कक्ष (kakSa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कक्ष m.
  (-क्षः)
	 1. The armpit.
	 2. A spreading creeper,  a climbing plant.
3. Grass.
	 4. Dry grass.
	 5. A wood,  a forest.
	 6. A forest of dead
trees,  a dry wood.
	 7. A private or inner chamber or part of a
house.
	 8. Sin. 
	 9. A buffalo.
	 10. The side or flank.
	 11. (In astro-
nomy, ) The orbit of a planet,  or the circle anciently termed a
deferent.
	 12. A gate.
	 13. The beleric myrobalan,  (Terminalia bele-
rica.)
	 mf.  (-क्षः-क्षा)
	 1. A wall.
	 2. The end of the lower garment,  which
after the cloth is carried round the body,  is brought up behind, 
and tucked into the waistband.
	 f.
  (-क्षा)
	 1. An elephant's rope,  the
string round his neck,  also his girth.
	 2. A woman's girdle or zone.
3. An enclosure,  a part or division of an edifice.
	 4. A part of a car.
5. Objection or reply in argument.
	 6. Similarity,  parity.
	 7. Emula-
tion,  rivalship.
	 8. The jeweller's weight,  the Retti.
	 9. Painful boils
in the armpit,  side,  shoulder,  &c.
	 n.
  (-क्षं) A constellation,  a star:
see कक्ष्या,  कच्छ,  काञ्चि,  &c.
 E.
  कष् to hurt or kill,  स Unadi affix, 
fem.  टाप्.

Capeller Eng

English

 क॑क्ष m.
  hiding-place,  recess
 thicket,  weeds
 f.
  आ
enclosed court,  private apartment
 m.
  & f.
  आ armpit,  region of the
girth
 girdle,  cincture
 balance (mostly f.
 )
 likeness,  similarity
rivalry,  emulation (only f.
 )

Yates

English

 कक्ष (क्षः) 1.
m.
  The armpit,  the side
a creeper
 grass
 orbit.
n.
  A
star.
f.
  क्षा Girdle
 an elephant's
rope,  enclosure
 effort.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	 room
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	 cabin
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	 classroom
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  bastard myrobalan tree  [ Terminalia Belerica - Bot. ]
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  dry grass
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  similarity
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  lurking-place
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  gate
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  underwood
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  cabinet  [ room ]
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  belt
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  spreading creeper
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  resemblance
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  wood
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  cell
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  buffalo
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  inner recess
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  circumference
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  armpit
कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	  girth

कक्ष 	-	 kakSa 	-	 m.
  	-	 classroom

 
   कक्ष  kakSa m.
   forest of dead trees  
   कार्ष्यवण  kArSyavaNa n.
   forest of Shala trees  [ Shorea Robusta - Bot. ]   
   श्लेष्मातकवन  zleSmAtakavana n.
   forest of zleSmAtaka trees  
   पीलुवन  pIluvana n.
   forest consisting of pIlu trees   
   वनर्षद्  vanarSad adj.
   sitting on trees or in the forest  
   वनाकम्प  vanAkampa m.
   shaking of forest-trees by the wind   
   भुजतरुवन  bhujataruvana n.
   forest the trees of which are its arms  
   पुष्पावलिवनराजिकुसुमिताभिज्ञ  puSpAvalivanarAjikusumitAbhijJa m.
   knowing the season of the flowering of the rows of flower and of the forest-trees   
   सपर्वतवनद्रुम  saparvatavanadruma adj.
   with mountains and forests and trees     
            

 
   कक्ष  kakSa  m.
    cabin    
   विष्यनिर्धारिणीसभ  viSyanirdhAriNIsabha     central  cabinet    
   मन्त्रिपरिषद्  mantripariSad  f.
   ministerial  cabinet   
   शालिका  zAlikA f.
   cabin    
   कुटि  kuTi f.
   cabin   
   कोष्ठ  koSTha m.
   cabin    
   अन्तःशाला  antaHzAlA f.
   cabinet  [ room ]  
   कक्ष  kakSa m.
   cabinet  [ room ]   
   मन्त्रिßपरिषद्  mantrißpariSad f.
   cabinet council  
   मन्त्रिसभ्य  mantrisabhya m.
   cabinet minister   
   मन्त्रि - पारिषद  mantri - pAriSada m.
   cabinet councilor  
   मन्त्रिसभ्या - उत्तरदायित्व  mantrisabhyA - uttaradAyitva n.
   cabinet responsibility     
            

 
   कक्ष  kakSa m.
   armpit   
   उपपक्ष  upapakSa m.
   armpit    
   कक्षपुट  kakSapuTa m.
   armpit   
   खण्डिक  khaNDika m.
   armpit    
   पुरञ्जर  puraJjara m.
   armpit   
   भुजकोटर  bhujakoTara m.
   armpit    
   कक्षा  kakSA mf.   armpit   
   बाहुमूल  bAhumUla n.
   armpit    
   औपपक्ष्य  aupapakSya adj.
   being in the armpit   
   कक्षलोमन्  kakSaloman n.
   hair under the armpit    
   कक्षाश्रित  kakSAzrita n.
   hair under the armpit   
   उपपक्षदघ्न  upapakSadaghna adj.
   reaching to the armpit    
   उपपक्षौ  upapakSau m.
   hair under the armpits  
   दोर्मूल  dormUla n.
   arm-root i.e. the armpit    
   कक्षा  kakSA f.
   painful boils in the armpit      
            

