| YouTube Channel

ककुभ (kakubha)

 
शब्दसागरः
English
ककुभ
m.
(-भः)
1. A tree, (Pentaptera Arjuna, Rox.)
2. A part of a lute,
the belly, a wooden vessel covered with leather placed under its
neck to render the sound deeper, or a crooked piece of wood at
the end of the lute.
3. One of the Ragas or personified musical
modes.
f.
(-भा)
1. Space, region, quarter: see ककुभ् 2. One of the
Raginis or female personifications of music.
E.
ककुभ् space, and
अच् affix
or wind, स्कुभ् to spread, affix and rejected, &c.
Capeller Eng
English
ककुभ॑
a.
high, lofty, sublime, eminent.
m.
a kind of
goblin, a
cert.
musical mode.
Yates
English
ककुभ (भः) 1.
m.
A tree (Pentapte-
ra Arjuna)
belly of a lute.
f.
भा
space, &c. like the preceding.
Spoken Sanskrit
English
ककुभ - kakubha -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia arjuna - Bot. ]
अर्जुन - arjuna -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
अश्मरीहर - azmarIhara -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
इन्द्रतरु - indrataru -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
इन्द्रद्रुम - indradruma -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
करवीरक - karavIraka -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
कर्णारि - karNAri -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
कौन्तेय - kaunteya -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
कृष्णसारथि - kRSNasArathi -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
गाण्डीविन् - gANDIvin -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
चित्रयोधिन् - citrayodhin -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
धनञ्जय - dhanaJjaya -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
धन्विन् - dhanvin -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
नदीसर्ज - nadIsarja -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
पृथाज - pRthAja -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
फाल्गुन - phAlguna -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
भूरुह - bhUruha -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna and Glabra - Bot. ]
शक्र - zakra -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
शक्रद्रुम - zakradruma -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
शिवमल्लक - zivamallaka -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
श्वसनेश्वर - zvasanezvara -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
श्यामल - zyAmala -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
सव्यसाचिन् - savyasAcin -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
हृद्रोगवैरिन् - hRdrogavairin -
m.
- Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
कौन्तेय - kaunteya -
m.
- Bhimasena and Arjuna
ककुभ - kakubha -
n.
- flower of Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
अर्जुनशिरीष - arjunazirISa -
n.
- Arjuna tree and zirISa tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
अर्जुनपुरुष - arjunapuruSa -
n.
- plants Arjuna and puruSa tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
ककुभमय - kakubhamaya -
adj.
- made of the wood of Arjuna tree [ Terminalia Arjuna - Bot. ]
इन्द्रद्रु - indradru -
m.
- Arjuna tree and coral swirl plant [ trees Terminalia Arjuna and Wrightia Antidysenterica ]
ककुभ - kakubha -
adj.
- excelling
अतिशयिन् - atizayin -
adj.
- excelling
अवधीरिन् - avadhIrin -
adj.
- excelling
गञ्जन - gaJjana -
adj.
- excelling
जिष्णु - jiSNu -
adj.
- excelling
तानवकृत् - tAnavakRt -
adj.
- excelling
तिरस्कर - tiraskara -
adj.
- excelling
तिरस्कारिन् - tiraskArin -
adj.
- excelling
तुर - tura -
adj.
- excelling
निषेधिन् - niSedhin -
adj.
- excelling
पुरोभू - purobhU -
adj.
- excelling
हसत् - hasat -
adj.
- excelling
निष्ठा - niSThA -
adj.
- excelling
प्रभव - prabhava -
adj.
- excelling
प्रभु - prabhu -
adj.
- excelling
मुष् - muS -
adj.
- excelling
उत्सेध - utsedha -
m.
- excelling
तर - tara -
m.
- excelling
अतिशायन - atizAyana -
n.
- excelling
विशेषण - vizeSaNa -
n.
- excelling
समुदागत - samudAgata -
adj.
- excelling in
समुदेत - samudeta -
adj.
- excelling in
अतिपातिन् - atipAtin -
adj.
- excelling in speed
प्रकर्षवत् - prakarSavat -
adj.
- excelling by or in
पुरोजव - purojava -
adj.
- excelling in speed
जिगीषुता - jigISutA -
f.
- desire of excelling
प्रज्ञाभद्र - prajJAbhadra -
m.
- excelling in wisdom
सङ्ग्रामचन्द्र - saGgrAmacandra -
m.
- excelling in battle
अतिमाल - atimAla -
adj.
- excelling a necklace
पुरुनिष्ठा - puruniSThA -
adj.
- excelling among many
विशिष्ट - viziSTa -
adj.
- excelling in or distinguished by
लोकोत्तर - lokottara -
adj.
- excelling or surpassing the world
Wilson
English
ककुभ
m.
