औत्पत्तिक (autpattika)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
Englishऔत्पत्तिक - autpattika - - relating to origin
औत्पत्तिक - autpattika - - original
औत्पत्तिक - autpattika - - eternal
औत्पत्तिक - autpattika - - natural
औत्पत्तिक - autpattika - - a priori
औत्पत्तिक - autpattika - - inherent
औत्पत्तिक - autpattika - - inborn
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishऔत्पत्तिक [autpattika], (-की ) [उत्पत्ति-ठक्]
Inborn, innate, natural
तन्निशम्याथ हर्यश्वा औत्पत्तिकमनीषया 6.5.1.
Produced at the same time.
Eternal
औत्पत्तिको हि नामिनाम्नोः सम्बन्धः ŚB. on MS.* 6.8.4. also औत्पत्तिकस्तु शब्दस्यार्थेन सम्बन्धः MS.* 1.1.5. (औत्पत्तिकमिति नित्यं ब्रूमः ŚB. on MS.* 1.1.5)
3.15.45. -कम् Nature, temperament
औत्पत्तिकेनैव संहननबलोपेताः 5.2.21.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiऔत्पत्तिक
वि* - उत्पत्ति-ठक्
"अन्तर्जात, सहज"
औत्पत्तिक
वि* - उत्पत्ति-ठक्
एक ही समय पर उत्पन्न
Shabdartha Kaustubha
Kannadaऔत्पत्तिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದ /ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ /ಸಹಜವಾದ /ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ
निष्पत्तिः - > "ठक्" (४-२-८०)
व्युत्पत्तिः - > उत्पत्त्या निवृत्तः
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanWordnet
Sanskrit स्वाभाविक, स्वभावज, प्राकृतिक, औत्पत्तिक, औत्सर्गिक, नैसर्ग
स्वभावसम्बन्धी।
"क्रोधः तस्य स्वाभाविकः गुणः।"
वाचस्पत्यम्
Sanskritऔत्पत्तिक उत्पत्त्या भावेन अवियुक्तः ठक् । १ नित्यसंबन्धेशब्दार्थयोः सम्बन्धस्य नित्यावियुक्तत्वात् औत्पत्तिकत्वम्जै सू० भाष्ययोर्दर्शितं यथा“औत्पत्तिकस्तु शब्दस्यार्थेन सम्बन्धलस्य ज्ञानमुपदेशोऽ-व्यतिरेकश्चार्थेऽनुपलब्धे तत् प्रमाणं वादरायणस्यानपेक्ष-त्वात्” । सू०“औत्पत्तिक” इति नित्यं ब्रूमः, उत्पत्तिर्हि भावउच्यते लक्षणया । अवियुक्तः शब्दार्थेयोर्भावैः सम्बन्धःनोत्पन्नयोः पश्चात् सम्बन्धः, औत्पत्तिकः शब्दस्यार्थेनसम्बन्धः, तस्य अग्निहोत्रादिलक्षणस्य धर्म्मस्य प्रत्य-क्षादिभिरनवगतस्य ज्ञानं निमित्तम् । कथं? । उपदेशोहि भवति, “उपदेशः” इति विशिष्टस्य उच्चारणम् ।अव्यतिरेकश्च ज्ञानस्य, न, हि तदुत्पन्नं ज्ञानं विप-र्य्येति! यच्च नाम ज्ञानं न तत् शक्यते वक्तुं “न एत-देवम्” इति, यथा विज्ञायते, न तथा भवति, यथैतन्नविज्ञायते, तथैतदिति, अन्यदस्य हृदये, अन्यद्वाचि स्यात्, एवं वदतो विरुद्धमिदं गम्यते, अस्ति नास्ति वेति । तस्मा-त् तत् प्रमाणमनपेक्षत्वात् । न ह्येवंसति प्रत्ययान्तरम-प्रेक्षितव्यं, पुरुषान्तरं वापि, अयंप्रत्ययोह्यसौ । वाद-रायणग्र हणंवादरायणस्येदं मतं कीर्त्त्यते वादरायणंपूजयितुं, नात्मीथं मतं पर्य्युदसितुम् ।उत्पत्तिर्भावः १ स्वकालः तत्र भवः ठक् । २ स्वभावेस्वभावस्य यावद्द्रव्यभावित्वात् तथात्वम् । “मातुरनुग्रहा-दौत्पत्तिकेनैव संहननबलोपेताः पित्रा विभक्ताः” भा०ग० ५, २, २१, तन्निशम्याथ हर्म्यस्था औत्पत्तिकमनीषयाभाग० ६, ५, १० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.