 
   कक्ष  kakSa m.
   underwood   
   कृपीट  kRpITa n.
   underwood      
            

 
   कक्ष  kakSa m.
   climbing plant   
   प्रतानिनी  pratAninI f.
   climbing plant    
   महावल्ली  mahAvallI f.
   large climbing-plant  
   मरकतपत्त्री  marakatapattrI f.
   kind of climbing plant    
   आम्रातकी  AmrAtakI f.
   kind of climbing plant   
   श्यामलता  zyAmalatA f.
   kind of climbing plant    
   अलसा  alasA f.
   type of climbing plant  [ Vitis Pedata Wall - Bot. ]  
   अरुन्धती  arundhatI f.
   medicinal climbing plant    
   पलाशिका  palAzikA f.
   species of climbing plant   
   पलाशी  palAzI f.
   species of climbing plant    
   माहेश्वरी  mAhezvarI f.
   species of climbing plant   
   वल्लरी  vallarI f.
   any climbing or creeping plant   
   वल्लरि  vallari f.
   any climbing or creeping plant  
   उपघ्नतरु  upaghnataru m.
   tree which supports a climbing plant    
   अवरोह  avaroha m.
   creeping plant climbing up to the top of a tree     
            

Wilson

English

 कक्ष
m.
  (-क्षः)
1 The armpit.
2 A spreading creeper,  a climbing plant.
3 Grass.
4 Dry grass.
5 A wood,  a forest.
6 A forest of dead trees,  a dry wood.
7 A private or inner chamber or part of a house.
8 Sin. 
9 A buffalo.
10 The side or flank.
11 (In astronomy, ) The orbit of a planet,  or the circle anciently termed a
deferent.
12 A gate.
13 The beleric myrobalan,  (Terminalia belerica.)
mf.  (-क्षः-क्षा)
1 A wall.
2 The end of the lower garment,  which after the cloth is carried round the
body,  is brought up behind,  and tucked into the waistband.
f.
  (-क्षा)
1 An elephant's rope,  the string round his neck,  also his girth.
2 A woman's girdle or zone.
3 An enclosure,  a part or division of an edifice.
4 A part of a car.
5 Objection or reply in argument.
6 Similarity,  parity.
7 Emulation,  rivalship.
8 The jeweller's weight,  the Ratti.
9 Painful boils in the armpit,  side,  shoulder,  &c.
n.
  (-क्षं) A
constellation,  a star: see कक्ष्या,  कच्छ,  काञ्चि,  &c.
E.
  कष to hurt or kill,  स Uṇādi affix,  fem.  टाप्.

Apte

English

कक्षः [kakṣḥ],  1 A lurking or hiding place
 क्रोष्टा वराहं निरतक्त कक्षात् Rv.*
  1.28.4.

The end of the lower garment
 see कक्षा.

A climbing plant,  creeper.

Grass,  dry grass
 यतस्तु कक्षस्तत एव वह्निः R.*
  7.55, 11.75
 यथोद्धरति निर्दाता कक्षं धान्यं च रक्षति Ms.*
  7.11.

A forest of dead trees,  dry wood
 Bṛī. Up.*
  2.9.7.

The arm-pit
 ˚अन्तर Pt.*
  1 the cavity of the armpit
 प्रक्षिप्योदर्चिषं कक्षे शेरते ते$भिमारुतम् Śi.*
  2.42.

The harem of a king.

The interior of a forest
 आशु निर्गत्य कक्षात् Ṛs.*
  1.27
 कक्षान्तरगतो वायुः Rām. 

The side of flank (of anything)
 ते सरांसि सरित्कक्षान् Rām.*
  4.47.2.

A woman's girdle
 as in आबद्धनिबिडकक्षैः.

A surrounding wall.

A part of a boat.

The orbit of a planet.

A buffalo.

A gate
 उपेत्य स यदुश्रेष्टो बाह्यकक्षाद्विनिर्गतः Mb.
 *  2.2.12.

The Beleric Myrobalan or Terminalia Belerica (Mar.  गुग्गुळ,  बेह़डा).

A marshy ground.

क्षा Painful boils in the arm-pit.

An elephant's rope
 also his girth.

A woman's girdle or zone
 a girdle,  waist-band (in general)
 'कक्षा बृहति- कायां स्यात्काञ्च्यां मध्येभबन्धने' इति विश्वः
 युघे परैः सह दृढबद्ध- कक्षया Śi.*
  17.24.

A surrounding wall
 a wall, 

The waist,  middle part
 एते हि विद्युद्गुणबद्धकक्षा Mk.*
  5.21.