(-भः)
1 A tree, (Pentaptera Arjuna, Rox.)
2 A part of a lute, the belly, a wooden vessel covered with leather placed
under its neck to render the sound deeper, or a crooked piece of wood at the end
of the lute.
3 One of the Rāgas or personified musical modes.
f.
(-भा)
1 Space, region, quarter: see ककुभ्.
2 One of the Rāgiṇīs or female personifications of music.
E.
ककुभ् space, and अच् affix
or wind, स्कुभ spread,
affix and rejected, &c.
Apte
English
ककुभ [kakubha],
a.
Ved.
Distinguished, superior.
भः A crooked piece of wood at the end of the lute.
The tree Arjuna
ककुभसुरभिः शैलः
U.*
1.33.
A kind of goblin or evil spirit.
One of the Rāgas or personified musical modes.
भा Space
quarter.
One of the Rāgiṇīs. -भम् A flower of the Kuṭaja tree
कालक्षेपं ककुभसुरभौ पर्वते पर्वते ते (उत्पश्यामि)
Comp.
-अदनी 'food of the sky, a kind of fragrance or perfume.
Apte 1890
English
ककुभ a. Ved. Distinguished, superior.
भः 1 A crooked piece of wood at the end of the lute.
2 The tree Arjuna
ककुभसुरभिः शैलः U. 1. 33.
3 A kind of goblin or evil spirit.
4 One of the Rāgas or personified musical modes.
भा 1 Space
quarter.
2 One of the Rāgiṇīs.
भं A flower of the Kuṭaja tree
Me. 22.
Comp.
अदनी ‘food of the sky, a kind of fragrance or perfume.
Monier Williams Cologne
English
ककुभ॑
mfn.
lofty, excelling, distinguished,
VS.
TS.
ककुभ॑ (अस्),
m.
a kind of evil spirit,
AV.
viii, 6, 10
a kind of bird,
Svapnac.
the tree Terminalia Arjuna,
MBh.
Suśr.
&c.
a part of the Indian lute called the belly (a wooden vessel covered with leather placed under its neck to render the sound deeper, or a crooked piece of wood at the end of the lute),
L.
(in mus.) a particular Rāga or mode
a kind of disease,
L.
N.
of a man g. तिक-कितवादि,
Pāṇ.
ii, 4, 68
of a mountain,
BhP.
ककुभ॑ (अम्),
n.
the flower of Terminalia Arjuna, Kāvyād.
Monier Williams 1872
English
ककुभ, अस्, आ, अम्, Ved. excelling, distinguished
(अस्), m. a kind of goblin or evil spirit
the tree
Terminalia Arjuna
a part of a lute called the belly,
a wooden vessel covered with leather placed under its
neck to render the sound deeper, or a crooked piece
of wood at the end of the lute
one of the Rāgas or
personified musical modes
N. of a man
N. of a
mountain
(आ), f. space, region, quarter
one of the
Rāgiṇīs or female personifications of music.
—ककु-
भादनी (°भा-अद्°), f. ‘food of the sky, a kind of
fragrance or perfume
[cf. नली। ]
Macdonell
English
ककुभ kakubhá,
a.
prominent
m.
kind of 🞄musical mode
a tree
-surabhi,
a.
fragrant 🞄with Kakubha flowers.
Benfey
English
ककुभ ककुभ् + अ,
m.
1. A tree,
Terminalia Arjuna, Rām. 1, 26, 15.
2.
A certain musical mode, Vikr. 61, 1.
3. The name of a mountain, Bhāg. P.
5, 19, 16.
Apte Hindi
Hindi
ककुभः
पुं*
- कस्य वायोः कुः स्थानं भाति अस्मात्-ककु-भा-क पृषो* वा कं वातं स्कुभ्नाति विस्तारयति क-स्कुभ्-क
वीणा के सिरे पर मुड़ी हुई लकड़ी
ककुभः
पुं*
- कस्य वायोः कुः स्थानं भाति अस्मात्-ककु-भा-क पृषो* वा कं वातं स्कुभ्नाति विस्तारयति क-स्कुभ्-क
अर्जुनवृक्ष
ककुभम्
नपुं*
- कस्य वायोः कुः स्थानं भाति अस्मात्-ककु-भा-क पृषो* वा कं वातं स्कुभ्नाति विस्तारयति क-स्कुभ्-क
कुटज वृक्ष का फूल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ककुभ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಜುನ ವೃಕ್ಷ /ಕೆಂಪುಮತ್ತಿ ಮರ
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-२-१२७)
व्युत्पत्तिः - > ककुभो दिशः सन्त्यस्य
ककुभ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೀಣೆಯ ಗಂಭೀರನಾದಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟುವ ಚರ್ಮದ ಚೀಲದಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋರೆಬುರುಡೆ
ककुभ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ
ककुभ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ರೋಗ
ककुभ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಹತ್ತಾದ /ದೊಡ್ಡದಾದ
L R Vaidya
English
kakuBa {% (I) m. %} 1. A crooked piece of wood at the end of the lute
2. the Arjuna tree.
