| YouTube Channel

औद्भिद (audbhida)

 
शब्दसागरः
English
औद्भिद
n.
 (-दं) Rock or Sambher salt.
E.
 उद्भिद्, and अण्
aff.
Capeller Eng
English
औ॑द्भिद
a.
 springing forth, prevailing, victorious
n.
spring-water.
Yates
English
औद्भिद (दं) 1.
n.
 Idem.
Spoken Sanskrit
English
औद्भिद - audbhida -
adj.
 - forcing one's way towards an aim
औद्भिद - audbhida -
adj.
 - coming forth
औद्भिद - audbhida -
adj.
 - victorious
औद्भिद - audbhida -
adj.
 - springing forth
औद्भिद - audbhida -
adj.
 - breaking through
औद्भिद - audbhida -
adj.
 - issuing from
औद्भिद - audbhida -
adj.
 - botanical [ pertaining to plants ]
औद्भिद - audbhida -
n.
 - fossil salt
औद्भिद - audbhida -
n.
 - water breaking through
Wilson
English
औद्भिद
n.
 (-दं) Rock or Sambher salt.
E.
 उद्भिद्, and अण
aff.
Apte
English
औद्भिद [audbhida],
a.
 (-दी
f.
 ) [उद्भिद-अण्]
Issuing (as from a well).
Victorious.
दम् Spring water.
Fossil salt, rock salt
Apte 1890
English
औद्भिद a. (दी f.) [उद्भिद्-अण्] 1 Issuing (as from a well).
2 Victorious.
दं 1 Spring water.
2 Fossil salt, rock salt.
Monier Williams Cologne
English
औ॑द्भिद
mfn.
 (fr. 2. उद्-भिद्), coming forth, springing forth, breaking through, issuing from,
MBh.
Suśr.
forcing one's way towards an aim, victorious,
VS.
 xxxiv, 50
औ॑द्भिद
n.
 (with and without लवण) fossil salt,
Suśr.
(scil. उदक) water breaking through (the earth and collecting in a mine,
L.
 ),
Suśr.
 i, 170, 12.
Monier Williams 1872
English
औद्भिद, अस्, ई, अम् (fr. उद्-भिद्), springing forth,
issuing (as from a well)
forcing one's way towards
an object, victorious
(अम्), n. spring water
fossil
salt, rock or sambher salt.
Apte Hindi
Hindi
औद्भिदम्
नपुं*
 - उद्भिद्-अण्
झरने का पानी
औद्भिदम्
नपुं*
 - उद्भिद्-अण्
सेंधा नमक
L R Vaidya
English
OdBida {% n. %} 1. Spring water
2. rock-salt.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
औद्भिद 2. nach Rājan. 14, 46 in einer Grube (einem Brunnenschachte) durchsickerndes, dort sich sammelndes Wasser.
Mahabharata
English
Audbhida. § 575 (Bhūmip.): VI, 12, 453 (the first varsha in Kuśadvīpa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
औद्भिदं,
क्ली,
 (उद्भिद + स्वार्थेऽण् ।) साम्भरि-लवणम् । अस्य गुणाः । (यथा सुश्रुते । सूत्रस्थाने४६ अः ॥
“लघु तीक्ष्णोष्णमुत्क्लेदि सूष्णं वातानुलोमनम् ।सुतिक्तं कटुसंस्कारं विद्याल्लवणमौद्भिदम्” ॥
)तीक्ष्णत्वम् । उत्क्लेदकारित्वम् । क्षारयुक्तत्वम् ।कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । कोष्ठबद्धतानाहशूलनाशि-त्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
(अस्य पर्य्यायो गुणाश्चयथा --“औद्भिदं पांशुलवणं यज्जातं भूमितः स्वयंःक्षारं गुरु कटु स्निग्धं शीतलं वातनाशनम्” ॥
इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे । १ भागे ॥
“सतिक्तकटुकक्षारं तीक्ष्णमुत्क्लेदि चौद्भिदम्” ।इति वाभटे सूत्रस्थाने । ६ अ ॥
)उद्भिदो जातं जलम् । तस्य गुणाः । मधुरत्वम् ।पित्तशमनत्वम् । अविदाहित्वम् । इति राज-वल्लभः ॥
(“औद्भिदं पित्तशमनं मधुरं न विदाहि च” ॥
इति वैद्यकचकपाणिकृतहव्यगुणे पाणीयवर्गे ॥
अस्य व्याख्यायां शिवदासेनोक्तं यथा ।“औद्भिदं निम्नप्रदेशादूर्द्ध्वमुत्तिष्ठज्जलम्” ॥
उद्भिदो जातं द्रव्यादि । यथा ॥
“तत् नस्त्रिविधं ज्ञेयं जाङ्गलौद्भिदपार्थिवम्” ।“भौममौषधमुद्दिष्टमौद्भिदन्तु चतुर्व्विधम् ।वनस्पतिर्वीरुधश्च वानस्पत्यस्तथौषधिः” ॥
“मूलत्मक्सारनिर्यासनाडस्वरसपल्लवाः ।क्षाराः क्षीरं फलं पुष्पं भस्मतैलानि कण्टकाः ॥
पत्राणि शुद्धाः कन्दाश्च प्ररोहश्चौद्भिदो गणः” ।इति चरके सूत्रस्थाने । १ अः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
औद्भिद
न०
 उद्भिनत्ति उद् + भिद--क--स्वार्थेऽण् । १ पांशुलवणे ।“औद्भिदं पांशुलवणं यज्जातं भूमितः स्वयम् । क्षारंगुरु कटुस्निग्धं श्लेष्मलं वातनाशनमिति” तस्य गुणाः“विदार्य्यमूमिं निम्नां यन्महत्या धारया स्रवेत् । तत्तोय-मौद्भिदं नाम वदन्तीति महर्षयः” इत्युक्ते २ जलभेदे च“औद्भिदं वारि पित्तघ्नमविदाह्यतिशीतलम् । प्रीणनंमधुरं बल्यमीषद्वातकरं लघु” । वैद्यकान्तरम्सुश्रुते आन्तरिक्षजलमुक्त्वा “तस्यालाभे भौमं तच्चाका-शगुणबहुलं तत्पुनः सप्तविधम् । तद्यथा कौपं नादेयंसारसं ताडाकं प्रास्रवणमौद्भिदंचौण्ठ्यमिति । तत्र व-र्षास्वान्तरिक्षमौद्भिदं वा सेवेत महागुणत्वात्” इत्यादिउक्त्वा “कफघ्न दीपनं हृद्यं लघु प्रस्रवणोद्भवम् । मधुरंपित्तशमनमविदाह्यौद्भिदम् स्मृतम्” । तद्गुणाः उक्ताः ।औद्भिदलवणगुणास्तु तत्रैव । “लघु तीक्ष्णोष्णमुत्क्लेदिसूक्ष्मं वातानुलोमनम् । सुतिक्तं कटुसंस्कारं विद्याल्लव-णमौद्भिदम्”
Stchoupak
French
औद्भिद-
a. qui sort, qui prend naissance.