| YouTube Channel

कंसकार (kaMsakAra)

 
शब्दसागरः
English
कंसकार
m.
(-रः) A worker in pewter or white brass.
E.
कंस and कार who
makes.
Yates
English
कंस-कार (रः) 1.
m.
A brazier.
Spoken Sanskrit
English
कंसकार - kaMsakAra -
m.
- bell-founder
कंसकार - kaMsakAra -
m.
- worker in white copper or brass
Wilson
English
कंसकार
m.
(-रः) A worker in pewter or white brass.
E.
कंस and कार who makes.
Monier Williams Cologne
English
कंस—कार
m.
a worker in white copper or brass, bell-founder (considered as one of the mixed castes),
BrahmaP.
Apte Hindi
Hindi
कंसकारः
पुं*
कंस - कारः -
"एक वर्णसंकर जाति, कसेरा"
कंसकारः
पुं*
कंस - कारः -
"जस्ता या सफेद पीतल के बर्तन बनाने वाला, काँसे की ढलाई का काम करने वाला"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कंसकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಚುಗಾರ /ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > डुकृञ् (करणे) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > कंसं तन्मयपात्रं करोति
L R Vaidya
English
kaMsa-kAra {% m. %} 1. a mixed tribe (कंसकारशंखकारौ ब्राह्मणात्संबभूवतुः)
2. a worker in pewter or white brass generally.
Indian Epigraphical Glossary
English
Kaṃsakāra (EI 1, 19, 23), also called Kaṃsāra, Kāṃsāra
same as Kāṃsyakāra, ‘a brazier’.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khar ba mgar
कंसकार
mkhar 'gar
कंसकार
mkhar bzo ba
१) कंसकर्मन २) कंसकार
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कंसकारः,
पुं,
स्त्री,
(कंसं तन्मयपात्रादिकं करोतियः कंस + कृ + “कर्म्मण्यण्” केचित्तुतालव्यशकारमिच्छन्त्यत्र ।) जातिविशेषः काँ-सारि इति भाषा
तस्योत्पत्तिर्यथा ।“वैश्यायां ब्राह्मणाज्जातः अम्बष्ठो गान्धिको बणिक् ।कंसकारशङ्खकारौ ब्राह्मणात् सम्बभूवतुः”
इति ष्टहद्धर्म्मपुराणम्
अपि ।“विश्वकर्म्मा शूद्रायां वीर्य्याधानं चकार सः ।ततो बभूवुः पुत्त्राश्च षडेते शिल्पकारिणः
मालाकरः कर्म्मकारः शङ्खकारः कुविन्दकः ।कुम्भकारः कंसकारः षडेते शिल्पिनो नराः”
इति ब्रह्मवैवर्त्तपुराणम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कंसकार
पु०
कंसं तन्मयपात्रं करोति कृ--अण् उप० स० ।(कांसारि) वर्णसङ्करजातिभेदे “वैश्यायां ब्राह्मणाज्जातोह्यम्बष्ठो गान्धिकोबणिक् कंसकारशङ्खकारौ ब्राह्मणात् संब-भूवतुः” दृह०
पु०
तेनैतस्याम्बष्ठवत् द्विजसंस्कार इति किन्तुसा जातिर्देशान्तरे प्रसिद्धा गौडदेशवासिनस्तु शूद्राः ।“विश्वकर्म्मा शूद्रायां वीर्य्याधानं चकार सः ततोबभूवुः पुत्राश्च षडेते शिल्पकारिणः मालाकारः कर्म्मकारः शङ्खकारः कुविन्दकः कुम्भकारः कंसकारःषडेते शिल्पिनोवराः” ब्रह्मवै०
पु०
तेनास्य शूद्राजातत्वात्“मातृवद्वर्णसंङ्कराः” इत्युक्तेः शूद्रत्वम् उशनसा तुतस्य प्रतिलोमवर्ण्णसङ्करत्वमुक्तम् “नृपायां वैश्यसंसर्गात्आयोगव इति स्मृतः तन्तुवायो भवन्त्येते वस्त्रकांस्योप-जीविनः शिल्पिकाः केचिदत्रैव जीवनं वस्त्रनिर्म्मितम् ।आयोगवेन विप्रायां जातास्ताम्रोपजीविनः”