A courtyard
 area,  Rām.*
  4.33.19 (सप्तकक्षा)
 त्रीणि गुल्मान्यतीयाय तिस्रः कक्षाश्च स द्विजः Bhāg.*
  1.8.16.

An enclosure.

An inner apartment,  a private chamber
 room in general
 'कक्षा कच्छे वस्त्रायां काञ्च्यां गेहे प्रकोष्ठके' इति यादवः
 Ku.*
  7.7
 Ms.*
  7.224
 गृहकलहंसकान- नुसरन् कक्षान्तरप्रधावितः K.*
  63, 182
 कक्षासु रक्षितैर्दक्षैस्तार्क्ष्यः सर्पेष्विवापतत् Parṇāl.3.38.

A harem. 

Similarity.

An upper garment
 दुर्योधनो हस्तिनं पद्मवर्णं सुवर्णकक्षम् Mb.
 *  6.2.7.

Objection or reply in argument (in Logic &c.
 ).

Emulation or rivalry.

A secluded part of an edifice
 गत्वा कक्षान्तरं त्वन्यत् Ms.*
  7.224.

A particular part of a carriage.

The jeweller's weight,  Rati.

The end of the lower garment which,  after the cloth is girt round the lower part of the body,  is brought up behind and tucked into the waistband (Mar.  कांसोटा)

Tying up the waist.

The wrist.

Border or lace
 स्वर्णकक्ष- पताकाभिः Bhāg.*
  9.1.37.

The basin of a balance (कक्षः also).

क्षम् A star.

Sin.  Comp.
   -अग्निः wild fire,  conflagration
 कक्षाग्निलङ्घिततरोरिव वृष्टिपातः R.*
  11.92. -अन्तरम् inner or private apartment.

अवेक्षकः a superintendent of the harem. 

a keeper of a royal garden. 

a door-keeper.

a poet.

a debauchee.

a player
 painter.

an actor.

a paramour.

strength of feeling or sentiment (Wilson). -उत्था a fragrant grass,  (भद्रमुस्ता Cyperus,  Mar.
  नागरमोथा). -धरम् the shoulder-joint.

पः a tortoise.

one of the 9 treasures of Kubera. -(क्षा) पटः a cloth passed between the legs to cover the privities.

पुटः the arm-pit.

N.
  of a work on magic. -रुहा =
  नागरमुस्ता q. v.  -शायः,  -युः a dog.-स्थ a.
  seated on the hip or the flank.

Apte 1890

English

 कक्षः 1 A lurking or hidingplace. 
2 The end of the lower garment
 see कक्षा. 
3 A climbing plant,  creeper. 
4 Grass,  dry grass
 यतस्तु कक्षस्तत एव वह्निः R. 7. 55,  11. 75
 Ms. 7. 110. 
5 A forest of dead trees,  dry wood. 
6 The arm-pit
 °अंतर Pt. 1. the cavity of the armpit
 प्रक्षिप्योदर्चिषं कक्षे शेरते तेऽ भिमारुतं Śi. 2. 42. 
7 The harem of a king. 
8 The interior of a forest
 आश् निर्गत्य कक्षात् Rs. 1. 27
 कक्षांतरगतो वायुः Rām. 
9 The side or flank (of anything). 
10 A woman's girdle
 as in आबद्धनिबिडकक्षैः. 
11 A surrounding wall. 
12 A part of a boat. 
13 The orbit of a planet. 
14 A buffalo. 
15 A gate. 
16 The Beleric Myrobalan or Terminalia Belerica. 
17 A marshy ground. 
क्षा 1 Painful boils in the arm-pit. 
2 An elephant's rope
 also his girth. 
3 A woman's girdle or zone
 a girdle,  waist-band (in general)
 Śi. 17. 24. 
4 A surrounding wall
 a wall. 
5 The waist,  middle part
 Mk. 5. 21. 
6 A courtyard
 area. 
7 An enclosure. 
8 An inner apartment,  a private chamber: room in general
 Ku. 7. 70
 Ms. 7. 224
 गृहकलहंसकाननुसरन् कक्षांतरप्रधावितः K. 63,  182. 
9 A harem. 
10 Similarity. 
11 An upper garment. 
12 Objection or reply in argument (in Logic &c.). 
13 Emulation or rivalry. 
14 A secluded part of an edifice. 
15 A particular part of a carriage. 
16 The jeweller's weight,  Retti. 
17 The end of the lower garment which,  after the cloth is girt round the lower part of the body,  is brought up behind and tucked into the waistband (Mar. कांसोटा). 
18 Tying up the waist. 
19 The wrist. 
20 Border or lace. 
21 The basin of a balance (कक्षः also). 
क्षं 1 A star. 
2 Sin. 
Comp. 
अग्निः wild fire,  conflagration
 R. 11. 92. 
अंतरं inner or private apartment. 
अवेक्षकः {1} a superintendent of the harem. {2} a keeper of a royal garden. {3} a door-keeper. {4} a poet. {5} a debauchee. {6} a player
 painter. {7} an actor. {8} a paramour. {9} strength of feeling or sentiment (Wilson). 
उत्था a fragrant grass,  (भद्रमुस्ता Cyperus). 
धरं the shoulder-joint. 
पः {1} a tortoise. {2} one of the 9 treasures of Kubera. 
(क्षा) पटः a cloth passed between the legs to cover the privities. 
पुटः the arm-pit. 
रुहा = नागरमुस्ता q. v. 
शायः 
युः a dog. 
स्थ a. seated on the hip or the flank. 

