| YouTube Channel

ओदनः (odanaH)

 
Apte
English
ओदनः [ōdanḥ] नम् [nam], नम् [उन्द्-युच्
Uṇ.*
 2.76]
Food, boiled rice
e. g. दध्योदनः, घृत˚, गुड˚, मांस˚
&c.
Grain mashed and cooked with milk.
A cloud. (Sometimes ओदन is prefixed to the names of pupils to denote that the pupil's object is more to be fed by his master than be taught
e. g. ओदनपाणिनीयाः
P.
 VI.2.69 Sk. Mbh. on
P.
 I.1.73. -नी The plant (बला) Sida Cordifolia (Mar. चिकणा).
Comp.
 -आह्वया, -आह्वा, -ओदनिका
N.
 of a medicinal plant (महासमंगा).
Apte 1890
English
ओदनः,
नं [उंद्-युच् Uṇ. 2. 76] 1 Food, boiled rice
e. g. दध्योदनः, घृत°, गुड°, मांस° &c.
2 Grain mashed and cooked with milk.
3 A cloud. (Sometimes ओदन is prefixed to the names of pupils to denote that the pupil's object is more to be fed by his master than be taught
e. g. ओदनपाणिनीयाः P. VI. 2. 69 Sk.)
नी The plant (बला) Sida Cordifolia.
Comp.
आह्वया,
आह्वा,
ओदनिका N. of a medicinal plant (महासमंगा).
Apte Hindi
Hindi
ओदनः
पुं*
 - उन्द्-युच्
"भोजन, भात"
ओदनः
पुं*
 - उन्द्-युच्
दलिया बनाकर दूध में पकाया हुआ अन्न
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मेघः, अभ्रमम्, वारिवाहः, स्तनयित्नुः, बलाबकः, धाराधरः, जलधरः, तडित्वान्, वारिदः, अम्बुभृत्, घनः, जीमूतः, मुदिरः, जलमुक्, धूमयोनिः, अभ्रम्, पयोधरः, अम्भोधरः, व्योमधूमः, घनाघनः, वायुदारुः, नभश्चरः, कन्धरः, कन्धः, नीरदः, गगनध्वजः, वारिसुक्, वार्मुक्, वनसुक्, अब्दः, पर्जन्यः, नभोगजः, मदयित्नुः, कदः, कन्दः, गवेडुः, गदामरः, खतमालः, वातरथः, श्नेतनीलः, नागः, जलकरङ्कः, पेचकः, भेकः, दर्दुरः, अम्बुदः, तोयदः, अम्बुवाबः, पाथोदः, गदाम्बरः, गाडवः, वारिमसिः, अद्रिः, ग्रावा, गोत्रः, बलः, अश्नः, पुरुभोजाः, वलिशानः, अश्मा, पर्वतः, गिरिः, व्रजः, चरुः, वराहः, शम्बरः, रौहिणः, रैवतः, फलिगः, उपरः, उपलः, चमसः, अर्हिः, दृतिः, ओदनः, वृषन्धिः, वृत्रः, असुरः, कोशः
noun
पृथ्वीस्थ-जलम् यद् सूर्यस्य आतपेन बाष्परुपं भूत्वा आकाशे तिष्ठति जलं सिञ्चति च।
"कालिदासेन मेघः दूतः अस्ति इति कल्पना कृता"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ओदनः, पुं
क्ली,
 (उन्द + “उन्देर्नलोपश्च” इति २ ।७६ । उणादिः युच् + नलोपश्च ।) अन्नम् । भक्तम् ।इत्यमरः ॥
भात इति भाषा ।(यथा मनुः । ८ । ३२९ ।“अन्येषाञ्चैवमादीनां मद्यानामोदनस्य च” ॥
“ओदनः क्षालितः स्विन्नः प्रस्रुतो विशदो लघुः ।भृष्टतण्डुलजोऽत्यर्थमन्यथा स्याद्गुरुश्च सः” ॥
इति वैद्यकचक्रपाणिकृतद्रव्यगुणे मद्यादिवर्गे ॥
“ओदनस्तैः शृतो द्विस्त्रिः प्रयोक्तव्यो यथायथम् ।दोषदूष्यादिबलतो ज्वरघ्नः क्वाथसाधितः” ॥
इति बाभटे चिकित्सास्थाने । १ अध्याये ॥
अस्य पर्य्यायञ्चाह भावप्रकाशकारः ॥
“भक्तमन्नं तथान्धश्च क्वचिकूरञ्च कीर्त्तितम् ।ओदनोऽस्त्री स्त्रियां भिस्मा दीदिविः पुंसि भा-षितः” ॥
अस्य विवरणान्तरञ्चान्नशब्दे ज्ञेयम् ॥
)