| YouTube Channel

कङ्कणः (kaGkaNaH)

 
Apte
English
कङ्कणः [kaṅkaṇḥ] णम् [ṇam], णम् 1 A bracelet
दानेन पाणिर्न तु कङ्कणेन विभाति
Bh.*
 2.71
इदं सुवर्णकङ्कणं गृह्यताम्
H.*
 1.
The marriage-string (fastened round the wrist)
अयमागृहीत- कमनीयकङ्कणः. (-करः)
U.*
 1.18
Māl.
 9.9
देव्यः कङ्कण- मोक्षणाय मिलिता राजन् वरः प्रेष्यताम्
Mv.*
 2.5.
An ornament in general.
A crest. -णः Water-spray
नितम्बे हाराली नयनयुगले कङ्कणभरम् Udb.
णी, कङ्कणीका A small bell or tinkling ornament.
An ornament furnished with bells.
Comp.
 -धरः, -रा A bridegroom
bride. -भूषण
a.
 adorned with tinkling ornaments.-मणी
f.
 the jewel in a bracelet.
Apte Hindi
Hindi
कङ्कणः
पुं*
 - "कम् इति कणति, कम्-कण्-अच्"
कड़ा
कङ्कणः
पुं*
 - "कम् इति कणति, कम्-कण्-अच्"
"विवाहसूत्र, कँगना"
कङ्कणः
पुं*
 - "कम् इति कणति, कम्-कण्-अच्"
सामान्य आभूषण
कङ्कणः
पुं*
 - "कम् इति कणति, कम्-कण्-अच्"
कलगी
कङ्कणः
पुं*
 - "कम् इति कणति, कम्-कण्-अच्"
पानी की फुहार
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कङ्कणः, हस्तसूत्रम्, कौशुकम्
noun
अलंकारविशेषः, हस्ते परिधीयमाणः भूषणः यः कण्-कण् इति नादम् करोति
"दानेन पाणिर्न तु कङ्कणेन विभाति"
Synonyms:
 कङ्कणः
noun
एकः कविः ।
"कङ्कणस्य उल्लेखः विवरणपुस्तिकायाम् अस्ति"
Synonyms:
 कङ्कणः
noun
एकः शिक्षकः ।
"कङ्कणस्य उल्लेखः कोषे अस्ति"
Synonyms:
 कङ्कणः
noun
एकः आचार्यः ।
"कङ्कणस्य वर्णनं पुराणे वर्तते"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कण शब्दार्थः”@} 2 ‘कणेः कणति शब्दार्थे, काणयेण्णौ निमीलने।।’ 3 इति देवः।
काणकः-णिका, काणकः-णिका, चिकणिषकः-षिका, 4 चङ्कणकः-णिका
कणिता-त्री, काणयिता-त्री, चिकणिषिता-त्री, चङ्कणिता-त्री
कणन्-न्ती, काणयन्-न्ती, चिकणिषन्-न्ती
-- कणिष्यन्-न्ती-ती, काणयिष्यन्-न्ती-ती, चिकणिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- काणयमानः, काणयिष्यमाणः, 5 चङ्कण्यमानः, चङ्कणिष्यमाणः
6 काण्-काणौ-काणः
-- -- -- कणितम्-तः, काणितः-तम्, चिकणिषितः, चङ्कणितः-तवान्
कणः, 7 उत्कणः, 8 कङ्कणः, काणः, चिकणिषुः, चिकाणयिषुः, चङ्कणः
कणितव्यम्, काणयितव्यम्, चिकणिषितव्यम्, चङ्कणितव्यम्
कणनीयम्, काणनीयम्, चिकणिषणीयम्, चङ्कणनीयम्
काण्यम्, काण्यम्, चिकणिष्यम्, चङ्कण्यम्
ईषत्कणः-दुष्कणः-सुकणः
-- -- कण्यमानः, काण्यमानः, चिकणिष्यमाणः, चङ्कण्यमानः
काणः, 9 कणः, काणः, चिकणिषः, चङ्कणः
कणितुम्, काणयितुम्, चिकणिषितुम्, चङ्कणितुम्
10 कणितिः, काणना, चिकणिषा, चिकाणयिषा, चङ्कणा
कणनम्, काणनम्, चिकणिषणम्, चङ्कणनम्
11 कणित्वा, काणयित्वा, चिकणिषित्वा, चङ्कणित्वा
सङ्कण्य, सङ्काण्य, सञ्चिकणिष्य, सञ्चङ्कण्य
काणम् २, कणित्वा २, काणम् २, काणयित्वा २, चिकणिषम् २, चिकणिषित्वा २, चङ्कणम् २
चङ्कणित्वा २
12 कण्ठः, 13 कण्वः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१५७)
02
=>
 (१-भ्वादिः-४४९। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो-९०)
04
=>
 [[१। यङि अभ्यासस्य ‘नुगतोऽनुनासिकान्तस्य’ (७-४-८५) इति नुक्।]]
05
=>
 [[२। शानचः शित्त्वात् ‘कर्तरि शप्’ (३-१-६८) इति शप्। तस्य ‘अतो गुणे’ (६-१-९७) इति पररूपम्। ‘आने मुक्’ (७-२-८२) इति मुक्।]]
06
=>
 [[३। ‘अनुनासिकस्य क्विझलोः क्ङिति’ (६-४-१५) इति दीर्घः।]]
07
=>
 [[आ। ‘अणद्दिशः केलिरणैर्मनोज्ञया वाण्या भणन्तो मणिभूषणोत्कणाः। बनात्कुमाराः क्वणिताग्र्यवेणवो व्रणद्विषाणभ्रणिताभ्रमाययुः।।’ धा। का। १-५८।]]
08
=>
 [[४। ‘कं शुभं कणति इति कङ्कणम् = करभूषणम्। पचाद्यच् (३-१-१३४)।’ इत्यमरसुधा।]]
09
=>
 [[५। ‘गोचरसंचर--’ (३-३-११९) इति सूत्रे चकारस्यानुक्तसमुच्चयार्थकत्वात् अस्यापि धातोः घप्रत्ययः संज्ञायां भवति। कणः = लेशः सूक्ष्मतण्डुलश्च।’ इति मा। धा। वृत्तौ।]]
10
=>
 [[६। ‘तितुत्रेष्वग्रहादीनाम्--’ (वा। ७-२-९) इति पर्युदासादिड् भवति। यथा भणिति- रित्यत्र।]]
11
=>
 [पृष्ठम्०१५२+ २४]
12
=>
 [[१। औणादिके (द। उ। ५-६) ठप्रत्यये रूपम्। कण्ठः = गलः।]]
13
=>
 [[२। औणादिके (द। उ। ८-१२५) क्वन् प्रत्यये रूपम्। कण्वं = पापम्। कण्वः = ऋषिः।]]