Monier Williams Cologne

English

 क॑क्ष m.
  (√ कष्,  Uṇ.
  iii,  62
 cf.
   √ कच्),  lurking-place,  hiding-place,  RV.
   x,  28,  4
 VS.
  xi,  79

 a wood,  large wood (?),  RV.
   vi,  45,  31

 a forest of dead trees,  a dry wood,  underwood (often the lair of wild beasts),  VS.
 
 TS.
 
 TāṇḍyaBr.
  
 Mn.
   &c.

 an inner recess,  the interior of a forest

 grass,  dry grass

 a spreading creeper,  climbing plant,  L.
 

 side or flank,  L.
 

 sin,  L.
 

 a gate,  W.
 

 a buffalo,  L.
 

 Terminalia Bellerica,  W.
 

 क॑क्ष mf.  the armpit (as the most concealed part of the human body),  region of the girth,  AV.
   vi,  127,  2
 Suśr.
 
 Mṛcch. &c.
  

 कक्ष [cf.   Lat.
  coxa,  ‘hip’
 O.H.G. hahsa
 Zd. kasha
 cf.
   Sk. कच्छ]

 a girdle,  zone,  belt,  girth,  MBh.
  
 BhP.
   &c.
  

 the end of the lower garment (which,  after the cloth is carried round the body,  is brought up behind and tucked into the waistband)

 hem,  border,  lace,  BhP.
   ix,  10,  37

 the scale of a balance,  Kāvyād.
 Vcar.
 

 क॑क्ष m.
  pl.
  N.
  of a people,  MBh.
  
 VP.
  

Monier Williams 1872

English

 कक्ष कक्ष,  अस्,  m. (said to be fr. rt. कष्), 
a lurking or hiding-place
 an inner recess,  the interior
of a forest
 a forest of dead trees,  a dry wood (the
lair of wild beasts),  grass,  dry grass
 a spreading
creeper,  a climbing plant
 the armpit (as the most
concealed part of the human body)
 the side or flank
the orbit of a planet or the circle anciently termed a
deferent
 sin
 a buffalo
 a gate
 the Beleric Myroba-
lan or Terminalia Belerica
 (आ),  f. painful boils in the
armpit,  side,  shoulder,  &c.
 an elephant's rope,  the
string round his neck,  also his girth
 a woman's
girdle or zone
 a surrounding wall,  a wall
 a place
surrounded by walls
 a court or court-yard
 an en-
closure
 a secluded portion of an edifice
 a private
or inner chamber,  the private apartment for women
&c.,  a room in general
 a particular part of a carriage
resemblance,  similarity
 objection or reply in argu-
ment
 emulation,  rivalry,  object of emulation
 the
jeweller's weight,  the Retti
 (अस्,  आ),  m. f. the end of
the lower garment which,  after the cloth is carried
round the body,  is brought up behind and tucked
into the waistband
 a border,  lace
 the scale or basin
of a balance
 (अम्),  n. a star,  a constellation (perhaps
a wrong reading for ऋक्ष)
 (आस्),  m. pl.,  N. of a
people.
—कक्ष-धर,  अम्,  n. the part of the
body where the upper arm is connected with the
shoulder,  the shoulder-joint.
—कक्ष-प,  अस्,  m.
one of the nine treasures of Kuvera
 [cf. कच्छप।]
—कक्ष-पुट,  अस्,  m. the armpit
 title of a
work on magic.
—कक्ष-रुहा,  f. a fragrant grass, 
Cyperus.
—कक्ष-शाय,  अस्,  m. a dog
 [cf.
कङ्कशाय।]
—कक्ष-सेन,  अस्,  m.,  N. of a Rā-
jarshi.
—कक्ष-स्थ,  अस्,  आ,  अम्,  situated on the
side,  seated on the hip or flank.
—कक्षाध्याय
(°ष-अध्°),  अस्,  m.,  N. of a part of a commentary
by Bhūdhara on the Sūrya-siddhānta.
—कक्षान्-
तर (°ष-अन्°),  अम्,  n. the inner or private
apartment.
—कक्षा-पट,  अस्,  m. a cloth passed
between the legs to cover the privities.
—कक्षा-
पुटि,  इस्,  m.,  N. of a physician
 (wrong reading for
काक्षपुटि ?).
—कक्षावेक्षक,  अस्,  m. (कक्षा
+ अवेक्षक fr. rt. ईक्ष् with अव),  a guard of the
inner or queen's apartments
 keeper of a royal
garden
 a door-keeper
 a poet
 a debauchee
 a
player,  a painter
 warmth of feeling,  strength of
sentiment.
—कक्षी-कृत,  अस्,  आ,  अम्,  assented,  pro-
mised,  (touching the armpit with the hand was per-
haps a manner of affirming anything
 cf. उरसि कृ
under उरस्।)
—कक्षोत्था (°ष-उत्°),  f. a fragrant
grass,  Cyperus.

