| YouTube Channel

ऐलविल (ailavila)

 
शब्दसागरः
English
ऐलविल
m.
 (-लः) A title of KUVERA.
E.
 इलविला the wife of PULASTYA,
and the paternal grand-mother of the deity, affix अण्
also ऐड-
विल, ऐडविड, एलविल, &c. ल and ड being interchanged.
Yates
English
ऐलविल (लः) 1.
m.
 A title of Kuvera.
Wilson
English
ऐलविल
m.
 (-लः) A title of KUVERA.
E.
 इलविला the wife of PULASTYA, and the paternal grand-mother of the
deity, affix अण
also ऐडविल, ऐडविड, एलविल, &c. ल and
ड being interchanged.
Apte
English
ऐलविल [ailavila],
N.
 of Kubera अवलम्बितैलविलपाणिपल्लवः श्रयति स्म मेघमिव मेघवाहनः
Śi.*
 13.18. See एलविल.
Apte 1890
English
ऐलविलः 1 N. of Kubera
Śi. 13. 18.
2 The planet Mars.
Monier Williams Cologne
English
ऐलविल
m.
 or ऐलविड (cf. ऐडविड) a descendant of Ilavila,
N.
 of Dilīpa,
MBh.
 vii, 2263
a descendant of Ilavilā,
N.
 of Kuvera,
MBh.
Hariv.
Bālar.
Monier Williams 1872
English
ऐलविल ऐलविल, अस्, m., N. of Kuvera as
son of Ilavilā
(also ऐडविद, ऐडविल, and एल-
विल)
N. of a king.
Apte Hindi
Hindi
ऐलविलः
पुं*
 - इलविला-अण्
कुबेर
ऐलविलः
पुं*
 - इलविला-अण्
मंगल ग्रह
L R Vaidya
English
Elavila {% (I) m. %} 1. Tho planet Mars
2. an epithet of Kubera.
Elavila {% (II) n. %} A kind of perfume.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
ऐलविल 2. auch H 31, 4.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
श्रीदः सितोदरकुहेशसखाः पिशाचकीच्छावसुस्त्रिशिर ऐलबिलैकपिङ्गाः ।
पौलस्त्यवैश्रवणरत्नकराः कुबेरयक्षौ नृधर्मधनदौ नरवाहनश्च ॥ १८९ ॥
कैलासौका यक्षधननिधिकिंपुरुषेश्वराः ।
-wordlist-
श्रीद (पुं), सितोदर (पुं), कुह (पुं), ईशसख (पुं), पिशाचकिन् (पुं), इच्छावसु (पुं), त्रिशिरस् (पुं), ऐलविल (पुं), एकपिङ्ग (पुं), पौलस्त्य (पुं), वैश्रवण (पुं), रत्नकर (पुं), कुबेर (पुं), यक्ष (पुं), नृधर्मन् (पुं), धनद (पुं), नरवाहन (पुं), कैलासौकस् (पुं), यक्षेश्वर (पुं), धनेश्वर (पुं), निधीश्वर (पुं), किम्पुरुषेश्वर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
ऐलविल
ऐलविल, पौलस्त्य, वैश्रवण, किन्नरेश्वर, धनद, श्रीद, श्रीकण्ठसख, मनुष्यधर्मन्, धनाध्यक्ष, उत्तराशापति, यक्ष, कुबेर, नरवाहन, गुह्यक, राजराज, धनिन्, पुण्यजनेश्वर
ऐलविलः पौलस्त्यो वैश्रवणः किन्नरेश्वरो धनदः ।
श्रीदः श्रीकण्ठसखो मनुष्यधर्मा धनाध्यक्षः ॥ ७८ ॥
उत्तराशापतिर्यक्षः कुवेरो नरवाहनः ।
गुह्यको राजराजश्च धनी पुण्यजनेश्वरः ॥ ७९ ॥
verse 1.1.1.78
page 0010
Mahabharata
English
Ailavila^1 = Kubera. § 564 (Mātalīyop.): V, 102, 3611.-§ 565 (Gālavac.): V, 111, 3840 (dwells on Kailāsa).--§ 569 (Bhagavadyānap.): V, 139, 4717.--§ 615 (Baladevat.): IX, 47, 2753 (practising austerities in Kaubera-tīrtha, he obtained the lordship of all treasures--dhanādhipatyaṃ--and all kinds of wealth, etc., came to him of their own accord).
Ailavila^2 = Dilīpa. § 595 (Shoḍaśarāj.): VII, 61, 2263 (Dilīpa).
Ailavila^3 = an ancient king. § 656 (Khaḍgotp.): XII, 166, 6195 (received the Sword from Bharata and gave it to Dhundhumāra).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ऐलविलः,
पुं,
 (इलविलाया अपत्यं पुमान् । इल-विल + अण् ।) इलविलापुत्त्रः । स तु कुवेरः ।इत्यमरः ॥
तस्य रूपान्तराणि । ऐडविडः । ऐड-विलः । एलबिलः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ऐलविल
न०
 राजभेदे । “भरतश्चापि दौष्मन्तिर्लेभे भूमिशयादसिम् । तस्माल्लेभे च घर्म्मज्ञो राजन्नैलविलस्तथा ।ततश्चैलविलाल्लेभे” भा० शा० १६१ अ० । असिविद्यावंश-वर्ण्णने । २ कुवेरे च । “बरासनगतं तत्र यथैवैलविलंतथा” हरिवं० १७७ अ० । ऐडविडशब्दे व्युत्पत्तिः ।