| YouTube Channel

कङ्कः (kaGkaH)

 
Apte
English
कङ्कः [kaṅkḥ], 1 A heron
Mb.
 * 11.16.7.
A variety of mango.
N.
 of Yama.
A Kṣatriya.
A Vṛiṣṇi.
A false or pretended Brāhmaṇa.
Name assumed by Yudhiṣṭhira in the palace of Virāṭa.
One of the 18 divisions of the continent.
N.
 of a people (pl. )
cf.
 कङ्कस्तरङ्गे गुप्ते च गृध्ने काके युधिष्ठिरे । कूले मधुरिपौ कोके पिके वैवस्वते$प्यथ ॥ Nm.
ङ्का A sort of sandal.
Scent of the lotus.
Comp.
 -त्रोटः, -टिः a kind of fish. -पत्र
a.
 furnished with the feathers of a heron. (-त्रः) an arrow furnished with a heron's feathers
नखप्रभाभूषितकङ्कपत्रे
R.*
 2.31
U.*
 4.2
Mv.*
 1.18. (-त्रम्) a heron's feather fixed on an arrow. -पत्रिन्
m.
=
 कङ्कपत्रः.
माला a kind of musical instrument.
beating time by the clapping of hands. -मुख, -वदन
a.
 shaped like a heron's mouth. (-खः, -खम्), -वदनम् a pair of tongs
शल्यानि व्यपनीयकङ्कवदनैरुन्मोचिते कङ्कटे
Ve.*
 5.1. -वासस्
m.
 An arrow (कङ्कपत्र)
असंपातं करिष्यन्ति पतन्तः कङ्कवाससः
Rām.*
 5.21.26. -शायः a dog (sleeping like a heron).
Apte Hindi
Hindi
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
बगला
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
आम का एक प्रकार
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
यम
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
क्षत्रिय
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
बनावटी ब्राह्मण
कङ्कः
पुं*
 - कङ्क-अच्
विराट के महल में युधिष्ठिर द्वारा रखा गया अपना नाम
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कङ्कः
noun
पुरुषनामविशेषः ।
"कङ्कः इति नामकानां नैकेषां पुरुषाणाम् उल्लेखः महाभारते हरिवंशे च अस्ति"
Synonyms:
 कङ्कः
noun
एकः जनसमुदायः ।
"कङ्कानाम् उल्लेखः महाभारते भागवतपुराणे च अस्ति"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: कङ्कः
Root: कङ्क
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
Meaning(s):
⇒ A kind of vulture
Shloka(s):
2|3|31|1 ► कङ्कस्तु कर्कटस्कन्धः पर्कटः कमलच्छदः। (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
2|3|31|2 ► दीर्घपादः प्रियापत्यो लोहपृष्ठश्च मल्लकः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|31|1 ⇢ कङ्कः (कङ्क) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|1 ⇢ कर्कटस्कन्धः (कर्कटस्कन्ध) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|1 ⇢ पर्कटः (पर्कट) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|1 ⇢ कमलच्छदः (कमलच्छद) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|2 ⇢ दीर्घपादः (दीर्घपाद) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|2 ⇢ प्रियापत्यः (प्रियापत्य) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|2 ⇢ लोहपृष्ठः (लोहपृष्ठ) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|31|2 ⇢ मल्लकः (मल्लक) (पुं) ⇒ A kind of vulture ⇒ कङ्कः इति पक्षिविशेषः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कङ्कः
Root: कङ्क
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ heron
⇒ kind of mango
⇒ false or pretended Brahman
⇒ name assumed by yudhiSThira
⇒ man of the second or military tribe
⇒ one of the eighteen divisions of the continent