Macdonell

English

 कक्ष kákṣa,  m.
  hiding-place,  lair
 thicket
 🞄m. ,  ā,  f.
  arm-pit
 girth,  girdle,  cincture
 🞄balance (generally f.
 )
 ā,  f.
  circular wall,  enclosure
 🞄orbit of a planet
 equality
 emulation: 🞄(ā) -paṭa,  m.
  loin-cloth.

Benfey

English

 कक्ष कक्ष, 
 I. m.
 
 1. A spreading
creeper,  MBh. 3,  12548
 weed,  Man.  7, 
110.
 2. A dry wood,  Rām.  5,  5,  24.
 3.
A forest,  MBh. 15,  1082.
 4. The side
or flank,  Rām.  6,  36,  108 (of an army).
 5. pl. The name of a people,  MBh. 6, 
356.
 II. m.
  and f.
  क्षा।
 1. The arm-
pit,  Rām.  4,  10,  19
 Mṛcch. 34,  11.
 2. The end of the lower garment tucked
into the waistband,  MBh. 2,  902
 Pañc.
32,  25 (used for keeping money).
 III.
f.
  क्षा।
 1. A girdle,  MBh. 4,  1749.
 2. A wall,  Rām.  2,  32,  32.
 3. An en-
closure,  a part of an edifice,  Man.  7,  224.
 -- Comp.
 
हिरण्य-,  adj.
 ,  f.
  क्षा,  wear-
ing a golden girdle,  MBh. 4,  2108.
हेम-,  adj.
  having a golden wall,  Rām. 
3,  54,  15.

Apte Hindi

Hindi

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
छिपने का स्थान

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
"नीचे पहने जाने वाले वस्त्र का सिरा,  कच्छे का सिरा"

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
"बेल,  लता"

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
"घास,  सूखी घास"

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
"सूखे वृक्षों का जंगल,  सूखी लकड़ी"

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
काँख

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
राजा का अन्तःपुर

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
जंगल का भीतरी भाग

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
पार्श्व

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
भैंसा

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
द्वार

कक्षः
पुं*
  - कष्-स
दलदली भूमि

कक्षम्
नपुं*
   - कष्-स
"तारा,  पाप"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಡುವ ಪಂಚೆಯ ಸೆರಗು /ಉಡುವ ಪಂಚೆಯ ತುದಿಯ ಭಾಗ
निष्पत्तिः - > कष (हिंसायाम्) - "सः" (उ० ३-६२)
व्युत्पत्तिः - > कष्यते
कक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಹದ ಗುಹ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುಚ್ಛುವ ವಸ್ತ್ರ /ಕೌಪೀನ
विस्तारः - > "कक्षः कच्छो गुह्यबन्धः"- वैज० ।
कक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಚ್ಚೆ
प्रयोगाः - > "प्रक्षिप्योदर्चिषं कषे शेरते तेऽभिमारुतम्"
उल्लेखाः - > माघ० २-४२
कक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಲ್ಮ /ಪೊದರು /ಕುರುಚಲು ಗಿಡ
कक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಣಮರಗಳ ಕಾಡು /ಜೀರ್ಣವಾದ ಅರಣ್ಯ
प्रयोगाः - > "यथोद्धरति निर्दाता कक्ष्यं धान्यं च रक्षति"
उल्लेखाः - > मनु० ७-११०
कक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಣಹುಲ್ಲು
प्रयोगाः - > "कक्षान्तरगतो वायुर्जीमूत इव गर्जति"
उल्लेखाः - > रामा०
कक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಕ್ಕ /ಪಾರ್ಶ್ವಭಾಗ
कक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಳ್ಳಿ /ಅಲ್ತೆ
कक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಹುಮೂಲ /ತೋಳಿನ ಕೆಳಭಾಗ
कक्ष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಪ

L R Vaidya

English

 kakza {% (I) m. %} 1. A hiding place
the interior of a forest,  आशु निर्गत्य कक्षात् Rt.i.27
a dry wood
grass,  यतस्तु कक्षस्तत एव वह्निः R.vii.55,  M.vii.110
a climbing plant
the side or plank
the armpit,  प्रक्षिप्योदर्चिषं कक्षे शेरते तेऽभिमारुतम् Sis.ii.42
a buffalo
a gate
the end of the lower garment,  which,  after the cloth is carried round the body,  is brought up behind and tucked into the waistband
the harem of a king
marshy ground.

 kakza {% (II) n. %} 1. Sin
 2. a star.