kakuBa {% (II) n. %} A flower of the Kuṭaja tree, Megh.i.22.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
अर्जुन
क्ली
अर्जुन, ककुभ
शुक्लो वर्णोऽर्जुनो नाम पाण्डवोऽप्यर्जुनो मतः
अर्जुनस्तृणजातिस्यादर्जुनं ककुभो द्रुमः ३०
verse 1.1.1.30
page 0003
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Kakubha, n. of a deity (devaputra
living in a kakubha tree): Mv 〔iii.313.10 ff.〕
Indian Epigraphical Glossary
English
kakubha (IE 7-1-2), ‘ten’.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
ककुभ m. 2. b) ein best. Vogel [Gal.], Svapnac. 2, 21
S II, 208, 5 [Ko. erklärt mit बालकुर्कुट].
Sanskrit Tibetan
Tibetan
ka ku b+ha ya
ककुभ
nyi ston
ककुभ
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दण्डः पुनः प्रवालः स्यात्ककुभस्तु प्रसेवकः
-wordlist-
वीणादण्ड (पुं), प्रवाल (पुं), ककुभ (पुं), प्रसेवक (पुं)
--source--
बकुलः केसरोऽशोकः कंकेल्लिः ककुभोऽर्जुनः
-wordlist-
बकुल (पुं), केसर (पुं), अशोक (पुं), कङ्केल्लि (स्त्री), ककुभ (पुं), अर्जुन (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अर्जुन
अर्जुन, ककुभ
अर्जुनं ककुभं प्राहुः सालं सर्जं सूरयः
verse 2.1.1.195
page 0024
Mahabharata
English
Kakubha = Śiva (1000 names^2).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ककुभः,
पुं,
(कस्य वातस्य कुः भूमिः स्थानं प्रकाश-रूपविशेष इति यावत् भात्यस्मात् ककु + भा +कः यद्वा कं वातं स्कुभ्नाति विस्तारयति +स्कुम्भ + कः + पृषोदरादित्वात् सलोपः
) अर्ज्जु-नवृक्षः (यथा, चक्रपाणिदत्तकृतसंग्रहे
“गोधूमककुभचूर्णं छागपयोगव्यसर्पिषा पक्वम् ।मधुशर्करासमेतं समयति हृद्रोगमुद्धतं पुंसाम्
मूलं नागबलायास्तु चूर्णं दुग्धेन पाययेत् ।हृद्रोगश्वासकासघ्नं ककुभस्य वल्कलम्
रसायनं परं बल्यं वातजिन्मासयोजितम् ।संवत्सरप्रयोगेन जीवेत् वर्षशतं नरः”
)वीणाङ्गम् तत्पर्य्यायः प्रसेवकः इत्यमरः
वीणाप्रान्तवक्रकाष्ठम् दण्डाधःशब्द-गाम्भीर्य्यार्थंदारुमयं भाण्डं यच्चर्म्मणाच्छाद्य दीयतेतत्रेत्यन्ये वीणास्थितालावुफले इत्यपरे इतिभरतः
रागविशेषः इति मेदिनी
(शिवः यथा महाभारते १३ शिवसहस्रनाम-कीर्त्तने १७ १३० ।“हर्य्यक्षः ककुभो वज्री शतजिह्वः सहस्रपात्”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ककुभ
पु०
कं वातं स्कुभ्नाति स्कुन्भ--क पृषो० वीणाङ्गे, त-स्याः स्वरगाम्भीर्य्यसम्पादनार्थमधोबद्धालाबूमयभाण्डे कस्यवातस्य कुः पूमिः भात्यस्मात् ककु + भा--क विस्तीर्ण्णशा-खाभिः वातभूमिप्रकाशकेऽर्ज्जनवृक्षे, तद्गुणादि भाव-प्रका० उक्तं यथा “ककुभः शीतलोभग्नक्षतक्षयावषास्रजि-त् मेदोमेहव्रणान् हन्ति तुवरः कफपित्तहृत् ।“भध्येसमुद्रं ककुभः पिशङ्गी” माघः तांस्तण्डुलोन्नति-निम्नोत्तानविस्तीर्ण्णकुक्षौ ककुभोलूखले” दशकु० कालक्षेपंककुभमुरभौ पर्व्वते पर्वते ते” मेघदू० रागभेदे रा-गिणीभेदे स्त्री ककुभ इवाचरति ककुभ + क्विप्--अच् म-च्चति
त्रि०
निघ० “ककुभं रूपं वृषभस्य रोचते” यजु० ८, ४९ ।ककुभं महत्” वेददी०
Capeller
German
ककुभ॑ hervorragend
m.
eine best. Melodie.