| YouTube Channel

ओङ्कार (oGkAra)

 
शब्दसागरः
English
ओङ्कार
m.
(-रः) The mysterious name of the deity: see ओम्.
f.
(-रा) A
Bauddha Sakti, or female personification of divine energy.
E.
ओम्
and कार affix implying a letter, the compound letter
other-
wise ओम्, signifying assent, and कार who makes
what complies
with our wishes.
Capeller Eng
English
ओंकार
m.
the syllable ओंम् (q.v. ).
Yates
English
ओङ्कार (रः) 1.
m.
The mysterious name
of the Trinity
consent, agree-
ment
power.
f.
(रा) Divine energy.
Spoken Sanskrit
English
ओङ्कार { } - oGkAra{OM} -
m.
- pronouncingthesyllable'Om'
उच्चारक - uccAraka -
adj.
- pronouncing
ईरण - IraNa -
n.
- pronouncing
निर्वचन - nirvacana -
n.
- pronouncing
अभिशापन - abhizApana -
n.
- pronouncing a curse
समुदीरण - samudIraNa -
n.
- uttering pronouncing
दत्तोत्तर - dattottara -
adj.
- pronouncing a judgment
मङ्गलाचरण - maGgalAcaraNa -
n.
- pronouncing a blessing
मङ्गलवादिन् - maGgalavAdin -
adj.
- pronouncing a benediction
स्वस्तिवचन - svastivacana -
n.
- pronouncing the word svasti
सूक्तवाक - sUktavAka -
m.
- pronouncing a speech or hymn
दण्डवादिन् - daNDavAdin -
adj.
- pronouncing judicial reprimand
व्याहरण - vyAharaNa -
n.
- act of uttering or pronouncing
स्वस्तिवाचनिक - svastivAcanika -
adj.
- pronouncing a blessing on anything
आगुरण - AguraNa -
n.
- pronouncing approving exclamations [ See Agur ]
धारण - dhAraNa -
n.
- keeping back i.e. pronouncing imperfectly
निरस्त - nirasta -
adj.
- pronounced hurriedly or dropped in pronouncing
सामिक - sAmika -
n.
- pronouncing verses over the sacrificial animal
हरिसङ्कीर्तन - harisaGkIrtana -
n.
- act of pronouncing or repeating the name of viSNu
प्रग्राहम् - pragrAham -
ind.
- not pronouncing them according to the rules of sandhi
प्राणसंहिता - prANasaMhitA -
f.
- pronouncing as many sounds as possible during one breath
स्वधाकार - svadhAkAra -
m.
- pronouncing the benediction svadhA or the exclamation itself
प्रयोगातिशय - prayogAtizaya -
m.
- pronouncing the name of a character the moment that he enters the stage
ओङ्कार { } - oGkAra{OM} -
m.
- exclamation'Om'
जहा - jahA -
f.
- exclamation
ददा - dadA -
ind.
- exclamation
निराह - nirAha -
m.
- exclamation
जयशब्द - jayazabda -
m.
- exclamation
नमस्कार - namaskAra -
m.
- exclamation
उद्घोषण - udghoSaNa -
n.
- exclamation
श्रावित - zrAvita -
n.
- exclamation
तावत् - ma tAvat - phrase - God forbid! [ exclamation ]
हहा - hahA -
ind.
- an exclamation
हैमहा - haimahA -
ind.
- an exclamation
हरि - hari -
ind.
- an exclamation
हये - haye -
ind.
- an exclamation
हिम् - him -
ind.
- an exclamation
ह्राम् - hrAm -
ind.
- an exclamation
ह्रौम् - hraum -
ind.
- an exclamation
ह्रीम् - hrIm -
ind.
- an exclamation
ह्रुम् - hrum -
ind.
- an exclamation
हुम् - hum -
ind.
- an exclamation
हुस्स् - huss -
ind.
- an exclamation
ओङ्कार { } oGkAra { OM }
m.
pronouncing the syllable 'Om'
ओङ्कार { } oGkAra { OM }
m.
exclamation 'Om'
ओङ्कार oGkAra
m.
beginning
ओङ्कार { } oGkAra { OM }
m.
sacred and mystical syllable 'Om'
ओङ्कार oGkAra
m.
prosperous or auspicious beginning of
Wilson
English
ओङ्कार
m.
(-रः) The mysterious name of the deity: see ओम्.
f.
(-रा) A Bauddha Śakti, or female personification of divine energy.
E.
ओम, and कार affix implying a letter, the compound letter
otherwise ओम्, signifying assent, and कार who makes
what complies with
our wishes.
Apte
English
ओङ्कारः [ōṅkārḥ], See under ओम्.
Apte 1890
English
ओंकारः See under ओम्.
Monier Williams Cologne
English
ॐ—कार (ॐ-क्°),
m.
the sacred and mystical syllable ओम्, the exclamation ओम्, pronouncing the syllable ओम्,
Mn.
ii, 75
81
Kathās.