Bopp

Latin

 कक्ष m.
1) gramen aridum,  sylva aridis arboribus. DR. 5.
15.
2) porta. N. 4. 25.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कक्ष (nach dem Ko. °n.) Menge,  S II,  185,  2/3
 Wald,  S II,  216,  1 (nach dem Ko. n.!).

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mchan khung
कक्ष

mchan
१) कक्ष २) कच्छ

mchan khung
१) कक्ष २) कक्षपुट

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अरण्यमटवी सत्त्रं वार्क्षं च गहनं झषः ।
कान्तारं विपिनं कक्षः स्यात्षण्डं काननं वनम् ॥ १११० ॥
दवो दावः प्रस्तारस्तु तृणाटव्यां झषोऽपि च ।
-wordlist-
 
अरण्य (क्ली),  अटवी (स्त्री),  सत्त्र (क्ली),  वार्क्ष (क्ली),  गहन (क्ली),  झष (पुं),  कान्तार (पुंक्ली),  विपिन (क्ली),  कक्ष (पुं),  षण्ड (पुंक्ली),  कानन (क्ली),  वन (क्ली),  दव (पुं),  दाव (पुं),  प्रस्तार (पुं),  तृणाटवी (स्त्री),  झष (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कक्ष
कक्ष,  कच्छ,  वीरुध्
मन्दस्वच्छन्दयोः स्वैरं कक्षः स्यात्कच्छवीरुधोः ।
verse 5.1.1.833
page 0095

नाममाला

Sanskrit

विपिन,  गहन,  कक्ष,  अरण्य,  कानन,  वन,  कान्तार,  अटवी,  दुर्ग
विपिनं गहनं कक्षमरण्यं काननं वनम् ।
कान्तारमटवी दुर्गम् तच्चरः स्याद्वनेचरः ॥ १३ ॥
verse 0.1.1.13
page 0007

Mahabharata

English

Kaksha,  pl. (ºāḥ),  a people. § 574 (Jambūkh.): VI,  9,  356,  364 (only C.,  B. has Kacchāḥ).

पुराणम्

English

कक्ष / KAKṢA. A place of habitation of ancient bhārata. (Śloka 49,  Chapter 9,  bhīṣma parva).

