| YouTube Channel

कंसक (kaMsaka)

 
शब्दसागरः
English
कंसक
n.
 (-कं) A mineral substance, (a salt of iron?) used as an appli-
cation to the eyes: see पुष्पकासीस.
E.
 कंस, and क affix of similarity
of similar white colour.
Yates
English
कंसक (कं) 1.
n.
 A mineral substance.
Spoken Sanskrit
English
कंसक - kaMsaka -
m.
 - vessel made of metal
कंसक - kaMsaka -
m.
 - goblet
कंसक - kaMsaka -
m.
 - cup
कंसक - kaMsaka -
n.
 - kind of unguent applied to the eyes
कंसक - kaMsaka -
n.
 - bell-metal
Wilson
English
कंसक
n.
 (-कं) A mineral substance, (a salt of iron?) used as an
application to the eyes: see पुष्पकासीस.
E.
 कंस, and क affix of similarity
of similar white colour.
Apte
English
कंसकम् [kaṃsakam], 1 Bell-metal.
Green sulphate of iron (an eye-cure).
Apte 1890
English
कंसकं Bell-metal.
Monier Williams Cologne
English
कंसक
m.
 a vessel made of metal, goblet, cup,
Pat.
कंसक
n.
 a kind of unguent applied to the eyes,
L.
Monier Williams 1872
English
कंसक, अम्, n. a mineral substance, a salt of
iron used as an application to the eyes.
Apte Hindi
Hindi
कंसकम्
नपुं*
 - कंस-कन्
"काँसा, कसीस या फूल"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कंसक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಂಸ್ಯ /ಕಂಚು
निष्पत्तिः - > स्वार्थे - "कन्" (५-४-२९)
व्युत्पत्तिः - > कंसमेव
कंसक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆ /ಲೋಟ ಬಟ್ಟಲು ಮುಂತಾದುದು
L R Vaidya
English
kaMsaka {% n. %} Bell-metal.
Kridanta Forms
Sanskrit
कन्स् (क꣡सिँ॒ गतिशासनयोः - अदादिः - सेट्)
ल्युट् = कंसनम्
अनीयर् = कंसनीयः - कंसनीया
ण्वुल् = कंसकः - कंसिका
तुमुँन् = कंसितुम्
तव्य = कंसितव्यः - कंसितव्या
तृच् = कंसिता - कंसित्री
क्त्वा = कंसित्वा
ल्यप् = प्रकंस्य
क्तवतुँ = कंसितवान् - कंसितवती
क्त = कंसितः - कंसिता
शानच् = कंसानः - कंसाना
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mkhar ba
१) कंस २) कंसक ३) दण्ड
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
द्वितीयं पुष्पकासीसं कंसकं नयनौषधम् ।
-wordlist-
पुष्पकासीस (क्ली), कंसक (क्ली), नयनौषध (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कंसकं,
क्ली,
 (काम्यतेऽनेन चक्षुर्दृष्ट्यादिकमिति-शेषः । कम् + सः । ततो जातौ संज्ञायां वा कन् ।)चक्षुरौषधधातुविशेषः । स तु हीराकसीप्रभेदः ।तत्पर्य्यायः । पुष्पकासीसम् २ । नयनौषधम् ३ ।इति हेमचन्द्रः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कंसक
न०
 कंसमेव स्वार्थे कन् । १ कांस्ये तदुत्पत्तिगुणादिभावप्र० उक्तं यथा“ताम्रत्रपुजमाख्यातं कांस्यं घोषश्च कंसकम् । उपधातु-र्भवेत् कांस्यं द्वयोस्तरणिरङ्गयोः । कांस्यस्य तु गुणाज्ञेयाःस्वयोनिसदृशा जनैः । संयोगजप्रभावेण तस्यान्येऽपिगुणाः स्मृताः” । “कांस्यं कषायं तिक्तोष्णं लेखनं विशदंसरम् । गुरु नेत्रहितं रूक्षं कफपित्तहरं परम्” । कंसमिव“इवे प्रतिकृतौ” पा० कन् । २ कांस्यजाते काशीशे उपधातु-भेदे । “काशीशं धातुकाशीशं पांशुकाशीशमित्यपि । त-देव किञ्चित् पीतन्तु पुष्पकाशीशमुच्यते । काशीशमम्ल-मुष्णञ्च तिक्तञ्च तुवरं तथा । वातश्लेष्महरां केश्यं नेत्र-कण्डूविषप्रणुत् । मूत्रकृच्छ्राश्मरीश्वित्रनाशनं परिकी-र्त्तितम्” भावप्र० तद्गुणादि ।