कक्ष्य (kakSya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कक्ष्य n.
  (-क्ष्यं) The cup or receptacle of a balance.
	 f.
  (-क्ष्या)
	 1. The girth
of an elephant,  of rope or leather.
	 2. A woman's girdle or zone.
	 3.
The enclosure of an edifice
 that is,  either the wall,  &c. so enclos-
ing,  or the court or chamber constituting the enclosure.
	 4. The
inner apartment of a palace.
	 5. Similarity.
	 6. Effort,  exertion. 
	 7.
An upper garment.
	 8. A shrub,  yielding the black and red berry, 
that serves as a jeweller's weight
 the Ratti or Gunga,  (Abrus
precatorius.)
 E.
  कक्ष the flank,  &c. यत् affix
 see कक्ष.

Capeller Eng

English

 1 क॑क्ष्य a.
  belonging to a thicket. 

 2 कक्ष्य॑ a.
  hidden,  secret.  f.
  आ girdle,  cincture
balance.

Yates

English

 कक्ष्य (क्ष्यं) 1.
n.
  The cup or recep-
tacle of a balance.
f.
  See कक्षः

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 कक्ष्य
n.
  (-क्ष्यं) The cup or receptacle of a balance.
f.
  (-क्ष्या)
1 The girth of an elephant,  of rope or leather.
2 A woman's girdle or zone.
3 The enclosure of an edifice
 that is,  either the wall,  &c. so enclosing,  or
the court or chamber constituting the enclosure.
4 The inner apartment of a palace.
5 Similarity.
6 Effort,  exertion. 
7 An upper garment.
8 A shrub,  yielding the black and red berry,  that serves as a jeweller's
weight
 the Ratti or Gunja,  (Abrus precatorius.)
E.
  कक्ष the flank,  &c. यत् affix
 see कक्ष.

Apte

English

कक्ष्य [kakṣya],  a.
  Ved.
 

Consisting of shrubs or dry grass.

Secret. मधु प्रवोचदृतायन्त्वाष्ट्रं यद्दस्रावपि कक्ष्यं वामिति Bṛi. Up.*
   2.5.17.

Filling the girth (Sāy).

क्ष्या The girth of an elephant or horse. यो हि दत्त्वा द्विपश्रेष्ठं कक्षायां कुरुते मनः Rām.*
  2.37.3.

A woman's girdle or zone
 सिन्दूरैः कृतरुचयः सहेमकक्ष्याः Ki.*
  7.8
 Śi.*
  1.62.

Fingers.

The upper garment.

The border of a garment.

The inner apartment of a palace. गृहकक्ष्यां प्रथमं विनिर्जगाम Bu. ch.5.67. कक्ष्यां द्वितांयामासाद्य तिष्ठन्तु नृपवेश्मनः Rām.*
  2.3.18.

A wall,  enclosure
 हमेकक्ष्या पुरी रम्या Rām.*
  3.48.11.

Similarity.

A shrub yielding the black and red berry that serves as a weight.

A military girdle.

Rivalry.

Promise.

A balance.

See कक्षा (17,  18)
 इत्युक्त्वैनमतिक्रुद्धः कक्ष्यामुत्पीङ्य पाण्डवः Mb.
 *  3.11.42.

क्ष्यम् The cup or receptacle of a balance.

A part of a carriage.

The hinder part.

A shrub or dry grass forest
 प्रधक्ष्यति यथा कक्ष्यं चित्रभानुर्हिमात्यये Rām.*
  2.24.8. Comp.
   -अवेक्षक =
  कक्षावेक्षक q. v. 

Apte 1890

English

 कक्ष्य a. Ved. 1 Consisting of shrubs or dry grass. 
2 Secret. 
3 Filling the girth (Sāy.). 
क्ष्या 1 The girth of an elephant or horse. 
2 A woman's girdle or zone
 Ki. 7. 8
 Śi. 10. 62. 
3 Fingers. 
4 The upper garment. 
5 The border of a garment. 
6 The inner apartment of a palace. 
7 A wall,  enclosure. 
8 Similarity. 
9 A shrub yielding the black and red berry that serves as a weight. 
क्ष्यं 1 The cup or receptacle of a balance. 
2 A part of a carriage. 
3 The hinder part. 
Comp. 
अवेक्षक = कक्षावेक्षक q. v. 

Monier Williams Cologne

English

 क॑क्ष्य mfn.
   being or abiding in shrubs or dry grass,  VS.
  xvi,  34

 (कक्ष्य॑,  fr.
  कक्ष्या᳡),  filling out the girth,  well fed [Sāy. ],  RV.
   v,  44,  11

 क॑क्ष्य (अम्),  n.
  the scale of a balance Comm.  on Yājñ.
 

 a part of a carriage,  R.
 

 a girdle,  girth.