Vedic Reference

English

 Kakṣa is the name of two men mentioned as teachers in a
Vaṃśa (list of teachers) of the Jaiminīya Upaniṣad Brāhmaṇa.
One is Kakṣa Vārakya,  pupil of Proṣṭhapada Vārakya, ^1 and
the other Kakṣa Vārāki^2 or Vārakyā, ^3 pupil of Dakṣa Kātyā-
yani Ātreya. See also Urukakṣa.
1) iii. 41,  1.
2) iii. 41,  1.
3) iv. 17,  1.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  कक्षः
Root:  कक्ष
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ sin
⇒ wood
⇒ lace
⇒ cell
⇒ gate
⇒ belt
⇒ room
⇒ wall
⇒ zone
⇒ cabin
⇒ grass
⇒ girth
⇒ border
⇒ armpit
⇒ buffalo
⇒ rivalry
⇒ hide-out
⇒ equality
⇒ dry wood
⇒ classroom
⇒ underwood
⇒ dry grass
⇒ large wood
⇒ similarity
⇒ resemblance
⇒ inner recess
⇒ hiding-place
⇒ lurking-place
⇒ circumference
⇒ side or flank
⇒ climbing plant
⇒ cabinet [room]
⇒ spreading creeper
⇒ region of the girth
⇒ object of emulation
⇒ interior of a forest
⇒ forest of dead trees
⇒ compartment (railway)
⇒ ward [part of hospital]
⇒ any place surrounded by walls
⇒ bastard myrobalan tree [Terminalia Belerica - Bot.]
Shloka(s): 
2|6|79|1 ► बाहुमूले उभे कक्षौ पार्श्वमस्त्री तयोरधः। (मनुष्यवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|6|79|1 ⇢ बाहुमूलम् (बाहुमूल) (नपुं)
➠ 2|6|79|1 ⇢ कक्षः (कक्ष) (पुं) ⇒ sin, wood, lace, cell, gate, belt, room, wall, zone, cabin, grass, girth, border, armpit, buffalo, rivalry, hide-out, equality, dry wood, classroom, underwood, dry grass, large wood, similarity, resemblance, inner recess, hiding-place, lurking-place, circumference, side or flank, climbing plant, cabinet [room], spreading creeper, region of the girth, object of emulation, interior of a forest, forest of dead trees, compartment (railway), ward [part of hospital], any place surrounded by walls, bastard myrobalan tree [Terminalia Belerica - Bot.]
Related word(s): 
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ देहः
परा_अपरासंबन्धः ➡ देहावयवः
उपाधि ➡ अवयवः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कक्षः,  पुं,
   (कषतीति । कष् हिंसायां “वृतॄवदि-हनिकमिकषिभ्यः सः” । उणां ३ । ६२ । इतिसः ।) बाहुमूलम् । इत्यमरः । २ । ६ । ७९ ॥
काँक् वगल् इति च भाषा ॥
(यथा,  महाभारते ४ । ६ । १ ।“वदर्य्यरूपान् प्रतिगृह्य काञ्चना-नक्षान् स कक्षे परिरभ्य वाससा” ॥
)तृणम् । वीरुत् । इत्यमरः ॥
 ३ । ३ । २१८ ।(यथा,  मनुः ७ । ११० ।“यथोद्धरति निर्द्दाता कक्षं धान्यञ्च रक्षति” ॥
“यथा क्षेत्रे धान्यतृणादिकयोः सहोत्पन्नयोरपिधान्यानि लवनकर्त्ता रक्षति तृणादिकञ्चोद्धरति” ।इति तट्टीकायां कुल्लूकभट्टः ॥
) शुष्कतृणम् । इतिधरणी ॥
 (यथा,  माधः । २ । ४२ ।“प्रक्षिप्योदर्च्चिषं कक्षे शेरते तेऽभिमारुतम्” ॥
)कच्छः । (यथा महाभारते । १ । वारणावतागमने ।१४६ । २२ ॥
“कक्षघ्नः शिशिरघ्नश्च महाकक्षे विलौकसः ।न दहेदिति चात्मानं यो रक्षति स जीवति” ॥
विलौकसो महाकक्षे वृहत्कच्छे इत्यर्थः ॥
) शुष्क-वनम् । पापम् । इति हेमचन्द्रः ॥
 अरण्यम् ।इति रुद्रः ॥
 (यथा महाभारते १ । खाण्डवदहन-पर्ब्बणि । २३१ । ३ ।“अयमग्निर्दहन् कक्षमित आयाति भीषणः” ॥
)भित्तिः । पार्श्वः । इति भरतधृताजयः ॥
(यथा,  रामायणे । ५ । ५ । २५ ।“तस्य वानरसिंहस्य क्रममाणस्य सागरम् ।कक्षान्तरगतो वायुर्जीमूत इव गर्ज्जति” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कक्ष पु०
  कष हिंसादौ स । १ उत्तरीयवस्त्रस्य पश्चाद्भाग-स्थे अञ्चले (आंचल) २ लतायाम्,  ३ शुष्कतृणे,  ४ शुष्-कवने च मेदि० । ५ पार्श्वभागे,  ६ राजान्तः पुरे,  ७ बाह्वोर्भूले८ पृष्ठप्रदेशनिहिताधोऽशुं कस्यैकदेशे (काछा) ९ हस्ति-बन्धनरज्वां,  १० काञ्च्याम्,  ११ पकोष्ठके,  १२ गृह-भित्तौ,  १३ साम्ये १४ स्पर्द्धास्पदे मेदि० १५ कक्षरोगभेदे च(कांकविराली) स्त्री । १६ पापे न०
  हेम० । “प्रक्षिप्यो-दर्च्चिषं कक्षे” माघः० । “क्रोष्टा वराहं निरतक्त कक्षात्”ऋ० १०,  २८,  ४ । “रूढकक्षवनप्रस्था प्रसन्नजलनिम्नगा”भा० व० १८२ “कक्षान्तरगतोवायुर्जीमूत इव गर्जति”रामा० “यथोद्धरति निर्द्दाता कक्षं धान्यं च रक्षति” मनुः ।“कक्षघ्नः शिशिरघ्नश्च” “महाकक्षे बिलौकसः । न दघेदिति चात्मानं यो रक्षति स जीवति” भा० आ० १४५अ० । “अयमग्निर्दहन् कक्षमितआयाति भीषणः” भा०आ० ८३६६ अरुण्ये “अग्निर्महाकक्षमिवान्तकाले” भा०व० १२० अ० । १७ बाहुमात्रे स्त्रीत्वमपि “कक्षैः कक्षांविधुन्वानावास्फोटं तत्र चक्रतुः” भा० स० २२ अ० ।वस्त्राञ्चले तु पुं स्त्री “चित्रहस्तादिकं कृत्वा कक्षाबन्धञ्चचक्रतुः” भा० ९०२ । “वामे पृष्ठे तथा नाभौ कक्षत्रय-मुदाहृतम् । एभिः कक्षैः परीधत्ते योविप्रः स शुचिःस्मृतः” स्मृतिः “परिधानात् वहिःकक्षा निबद्धा ह्यासुरीभवेत्” योगिया० । १८ नौकाङ्गे हेम० । बाहुमूले (वगल)“वैदूर्य्यरूपान् प्रतिमुच्य काञ्चनानक्षान् स कक्षे परि-गृह्य वाससा” भा० वि० २५ श्लो० । प्रकोष्ठे “आ पञ्च-म्यास्तु कक्षाया नैनं कश्चिदवारयत्” रामा० । “क्रान्तानिपूर्व्वं कमलासनेन कक्षान्तराण्यद्रिपतेर्विबेश” कुमा०“करेणुकाभिरशून्यकक्षान्तरम्” काद० १९ परिकरे “आबद्ध-निविडकक्षैः” काद० । कक्षारोगस्तु “बाहुपार्श्वांसकक्षासुकृष्णस्फोटां सवेदनाम् । पित्तप्रकोपात् संभूतां कक्षा-मिति विनिर्द्दिशेत्” । कक्षाभागेषु ये स्फोटाः जायन्तेमांसदारुणाः । अन्तर्दाहज्वरकरा दीप्तपावकसन्निभाः ।सप्ताहात् द्वादशाद्वा पक्षाद्वा घ्नन्ति मानवम्” सुश्रुतेउक्तलक्षणः । “इरिविल्लां गन्धनाम्नीं कक्षां विस्फोटकां-स्तथा । पित्तजस्य विसर्पस्य क्रियया साधयेत् भिषक्”सुश्रु० २० कच्छे जलप्राये विश्वः ।