Bhag.
&c.
, (cf. विजयोंकार, कृतोंकार)
a beginning, prosperous or auspicious beginning of (e.g. a science),
Bālar.
N.
of a Liṅga
Monier Williams 1872
English
ओङ्कार ओङ्कार। See under ॐ।
Macdonell
English
ओंकार oṃ-kāra,
m.
the sacred word om
🞄thanksgiving.
Benfey
English
ओंकार ओंकार, i. e. ॐ-कृ + अ,
n.
1. The holy syllable ॐ, Man. 2, 75.
2. Thanksgiving, Rājat. 5, 134.
3.
Grumbling, Pañc. 158, 7.
Apte Hindi
Hindi
ओङ्कारः
पुं*
ओम्-कारः -
पवित्र ध्वनि
ओङ्कारः
पुं*
ओम्-कारः -
पवित्र उद्गार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ओङ्कार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಓಮ್ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರ /ಪ್ರಣವ
प्रयोगाः - > "ओङ्कारं पूर्वमुच्चार्य पश्चाद्वेधमधीयते"
उल्लेखाः - > स्मृतिः
ओङ्कार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಬ್ರಹ್ಮ
ओङ्कार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾರಂಭ /ಉಪಕ್ರಮ
ओङ्कार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಗೀಕಾರ /ಸಮ್ಮತಿ /ಒಪ್ಪಿಗೆ
प्रयोगाः - > "ओमित्युक्तवतोऽथ शार्ङ्गिण इति व्याहृत्य वाचं नभः"
उल्लेखाः - > माघ० १-७५
ओङ्कार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪಾಕೃತಿ /ನಿರಾಕರಣೆ
ओङ्कार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನುಮತಿ /ಅಪ್ಪಣೆ
L R Vaidya
English
om-kAra {% m. %} the sacred and mystic syllable (om).
Bopp
Latin
ओङ्कार m. (ex ओम् q. v. et कार faciens) syllaba mystica
sanctissima ॐ. BH. 9. 17.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वेदान्तः स्यादुपनिषदोङ्कारप्रणवौ समौ
-wordlist-
वेदान्त (पुं), उपनिषद् (स्त्री), ओङ्कार (पुं), प्रणव (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
ओङ्कार
ओङ्कार, प्रणव
ओङ्कारः प्रणवः प्रोक्तस्त्रयो वेदास्त्रयी स्मृताः
verse 1.1.1.8
page 0002
Mahabharata
English
Oṃkāra^1 = Mahāpurusha (Mahāpurushestava).--Do.^2 = Śiva (1000 names^1).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ओङ्कारः,
पुं,
(ओम् + कारप्रत्ययः ।) प्रणवः ।इत्यमरः
(यथाह स्मृतिः ।“ओङ्कारः पूर्व्वमुच्चार्य्यस्ततो वेदमधीयते” ।“ओङ्कारश्चाथशब्दश्च द्वावेतौ ब्रह्मणः पुरा ।कण्ठं भित्त्वा विनिर्ज्जातौ तस्मान्माङ्गलिकावुभौ” ।इति व्याकरणटीकायां दुर्गादासः ।“प्राणायामैस्त्रिभिः पूतस्तत ओङ्कारमर्हति”
इति मनुः ७५
अत्राह आवस्तम्बः, “ओङ्कारः स्वर्गद्वारं तद्ब्रह्म अध्येष्यमाण एत-दापि प्रतिपद्येत विकथां चान्यां कृत्वा एवं लौ-किक्या वाचा व्यावर्त्तते” लौकिक्या वाचा व्याव-र्त्तते तया मिश्रितं भवतीत्यर्थः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ओङ्कार
पु०