Shloka(s):
2|5|16|1 ► लोहपृष्ठस्तु कङ्कः स्यादथ चाषः किकीदिविः। (सिंहादिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|5|16|1 ⇢ लोहपृष्ठः (लोहपृष्ठ) (पुं) ⇒ heron, iron-backed, species of bird reckoned among the pratudas
➠ 2|5|16|1 ⇢ कङ्कः (कङ्क) (पुं) ⇒ heron, kind of mango, false or pretended Brahman, name assumed by yudhiSThira, man of the second or military tribe, one of the eighteen divisions of the continent
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कङ्कः,
पुं,
 (कङ्कते उद्गच्छति इति । ककि गतौ । कक्+ अच् + इदित्वान्नुम् ।) पक्षिविशेषः । काँक् इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । लोहपृष्ठः २ । इत्यमरः २ । ५ ।१६ ॥
सदंशवदनः ३ खरः ४ रणालङ्करणः ५ क्रूरः ६आमिषप्रियः ७ । इति राजनिर्घण्टः ॥
अरिष्टः ८कालपुष्टः ९ किंशारुः १० लोहपृष्टकः ११ । इतिजटाधरः ॥
दीर्घपादः १२ दीर्घपात् १३ । इतिशब्दरत्नावली ॥
(यथा भागवते ३ । १० । २३ ।“कङ्कगृध्रवटश्येनभासभासकवर्हिणः” ।) यमः ।छद्मद्विजः । इति मेदिनी ॥
युधिष्ठिरराजः । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
(यथा, महाभारते । ४ । ६ । १४ ।“शृण्वन्तु मे जानपदाः समागताःकङ्को यथाहं विषये प्रभुस्तथा” ॥
शाल्मलिद्वीपान्तर्गतपञ्चमवर्षपर्ब्बतः । तद्विव-रणं विष्णुपुराणे २ अंशे ४ अध्याये द्रष्टव्यम् ।क्षत्त्रियः । इति शब्दमाला ॥
कंसासुरभ्राता । सतु उग्रसेनपुत्त्रः । (यथा, भागवते ९ । २४ । २४ ।“कंसः सुनामा न्यग्रोधः कङ्कः शङ्कुः सुहूस्तथा” ॥
)महाराजचूतः । इति राजनिर्घण्टः ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ककि गतौ”@} 2 कङ्ककः-ङ्किका, कङ्ककः-ङ्किका, चिकङ्किषकः-षिका, चाकङ्ककः-किका
कङ्किता-त्री, कङ्कयिता-त्री, चिकङ्किषिता-त्री, चाकङ्किता-त्री
-- कङ्कयन्-न्ती, कङ्कयिष्यन्-न्ती-ती
-- कङ्कमानः, कङ्कयमानः, चिकङ्किषमाणः, चाकङ्क्यमानः
कङ्किष्यमाणः, कङ्कयिष्यमाणः, चिकङ्किषिष्यमाणः, चाकङ्किष्यमाणः
3 कन्-कङ्कौ-कङ्कः
-- -- -- कङ्कितम्-तः, कङ्कितम्-तः, चिकङ्किषितः, चाकङ्कितः-तवान्
4 कङ्कः 5, कङ्कः, चिकङ्किषुः, चिकङ्कयिषुः, चाकङ्कः
कङ्कितव्यम्, कङ्कयितव्यम्, चिकङ्किषितव्यम्, चाकङ्कितव्यम्
6 प्रनिकङ्कनीयम्, कङ्कनीयम्, चिकङ्किषणीयम्, चाकङ्कनीयम्
7 कङ्क्यम्, कङ्क्यम्, चिकङ्किष्यम्, चाकङ्क्यम्
ईषत्कङ्कः, दुष्कङ्कः, सुकङ्कः
-- -- कङ्क्यमानः, कङ्क्यमानः, चिकङ्किष्यमाणः, चाकङ्क्यमानः
कङ्कः, कङ्कः, चिकङ्किषः, चाकङ्कः
कङ्कितुम्, कङ्कयितुम्, चिकङ्किषितुम्, चाकङ्कितुम्
कङ्का, कङ्कना, चिकङ्किषा, चिकङ्कयिषा, चाकङ्का
8 प्रकङ्कनम्, कङ्कनम्, चिकङ्किषणम्, चाकङ्कनम्
कङ्कित्वा, कङ्कयित्वा, चिकङ्किषित्वा, चाकङ्कित्वा
सङ्कङ्क्य, प्रकङ्क्य, प्रचिकङ्किष्य, प्रचाकङ्क्य
कङ्कम् २, कङ्कित्वा २, कङ्कम् २, कङ्कयित्वा २, चिकङ्किषम् २, चिकङ्किषित्वा २, चाकङ्कम् २
चाकङ्कित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१४०)
02
=>
 (१-भ्वादिः-९४। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 [[३। ‘संयोगान्तस्य लोपः’ (८-२-२३) इति ककारलोपः।]]
04
=>
 [[B। ‘फलाङ्कितान् वङ्कितवल्लिमङ्कितान् वनप्रदेशानुरुकाककोकिलान्। वृकावृतान् मुग्धचकोरकूजितानुड्डीनकङ्कानयमत्यवङ्कत।।’ धा। का। १-१३।]]
05
=>
 (गृध्रः)
06
=>
 [[४। ‘शेषे विभाषा--’ (८-४-१८) इति णत्वनिषेधः।]]
07
=>
 [पृष्ठम्०१४१+ २६]
08
=>
 [[१। ‘इजादेस्सनुमः’ (८-४-३२) इति नियमात् णत्वं न।]]