औशीर (auzIra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 औशीर mn.  (-रः-रं)
	 1. The cow's tail used as a fan,  the Chowri.
	 2. A
stick,  or,  according to some,  the stick which serves as a handle to
the preceding.
	 3. A bed.
	 4. A seat,  a chair or stool.
	 5. The root
of a fragrant grass,  (Andropogon muricatum. )
 E.
  उशीर the root of
the Andropogon muricatum,  अण् aff.
  

Capeller Eng

English

 औशीर a.
  made of the Uśīra root
 n.
  such an unguent. 

Yates

English

 औशीर (रः-रं) 1.
m.
  n.
  The cow's tail
used as a fan
 a bed
 a seat.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

औशीर 	-	 auzIra 	-	 adj.
  	-	  chowri
औशीर 	-	 auzIra 	-	 n.
  	-	  bed
औशीर 	-	 auzIra 	-	 n.
  	-	  seat
औशीर 	-	 auzIra 	-	 n.
  	-	  chair
औशीर 	-	 auzIra 	-	 n.
  	-	  stool
औशीर 	-	 auzIra 	-	 n.
  	-	  unguent made of uzIra

 
   औशीर  auzIra adj.
   chowri   
   गुत्सक  gutsaka m.
   chowrie   
   चामर  cAmara m.
   chowrie  
   प्रकीर्णक  prakIrNaka m.
   chowrie   
   वीबुकोश  vIbukoza m.
   chowrie  
   चामरव्यजन  cAmaravyajana n.
   chowrie   
   चारतूल  cAratUla n.
   chowrie  
   चामरग्राह  cAmaragrAha m.
   chowrie-bearer   
   अवचूलक  avacUlaka n.
   chowri or brush  
   वालव्यजनी भवति  { वालव्यजनीभू }  vAlavyajanI bhavati  { vAlavyajanIbhU } verb  become a chowrie   
   निश्चामर  nizcAmara adj.
   without a chowrie  
   चामरपुष्प  cAmarapuSpa m.
   chowrie-blossomed   
   चामरग्राहिणी  cAmaragrAhiNI f.
   female chowrie-bearer  
   चामर  cAmara adj.
   belonging to a chowrie   
   सचामर  sacAmara adj.
   furnished with chowries  
   पुष्पचामर  puSpacAmara m.
   having flower for a chowrie   
   कुठेरु  kuTheru m.
   wind produced by a fan or chowrie  
   बलि  bali m.
   handle of a chowrie or fly-flapper   
   सहंसवालव्यजन  sahaMsavAlavyajana adj.
   with swans as chowries or fly-whisks  
   चमरिक  camarika m.
   growing in clusters resembling a chowrie   
   वालव्यजन  vAlavyajana n.
   chowrie made from the tail of the domesticated yak   [ Bos grunniens - Bot. ]     
            

Wilson

English

 औशीर
mn.  (-रः-रं)
1 The cow's tail used as a fan,  the Chowri.
2 A stick,  or,  according to some,  the stick which serves as a handle to the
preceding.
3 A bed.
4 A seat,  a chair or stool.
5 The root of a fragrant grass,  (Andropogon muricatum. )
E.
  उशीर the root of the Andropogon muricatum,  अण् aff.
  

Apte

English

औशीरम् [auśīram],  [उशीरं-अण्]

The handle of a fan or Chowri.

A bed
 औशीरे कामचारः कृतो$भूत् Dk.*
  72 at liberty to sleep or sit.

A seat (chair,  stool &c.
 ).

An unguent made of Uśīra
 अचन्दनमनौशीरं हृदयस्यानु- लेपनम् Mk.*
  1.23.

The root of the fragrant grass उशीर q. v. 

A fan.  a.
   made from उशीर
 छत्रं वेष्टन- मौशीरम् Mb.
 *  12.6.32.

Apte 1890

English

 औशीरं [उशीरं-अण्] 1 The handle of a fan or Chowri. 
A bed
 औशीरे कामचारः कृतोभूत् Dk. 72 at liberty to sleep or sit. 
A seat (chair,  stool &c.). 
An unguent made of Uśīra. 
The root of the fragrant grass उशीर q. v. 
A fan. 

Monier Williams Cologne

English

 औशीर mfn.
   made of Uśīra,  MBh.
   xii,  2299

 औशीर mn.  the stick which serves as a handle to the cow's tail used as a fan or chowri,  L.
 

 the cow's tail used as a fan,  the chowri,  W.
 

 औशीर n.
  an unguent made of Uśīra,  Mṛcch.

 a bed (used also as a seat),  L.
 

 a seat,  chair,  stool,  L.
 

 =
  उशीर,  q.v.,  W.
 

Monier Williams 1872

English

 औशीर औशीर,  अस्,  अम्,  m. n. (‘made of
Uśīra’),  the stick which serves as a handle to the
cow's tail used as a fan or chowri
 the cow's tail
used as a fan,  the chowri
 (अम्),  n. a bed,  used also
as a seat
 a seat,  a chair or stool
 the root of a fra-
grant grass,  Andropogon Muricatum
 an unguent, 
made of Uśīra.