ओम् + स्वरूपे कारप्रत्ययः प्रणवे “प्राणायामै-स्त्रिभिः पूतस्ततओङ्कारमर्हति” मनुः “ओङ्कारश्चाथ-शब्दश्च द्वावेतौ ब्रह्मणः पुरा” पुरा० अधिकम् ओम्शब्दे-चक्ष्यते “ओङ्कारं पूर्व्वमुच्चार्य्य पश्चाद्वेदमधीयते” इति स्मृतेः“तस्म दोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः प्रवर्त्तन्तेविधानोक्ता” इति गीतोक्तेः “स्रवत्यनोङ्कृतं सर्व्वम्”इत्युक्तेश्च ओङ्कारस्य सर्व्वकर्म्मारम्भादौ पाठ्यत्वात् आर-म्भसाधनत्वेन आरम्भे सप्तानां सामावयवानां प्र-थमावयवे उद्गीथशब्दे ११७० पृ० सप्तावयव-सामानि दृश्यानि ओङ्कारः तदाकारः अस्त्यस्यअच् काशीस्थे शिवलिङ्गभेदे “ओङ्कारं प्रथमं लिङ्गंद्वितीयन्तु त्रिलोचनमिति” काशीस्थचतुर्द्दशप्रधानलिङ्ग-कथने तदाविर्भावकथा तत्रैव ७३ अध्याये“यथोङ्कारस्य लिङ्गस्य प्रादुर्भाव इहाभवत् पुरानन्दवने-चात्र ब्रह्मणा विश्वयोनिना तपस्तप्तं महादेवि! समाधिंदधता परम् पूर्ण्णे युगसहस्रेऽथ मित्त्वा पातालसप्तकम् ।उदतिष्ठत् पुरोज्योतिर्विद्योतितहरिन्मुखम् यदन्त-राविरभवन्निर्व्याजेन समाधिना तदेव परमं धामबहिराविरभूद्विधेः अभूच्चटचटाशब्दः स्फुटितो भूमि-मागतः तच्छब्दाद्व्यसृजद्बेधाः समाधिं क्रमतोवशी ।स्रष्टाऽसृज्यत तत्सानौ यावदुन्मील्य लोचने पुरःप-श्चाद्ददर्शाग्रे तावदक्षरमादिमम् अकारं सत्वसम्पन्नमृक्-क्षेत्रं सृष्टिपालकम् नारायणात्मकं साक्षात्तमःपारेप्रतिष्ठितम् ओङ्कारमथ तस्याग्रेरजोरूपं यजुर्जनिम् ।बिधातारं समस्तस्य स्वाकारमिव चिन्तितम् नीरव-ध्वान्तसङ्केतसदनाभं तदग्रतः मकारं ददर्शाथतमोरूपं विशेषतः साम्नां योनिं लये हेतुं साक्षाद्रु-द्रस्वरूपिणम् अथ तत्पुरतोधाता व्यधात् स्वनयना-तिथिम् विश्वरूपमथोङ्कारं सगुणञ्चापि निर्गुणम् ।अनाख्यनादशदनं परमानन्दविग्रहम् शब्दव्रह्मेतियत् ख्यातं सर्व्ववाङ्ममयकारणम् अथोपरिष्टान्नादस्यविन्दरूपं परात् परम् कारणं कारणानाञ्च जगदा-सञ्जनं परम् विधिर्विलोकयाञ्चक्रे तपसा गोचरी-कृतम् अवनादोमिति ख्यातं सर्व्वस्यास्य स्वभावतः भक्त-मुन्नयते यस्मात्तदोमिति यईरितः अरूपोऽपि स्वरूपाट्यःस घात्रा नेत्रयोःकृतः तारयेद्यद्भवाम्मोधेः स्वजपासक्तमानसम् ततस्तार इति ख्यातोयस्तं ब्रह्मा व्यलोकयत् ।प्रणूयते यतः सर्व्वैः पुरनिर्व्वाणकामुकैः सर्व्वेभ्योऽ-भ्यधिकस्तस्मात् प्रणवोयः पकीर्त्तितः सुसेवितारंपुरुषं प्रणमेद्यः परम्पदम् अतस्तं प्रणवं शान्तंप्रत्यक्षीकृतवान् विधिः त्रयीमयस्तुरीयोयस्तुर्य्याती-तोऽखिलात्मकः नादविन्दुस्वरूपो यः प्रैक्षि द्विजगा-मिना प्रावर्त्तन्त यतोवेदाः साङ्गाः सर्वस्य योनयः ।स वेदादिः पद्मभुवा पुरस्तादवलोकितः वृषभोयस्त्रिधा-बद्धोरोरवीति महोदयः नेत्रविषयीचक्रे परमःपरमेष्ठिना शृङ्गाश्चत्वारि यस्यासन् हस्तासन्सप्त एव ।द्वेशीर्षे त्रयः पादाः देवोविधिनेक्षितः यदन्तर्ली-नमखिलं भूतं भावि भवत् पुनः तद्वीजं वीजरहितंद्रुहिणेन विलोकितम् लीनं मृग्येत यत्रैतदाब्रह्मस्तम्भभाजगम् अतः सभाज्यते सद्भिर्यल्लिङ्गं तद्विलोकितम् ।पञ्चार्थायत्र भासन्ते पञ्चब्रह्ममयं हि यत् आदिपञ्च-स्वरूपं यन्निरैक्षि ब्रह्मणा हि तत् तमालोक्य ततो-वेधा लिङ्गरूपिणमीश्वरम्” ओङ्कारेश्वरोऽप्यत्र बुद्ध-शक्तिभेदे स्त्री त्रिका० अवर्णाऽस्यादेः परत्वेपररूपम्
Capeller
German
ओंकार
m.
die Silbe om.
Burnouf
French
ओङ्कार ओङ्कार
m.
(ॐ
कृ) le monosyllabe
symbolique
l'action de prononcer ॐ। -- S.
f.
ओङ्कारा la शक्ति des Buddhistes.
Stchoupak
French
ओङ्-कार-
v. ओं°।