| YouTube Channel

औपम्यं (aupamyaM)

 
Apte 1890
English
औपम्यं [उपमा-ष्यञ्] Comparison, resemblance, analogy
आत्मौपम्येन भूतेषु दयां कुर्वंति साधवः H. 1. 12
करका °रुभगः U. 3. 40 v. l.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
औपम्यं,
क्ली,
(उपमैव चतुर्वर्णादित्वात् स्वार्थे ष्यञ् ।)सादृश्यम् तत्पर्य्यायः अनुकारः अनुंहारः ।साम्यम् तुला उपमा कक्षः उपमानम् ।इति हेमचन्द्रः
(यथा, हितोपदेशे ७३
“प्राणा यथात्मनोऽभीष्टा भूतानामपि ते तथा ।आत्मौपम्येन भूतानां दयां कुर्व्वन्ति साधवः”
“औपम्यं नाम यदन्येनान्यस्य सादृश्यमधिकृत्यप्रकाशनम् यथा दण्डेन दण्डकस्य धनुषा धानु-ष्कस्येष्वासेनारोग्यदस्येति” इति विमानस्थाने ।८ अध्याये
चरकेणोक्तम्
)