| YouTube Channel

कङ्कुष्ठं (kaGkuSThaM)

 
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कङ्कुष्ठं,
क्ली,
(कङ्कुस्तृणविशेषः तस्य समीपे तिष्ठति ।कङ्कु + स्था + + षत्वम् ।) पर्ब्बतीयमृत्तिकावि-शेषः तत्पर्य्यायः कालकुष्टम् विरङ्गम् ३रङ्गदायकम् रेचकम् पुलकम् शोधकम् ७कालपालकम् तद्द्विधा रजताभं स्वर्णाभञ्च ।अस्य गुणाः कटुत्वम् उष्णत्वम् कफवातव्रण-शूलनाशित्वम् रेचकत्वञ्च इति राजनिर्घण्टः
अपिच ।“पीतप्रभं गुरु स्निग्धं श्रेष्ठं कङ्कुष्ठमादिमम् ।श्यामं पीतं लघु त्यक्तसत्त्वं नेष्टं हि रेणुकम्”
(इदञ्च हिमालयशिखरे जायते यदुक्तं--“हिमवत् पादशिखरे कङ्कुष्ठमुपजायते ।तत्रैकं नालिकाख्यं स्यात्तदन्य द्रेणुकं स्मृतम्”
“कङ्कुष्ठं रेचनं तिक्तं कटूष्णं वर्णकारकम् ।कृमिशोथोदराध्मानगुल्मानाह कथापहम्”
)