलगर्भञ्चतूलिकां सूपवीतिकाम् काशी० सोऽस्य जातःतारका० इतच् कञ्चुकित जातकञ्चुके
त्रि०
Capeller
German
कञ्चुक
m.
f.
(ई)
n.
(adj. —°
f.
आ) Panzer,
Wams.
Burnouf
French
कञ्चुक कञ्चुक
m.
(sfx. उक) peau de serpent
cuirasse, cotte de mailles
corselet, corsage
sorte de caleçon
ou de culotte.
-- कञ्चुकी
f.
esp. de plante.
कञ्चुकालु
m.
(sfx. आलु) serpent.
कञ्चुकिन्
m.
serpent
cuirassier qui garde le gynécée
agallochum ou aloès à feuilles rayées.
कञ्चुलिका
f.
(pour कञ्चुकलिका) caleçon, culotte.
Stchoupak
French
कञ्चुक-
m.
vêtement collant couvrant la partie supérieure du corps,
veste, cuirasse
vêtement en général
peau de serpent
-इत- a.
cuirassé
-इन्- a. id.
m.
gardien des femmes du roi, chambellan
serpent
-ईय-
m.
chambellan.