| YouTube Channel

कच्छपः (kacchapaH)

 
Apte Hindi
Hindi
कच्छपः
पुं*
 - -
कछुवा
कच्छपः
पुं*
 - -
मल्लयुद्ध में एक स्थिति
कच्छपः
पुं*
 - -
कुबेर की नौ निधियों में से एक
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कूर्मः, कच्छपः, कमठः, कामठः, गूढाङ्गः, पञ्चागगुप्तः, पञ्चगुप्तः, कठिनपृष्ठम्, चतुर्गतिः, क्रोडपादः, उद्भटः, स्मरणापत्यतर्पकः
noun
जन्तुविशेषः सः जन्तुः किञ्चिद् दृष्ट्वा शरीरे एव मुखसम्पुटं प्रवेशयति।
"अधुना कच्छपस्य सङ्ख्या न्यूना जाता।"
Synonyms:
 कच्छः, नन्दी, नन्दिवृक्षः, कच्छपः, कुठेरकः, तुणिः, तुन्नकः, समासवान्, कान्तलकः, कुबेरः, कुबेरकः, महाकच्छः, तुन्नकः, कुणिः
noun
वृक्षविशेषः अस्य गुणाः तिक्तं पाके कटुग्राही वातलं कफपित्तजित् ।
"तत्र बहवः कच्छाः सन्ति"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कच्छपः
Root: कच्छप
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ कुबेरस्य विशेषनिधिः
Meaning(s):
⇒ One of the nine treasures of Kubéra
Shloka(s):
1|2|60|2 ► भेदाः पद्मो महापद्मः शङ्खो मकरकच्छपौ॥ (स्वर्गकाण्डः/लोकपालाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|2|60|2 ⇢ कच्छपः (कच्छप) (पुं) ⇒ One of the nine treasures of Kubéra ⇒ कुबेरस्य विशेषनिधिः
Related word(s):
isa_k ➡ कुबेरस्य नव विशेषनिधयः
परा_अपरासंबन्धः ➡ निधिः
अन्यसंबन्धाः ➡ कुबेरः
उपाधि ➡ धनम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कच्छपः,
पुं,
 (कच्छं आत्मनो मुखसम्पुटं पाति स हिकिञ्चिद्दृष्ट्वा शरीरे एव मुखसम्पुटं प्रवेशयतिसम्पुटे हि कच्छशब्दः प्रसिद्धः । यद्वा कच्छे अनूप-देशे पाति आत्मानं रक्षतीति । कच्छ + पा +कर्त्तरि डः ।) स्वनामख्यातजलजन्तुः । काछिम् इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । कूर्म्मः २ कमठः ३ । इत्यमरः ॥
१ । १० । २१ । गूढाङ्गः ४ धरणीधरः ५ कच्छेष्टः ६पल्वलावासः ७ कठिनपृष्ठकः ८ । पञ्चसुप्तः ९क्रोडाङ्गः १० । इति शब्दरत्नावली ॥
पञ्चनखः ११गुह्यः १२ पीवरः १३ जलगुल्मः १४ । इतिजटाधरः । अस्य मांसगुणाः ।वातहरत्वम् । शुक्रवृद्धिकारित्वम् । चक्षुर्हित-त्वम् । बलवर्द्धनत्वम् । मेधास्मृतिकारित्वम् ।पथ्यत्वम् । शोथदोषनाशित्वञ्च । तस्य चर्म्म पित्त-नाशकम् । पादः कफहारकः । अण्डं स्वादु वाजी-करञ्च ॥
(अवतारविशेषः । यथाभागवते ८ । ७ । १० ।“सुरासुरेन्द्रैर्भुजवीर्य्यवेपितंपरिभ्रमन्तं गिरिमङ्गपृष्ठतः ।बिभ्रत्तदावर्त्तनमादिकच्छपोमेनेऽङ्गकण्डूयनमप्रमेयः” ॥
)नन्दीवृक्षः । इति राजनिर्घण्टः । कुवेरस्य निधि-विशेषः । मल्लस्य बन्धविशेषः । इति मेदिनी ॥
मदिरायन्त्रविशेषः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
(ऋषि-विशेषः स तु विश्वामित्रपुत्त्रः ॥
यथा हरिवंशे२७ । ४७--५० ॥
“विश्वामित्रस्य पुत्त्रास्तु देवराजादयः स्मृताः ।विख्यातास्त्रिषु लोकेषु तेषां नामानि मे शृणु ॥
देवश्रवाः कतिश्चैव यस्मात् कात्यायनाः स्मृताः ।शालावत्यां हिरण्याक्षो जज्ञे रेणौ तु रेणुमान् ॥
साङ्कतिर्गालवश्चैव मुद्गलश्चेति विश्रुताः ।मधुच्छन्दादयश्चैव देवलश्च तथाष्टकः ॥
कच्छपः पूरितश्चैव विश्वामित्रस्य वै सुताः ।तेषां ख्यातानि गोत्राणिकौशिकानां महात्मनां” ॥
नागविशेषः । यथा महाभारते १ । १२३ । ६८ ।“कर्क्कोटकोऽथ सर्पश्च वासुकिश्च मुजङ्गमः ।कच्छपश्चाथ कुण्डश्च तक्षकश्च महोरगः” ॥
)