Capeller

German

 क॑क्ष m.
  Versteck,  Gebüsch
 m.
  f.
  (आ)
Achselgrube,  Gurt,  Schurz
 Wagschale
(gew. f.
 )
 f.
  Ringmauer,  Einfriedigung
Planetenbahn
 Gleichheit,  Wetteifer.

Grassman

German

 kákṣa,  m.,  1〉 Gurtgegend,  insbesondere die,  wo die Zug- oder Lastthiere gegürtet werden [vgl. lat. coxa,  litth. kinkaú,  kinkýti,  Zugthiere an den Wagen spannen,  von kac,  kañc,  binden],  enthalten in apikakṣa und zu Grunde liegend in kakṣíā
 2〉 Achselgrube [s. bei BR.],  in den verwandten Sprachen die entsprechende Gegend am Beine,  die Kniekehle [mittelh. hechse,  neuhd. hesse,  vgl. litth. kínka,  die Hesse,  aus derselben Wurzel,  s. Fi. 〔S. 29〕]
 3〉 Versteck,  wol aus dem Begriffe Achselgrube,  als dem versteckten Theil am menschlichen Leibe,  entwickelt. — In {486, 31} vermuthen BR. wol mit Recht die ursprüngliche Lesart urúkakṣas statt urús kákṣas,  sodass ein Eigenname vorliege.
-as {486, 31} s. o.
-āt 3〉 {854, 4}.

Burnouf

French

 कक्ष कक्ष m.
  buffle et esp. de plante. Vd.
		 Toute plante
grimpante
		 herbe,  herbe sèche
 lande
		 bois sec,  bois mort
 bois, 
forêt.
		 Terminalia belerica,  bot.
		 Flanc,  aisselle. -- S. m.
  ou f.
 
mur.
		 Bas du vêtement relevé par derrière et pris dans la
ceinture. -- S. f.
  कक्षा cloison,  partie de maison ou d'édifice
clôture,  enclos
 compartiment de voiture.
		 Corde,  licol ou sangle
d'éléphant
		 ceinture de femme.
		 Au fig. objection,  argumentation
		 opposition,  rivalité
 émulation
		 parité,  similitude.
		 Poids - balance de bijoutier
 cf.  कक्ष्या। -- S. n.
 
constellation,  étoile.
कक्षापट m.
  (पट) partie du vêtement passée entre les
jambes pour couvrir la nudité.
कक्षावत् m.
  cf.  कक्षीवत्।
कक्षावेक्षक m.
  (अवेक्षे) garde qui veille à la porte
d'un jardin,  d'une maison,  d'un appartement.
		 Sensibilité exaltée
		 homme passionné,  débauché.
		 Poète
 peintre.
कक्षीवत् m.
  np. d'un poète védique,  fils de Dīrghatamas
np. d'un autre,  fils de Pajra.
कक्ष्य n.
  plateau de balance.
कक्ष्या f.
  clôture,  mur,  cour
 cloison,  chambre,  appartement
intérieur.
		 Sangle d'éléphant
 ceinture de femme.
		 Vêtement de
dessus.
		 Au fig. effort,  activité déployée
		 lien ou rapport de
similitude.
		 Abrus precatorius [arbuste dont les graines servent de
poids aux bijoutiers].

Stchoupak

French

 कक्ष-
 m.
  forêt d'arbustes desséchés,  broussailles,  maquis 
 herbe
(sèche) 
 (creux de l') aisselle 
 frange (du sous-vêtement) 
 ourlet
dissimulé sous la ceinture 
 galon,  ruban 
 aile d'une armée 
 -आ- f.
 
(creux de l') aisselle 
 frange (du sous-vêtement) 
 bande,  ceinture 
 milieu, 
centre 
 mur de clôture,  enclos,  chambre 
 balance,  égalité.
°लोमन्- nt. poils de l'aisselle.
°सेन- m.
  n.
  d'un prince.
कक्षाग्नि- m.
  feu de bois ou d'herbes sèches.
कक्षान्तर- nt. कक्षालय- m.
  ou nt. intérieur de la brousse.
कक्सा-पट- कक्षा-पुट- m.
  pièce d'étoffe qu'on noue autour
des reins,  pagne.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.