Macdonell

English

 औशीर auśīra,  a.
  made of Uśīra,  n.
  ointment 🞄made of Uśira. 

Benfey

English

 औशीर औशीर,  i. e. उशीर + अ,  n.
 
 1. The handle of a fan,  MBh. 12,  2299.
 2. A bed,  Daśak. in Chr. 200,  8.
 3.
An ointment made of Uśīra,  Śāk. d.
57,  v. r.

Apte Hindi

Hindi

औशीरम्
नपुं*
   - उशीर-अण्
पंखे या चँवर की डंडी

औशीरम्
नपुं*
   - उशीर-अण्
बिस्तरा

औशीरम्
नपुं*
   - उशीर-अण्
आसन

औशीरम्
नपुं*
   - उशीर-अण्
खस का लेप

औशीरम्
नपुं*
   - उशीर-अण्
खस की जड़

औशीरम्
नपुं*
   - उशीर-अण्
पंखा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

औशीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಯನ /ಹಾಸಿಗೆ
औशीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಸನ
औशीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಾಮರದಂಡ /ಚಾಮರದ ಹಿಡಿ
औशीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಾಮರ
औशीर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಂಡ /ಕೋಲು
औशीर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಲಾಮಂಚದ ಬೇರಿನಿಂದ ತಯಾರಾದ /ಲಾಮಂಚದ ಬೇರಿನ ಸಂಬಂಧವಾದ
निष्पत्तिः - > उशीर - "अण्" (४-३-१२०)
विस्तारः - > "औशीरं शयनासनचामरदण्डेऽप्युशीरजे प्रोक्तम्" - मेदि० । "उशीरजे चामरे च दण्डे च" -हेम० ।

L R Vaidya

English

 OSIra {% n. %} 1. A bed,  औशीरेऽद्य कामचारः कृतोऽभूत् D.K.
a seat
the root of a fragrant grass
an unguent made of उशीर
a fan
the handle of a fan or a chāmara.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 औशीर m. *शयनासने,  S I,  134,  2 (l. परिकल्पितौशीर इव).

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कसिपुर्भोजनाच्छादावौशीरं शयनाशने ।
-wordlist-
 
कसिपु (पुंक्ली),  औशीर (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

औशीर
औशीर,  शयनासन
कशिपुर्भोजनाच्छादावौशीरं शयनासने ॥ १२१ ॥
verse 1.1.1.121
page 0015

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 औशीरं,  क्ली,
   (उश्यते । वश् + ईरन् । प्रज्ञाद्यण् ।५ । ४३९ । यद्वा उशीरस्येदं “तस्येदम्” । ४ ।३ । १२० । इत्यण् ।) शयनासनम् । इत्यमरः ॥
शयनं स्वापः शय्या वा आसनं पीठादि । शय-नासनं समुदिवमिति स्वामी । पृथगिति सुभूतिः ।इत्यमरटीकायां भरतः ॥
 (यथा,  महाभारते राज-धर्म्मानुशासनपर्ब्बणि १२ । ६० । ३१ ।“छत्रं वेष्टनमौशीरमुपानद्व्यजनानि च ।यातयामानि देयानि शूद्राय परिचारिणे” ॥
)उशीरजम् । चामरम् । दण्डः । इति हेमचन्द्रः ॥

 औशीरः,  पुं,
   (उशीरस्यायम् । उशीर + अण् ।)चामरदण्डः । इत्यमरः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 औशीर न०
  वश--ईरन् किच्च ततः स्वार्थे प्रज्ञाद्यण् । १ समुदि-तयोः शय्यापीठयोः क्षीरस्वामी । २ शय्यायाम् ३ आसने चपृथक् इति सुभूतिः । “अभ्यवहार्य्य परमान्नमौशीरेऽद्य-कामचारः कृतोऽभूत्” दशकुमा० । उशीरमिवाकारोस्त्यस्य अण् । ४ चामरे तस्यनलदमूलाकारत्वात्तथात्वम् ।औशीरं चामरमस्त्यस्य अच् । ५ चामरदण्डे अ-मरः । हेमच० दण्डार्थतोक्तिश्चामरदण्डपरा “छत्रं वेष्टन-मौशीरमुपानद्व्यजनानि च । यातयामानि देयानिशूद्राय परिचारिणे” भा० श० ६० अ० । उशीरस्येद-मण् । ६ उशीरजे “स्तनन्यस्तौशीरम्” शकु० ।

Capeller

German

 औशीर aus Uśīra gemacht
 n.
  Uśirasalbe.

Burnouf

French

 औशीर औशीर m.
  n.
  (उशीर) racine d'andropogon. 
Queue de vache employée comme chasse-mouche.
		 Bâton
 manche
 du chasse-mouche.
		 Siége,  chaise,  tabouret
 lit.

Stchoupak

French

 औशीर-
 a. fait d'uśīra 
 nt. onguent d'uśīra 
 lit.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.