| YouTube Channel

कंसकृष् (kaMsakRS)

 
Spoken Sanskrit
English
कंसकृष् kaMsakRS
m.
 punisher of kaMsa
कंसकृष् kaMsakRS
m.
 punisher of kaMsa
Monier Williams Cologne
English
कंस—कृष्
m.
 ‘punisher of Kaṃsa’,
N.
 of Kṛṣṇa,
Śiś.
 i, 16.
Apte Hindi
Hindi
कंसकृष्
पुं*
 कंस - कृष् -
कंस को मारने वाला अर्थात् कृष्ण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कंसकृष्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ
निष्पत्तिः - > कृष (विलेखने) - "क्विप्" (३-२-७६)
व्युत्पत्तिः - > कंसं कृष्टवान्
प्रयोगाः - > "महामहानीलशिलारुचः पुरो निषेदिवान् कंसकृषः स विष्टरे"
उल्लेखाः - > माघ० १-१६
L R Vaidya
English
kaMsa-kfz {% m. %} an epithet of Kṛishṇa, enemy and conqueror of Kansa, स्वयं संधिकारिणा कंसारिणा दूतेन Ve.i., Sis.i.16.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कंसकृष् m. Bein. Kṛṣṇa's, Śiś. 1, 16.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कंसकृष्
पु०
 कंसं कृष्टवान् कृष--क्विप् ६ त०! वासुदेवे तेन हितस्य सभामध्ये कर्षणेन नाशनात्तथात्वं यथाह हरि० ८९अ० । “क्षिप्ते पितरि चुक्रोध नन्दगोपे च केशवः । ज्ञाती-याञ्च व्यथां दृष्ट्वा विसंज्ञाञ्चैव देवकीम् । ससिंह इव वेगेनकेगवी जातविक्रमः । आरुरुक्षुर्महाबाहुः कंसनाशार्थ-मच्युनः । रङ्गमध्यादुत्पपात कृष्णः कंसासनान्तिके । अस-जद्वायुना क्षिप्तो यथाखस्थो घनाघनः । ददृशुर्नहि तं सर्वेरङ्गमध्यादवप्लुतम् । केवलं कंसपार्श्वस्थं ददृशुः पुरवासिनः ।सोऽपि कंसस्तदायस्तः परीतः कालधर्म्मणा । आकाशादिवगोविन्दं मेने तत्रागतं विभुम् । स कृष्णेनायतं कृत्वा बाहुंपरिघसन्निभम् । सूर्द्धजेषु परामृष्टः कंसोवैरङ्गसंसदि । मुकु-टश्चापतत्तस्य काञ्चनो वज्रभूषितः । शिरसस्तत्र कृष्णेनपरामृष्टस्य पाणिना । हस्तेन ग्रस्तकेशश्च कंसोनिर्य्यन्त्रतांगतः । तथैव च विसंमूढो विह्वलः समपद्यत । निगृ-हीतश्च केशेषु गतासुरिव निश्वसन् । न शशाक मुखंद्रष्टुं कंसः कृष्णस्य वै तदा । विकुण्डलाभ्यां कर्ण्णाभ्यांच्छिन्नहारेण वक्षसा । विलम्बाभ्याञ्च बाहुभ्यां गात्रावसृतभूषणैः । भ्रंशितेनोत्तरीयेण सहसा चलिताननः । चेष्ट-मानः समाक्षिप्तः कंसः कृष्णेन तेजसा । चकर्षच महारङ्गेमञ्चान्निष्क्रम्य केशवः । केशेषु तं बलाद्गृह्य कंसंक्लेशार्हतां गतम् । कृष्यमाणः स कृष्णेन भोजराजोमहाद्युतिः । समाजवाटे परिखां देहकृटां चकार ह ।समाजवाटे विक्रीड्य विकृष्य च गतायुषम् । कृष्णो विस-र्ज्जयामास कंसदेहमदूरतः” । “निषेदिवान् कंसकृषः सविष्टरे” माघः । कंसजित्कसारातिकंसहादयोऽप्यत्र