ऐन्द्रियक (aindriyaka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishSpoken Sanskrit
English ऐन्द्रियक aindriyaka sensual
ऐन्द्रियक aindriyaka relating to the senses
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte Hindi
Hindiऐन्द्रियक
वि* - इन्द्रिय+वुञ्
"इन्द्रियों से संबंध रखने वाला, विषयी"
ऐन्द्रियक
वि* - इन्द्रिय+वुञ्
"विद्यमान, ज्ञानेन्द्रियों के लिए प्रत्यक्ष इन्द्रियगोचर"
L R Vaidya
Englishशब्दकल्पद्रुमः
Sanskritऐन्द्रियकं, त्रि, (इन्द्रियेणानुभूयते । इन्द्रिय +वुञ् ।) प्रत्यक्षम् । इन्द्रियग्राह्यम् । इत्यमरः ॥
(व्याधिविशेषः । यथा, --“मिथ्याभियोगहीनेभ्यो यो व्याधिरुपजायते ।शब्दादीनां स विज्ञेयो व्याधिरैन्द्रियको बुधैः ॥
वेदनानामशान्तानामित्येते हेतवः स्मृताः ।सुखहेतुर्मतस्त्वेकः समयोगः सुदुर्ल्लभः ॥
नेन्द्रियाणि न चैवार्थाः सुखदुःखस्य हेतवः ।हेतुस्तु सुखदुःखस्य योगो दृष्टश्चतुर्व्विधः ॥
सन्तीन्द्रियाणि सन्त्यर्था योगो न च न चास्ति रुक् ।न सुखं कारणं तस्मात् योगएव चतुर्व्विधः ॥
नात्मेन्द्रियमनोबुद्धिगोचरं कर्म्म वा विना ।सुखं दुःखं यथा यच्च बोद्धव्यं तत्तथोच्यते ॥
स्पर्शनेन्द्रियसंस्पर्शः स्पर्शो मानस एव च ।द्विविधः सुखदुःखानां वेदनानां प्रवर्त्तकः ।इच्छा द्वेषात्मिका तृष्णा सुखदुःखात् प्रवर्त्तते ॥
तृष्णा च सुखदुःखानां कारणं पुनरुच्यते ।उपादत्ते हि सा भावान् वेदनाश्रयसंज्ञकान् ॥
स्पृश्यते नानुपादाने न स्पृष्टो वेत्ति वेदनाः ।वेदनानामधिष्ठानं मनो देहश्च सेन्द्रियः ॥
केशलोमनखाग्रान्नमलद्रवगुणैर्विना” ।इति चरके शारीरे १ अः ॥
)
वाचस्पत्यम्
SanskritNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.