Monier Williams 1872

English

 कक्ष्य,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. consisting of shrubs or
dry grass
 secret
 (Sāy.) filling the girth,  as a well-fed
horse
 (आ),  f. the girth of an elephant or horse,  con-
sisting of rope or leather
 a woman's girdle or zone
metaphorically the fingers (encircling the Soma cup)
an upper garment,  the border or lace of one
 the
enclosure of an edifice,  i. e. either the wall &c. so en-
closing it,  or the court or chamber constituting the
enclosure,  the inner apartment of a palace
 similarity
effort,  exertion
 a shrub yielding the black and red
berry that serves as a jeweller's weight,  the Retti or
Gunja,  Abrus Precatorius
 (अम्),  n. the cup or re-
ceptacle of a balance
 a part of a carriage.
—कक्ष्य-
प्र,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. filling the girth (as a well-fed
horse).
—कक्ष्या-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  furnished with
a girth.
—कक्ष्यावेक्षक,  अस्,  m. = कक्षा-
वेक्षक,  q. v.
—कक्ष्या-स्तोत्र,  अम्,  n.,  N. of a
hymn by Divākara-vatsa.

Benfey

English

 कक्ष्य कक्ष्य,  i. e. कक्ष + य, 
 I.
f.
  या, 
 1. A girdle,  MBh. 2,  900.
 2. An
upper garment,  Kathās. 18,  5.
 3. An
enclosed court,  MBh. 2,  827
 Rām.  2, 
57,  22.
 II. n.
 
 1. The cup of a balance, 
Mit. 145,  20.
 2. A certain part of a
chariot,  Rām.  6,  106,  23.
 -- Comp.
  सु-
वर्ण-,  adj.
  having a golden girth, 
Rām.  2,  92,  32. सप्तकक्ष्य,  i. e.
सप्तन्-,  having seven courts,  Rām.  4, 
33,  24.

Apte Hindi

Hindi

कक्ष्यम्
नपुं*
   - कक्ष+यत्
सूखे घास की चरागाह

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कक्ष्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಲತೆಯಲ್ಲಿರುವ
कक्ष्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಾಹುಮೂಲದಲ್ಲಿರುವ
कक्ष्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜೀರ್ಣವನದಲ್ಲಿರುವ
कक्ष्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ
निष्पत्तिः - > "यत्" (४-३-५३, ५५)
व्युत्पत्तिः - > कक्षे भवः

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 2. कक्ष्य 2. a) आबद्ध° Adj. sich zur Arbeit gerüstet habend,  Harṣac. 109,  4.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कक्ष्यं,  क्ली,
   (कक्षायै साम्याय भवम् । कक्षा + यत् ।)एषणिकास्थकटोरा । इति मिताक्षरा । निक्तिरंवाटी इति भाषा ॥
 (त्रि,  कक्षपूरकः । यथा, ऋग्वेदे ५ । ४४ । ११ ।“श्येन आसामदितिः कक्ष्यो मदो-विश्ववारस्य यजतस्य मायिनः” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कक्ष्य त्रि०
  कक्षे भवः यत् । “कक्षोवीरुधिदोर्मूले कच्छ शुष्कवने तृणे” इति विश्वोक्तलतादि १ भवे । २ रुद्रभेदेपु०  । “नमो वन्याय च कक्ष्याय च” यजु० १६,  ३३,  रुद्रा-ध्याये रुद्रभेदकथने । ३ कक्षपूरके त्रि०
  । “श्येन आसामदितिःकक्ष्योमदः” ऋ० ५,  ४४,  ११,  “कक्ष्यः कक्षापूरकःमदः” भा० । कक्षे मध्ये भवः यत् । ४ उत्तरीयवस्त्रे५ हर्म्यादिप्रकोष्ठे राजगृहादेर्वेष्टनावच्छिन्ने ६ देशे राज-गृहादेः ७ प्रारम्भकोष्ठके ८ सादृश्ये ९ कक्षवद्धरज्ज्वौ१० काञ्च्यां मेखलारज्वौ ११ वस्त्राञ्चले १२ गजमध्यबन्धन-रज्ज्वौ च स्त्री । स्वार्थेयत् । १३ उद्योगे १४ परिकर-बन्धने च स्त्री । “ते वतीत्य जनाकीर्ण्णा कक्ष्यास्तिस्रोनरर्षभाः” भा० स० २०कक्ष्यामपि विगृह्य च” १ मा० । अत्र क्लीवमपि “अन्येच० । “अभिगम्य गृहं भ्रातुःहरयोद्वास्था गृहकक्ष्यातास्तथा” रामा० । १५ गुञ्जायांशब्दरत्ना० १६ पार्श्वभ गे न०
  । “शोभितं हेमकक्ष्यैश्चहेमपट्टैर्विभूषितम्” । स्वामा० “परार्थे बद्धकक्ष्याणांतादृशां सम्भवः कुतः” पुरा० । १७ अङ्गुलौ स्त्री निघण्टुः ।

Capeller

German

 1. क॑क्ष्य Adj. Busch.

 2. कक्ष्य᳡ geheim,  f.
  कक्ष्या᳡ Leibgurt,  Ringmauer, 
Einfriedigung,  Planetenbahn
Wagschale (auch n.
 ).

Grassman

German

 (kakṣyà),  kakṣía,  1〉 a.,  zugerüstet,  bereit (ursprünglich gegürtet)
 2〉 f.,  -ā,  Leibgurt (bei Rossen) [von kákṣa 1].
-as 1〉 mádas {398, 11}.
-ā 2〉 {836, 13}
 {620, 6}.
-e [d.] 2〉 {173, 6}.
-ābhis {927, 10}.

Stchoupak

French

 कक्ष्य-
 nt. n.
  d'une partie du char 
 -आ- f.
  ceinture,  nœud à la
taille 
 galon,  ruban 
 mur de clôture,  enclos.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.