| YouTube Channel

ऐतिह्य (aitihya)

 
शब्दसागरः
English
ऐतिह्य
n.
 (-ह्यं) Traditional instruction.
E.
 इतिहा tradition, ञ्य
aff.
Capeller Eng
English
ऐतिह्य॑
n.
 oral tradition.
Yates
English
ऐतिह्य (ह्यं) 1.
n.
 Traditional instruc-
tion
history.
Spoken Sanskrit
English
ऐतिह्य aitihya
n.
 legendary account
ऐतिह्य aitihya
n.
 traditional instruction
ऐतिह्य aitihya
n.
 tradition
ऐतिह्य aitihya
n.
 history
Wilson
English
ऐतिह्य
n.
 (-ह्यं) Traditional instruction.
E.
 इतिहा tradition, ञ्य
aff.
Apte
English
ऐतिह्यम् [aitihyam], Traditional instruction, legendary account
ऐतिह्यमनुमानं च प्रत्यक्षमपि चागमम् Rām.
किलेत्यैतिह्यो (ऐतिह्य is regarded as one of the Pramāṇas or proofs by the Paurāṇika as and reckoned along with प्रत्यक्ष अनुमान
&c.
see अनुभव). प्रत्यक्षं ह्येतयोर्मूलं कृतान्तैतिह्ययोरपि
Mb.
 * 12. 218.27
श्रुतिः प्रत्यक्षमैतिह्यमनुमानं चतुष्टयम् । प्रमाणेप्वनवस्थाना- द्रिकल्पात्स विरज्यते ॥
Bhāg.*
 11.19.17.2. Tradition -a figure of speech
Kuval.*
 123.
Apte 1890
English
ऐतिह्यं Traditional instruction, legendary account
ऐतिह्यमनुमानं च प्रत्यक्षमपि चागमम् Rām.
किलेत्यैतिह्ये. (ऐतिह्य is regarded as one of the Pramāṇas or proofs by the Paurāṇika as and reckoned along with प्रत्यक्ष अनुमान &c.
see अनुभव).
Monier Williams Cologne
English
ऐतिह्य᳡ अम्,
n.
 (fr. इति-ह), traditional instruction, tradition,
TĀr.
 i, 2, 1
MBh.
R.
Monier Williams 1872
English
ऐतिह्य ऐतिह्य, अम्, n. (fr. इति-ह
see under
इति, p. 139), traditional instruction.
Benfey
English
ऐतिह्य ऐतिह्य, i. e. इति-ह + य,
n.
Oral tradition, Rām. 5, 87, 23.
Apte Hindi
Hindi
ऐतिह्यम्
नपुं*
 - इतिह-ष्यञ्
"परम्परा प्राप्त शिक्षा, उपाख्यानात्मक वर्णन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ऐतिह्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಉಪದೇಶ
निष्पत्तिः - > इति ह पारम्पर्योपदेशः । तस्य स्वार्थे "ष्यञ्" (वा० ५-१-१२४)
L R Vaidya
English
Etihya {% n. %} Traditional instruction, ऐतिह्यमनुमानं च प्रत्यक्षमपि चागमम् (परीक्षन्ते) Ram. (ऐतिह्य is regarded as a kind of proof by the Paurāṇikas, and classed with प्रत्यक्ष, अनुमान &c.).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जनश्रुतिः किंवदन्ती वार्तैतिह्यं पुरातनी ॥ २५९ ॥
-wordlist-
जनश्रुति (स्त्री), किंवदन्ती (स्त्री), ऐतिह्य (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अनादिवार्ता
अनादिवार्ता, ऐतिह्य
अनादिवार्त्ता ह्यैतिह्यं किंवदन्ती जनश्रुतिः ।
कौलीनं जनवादः स्याद्विगानं वचनीयता ॥ १४७ ॥
verse 1.1.1.147
page 0018
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: ऐतिह्यम्
Root: ऐतिह्य
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒ परम्परोपदेशः
Meaning(s):
⇒ Old tradition
Shloka(s):
2|4|38|2 ► इतिहासः पुरावृत्तमैतिह्यमितिहाऽव्ययम्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|38|2 ⇢ ऐतिह्यम् (ऐतिह्य) (नपुं) ⇒ Old tradition ⇒ परम्परोपदेशः
➠ 2|4|38|2 ⇢ इतिह (इतिह) (अव्य) ⇒ Thus indeed
according to tradition ⇒ परम्परोपदेशः
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ऐतिह्यं,
क्ली,
 (इतिह उपदेशपारम्पर्य्यम् । तदेव ।इतिह “अनन्तावसथेतिहभेषजाञ् ञ्यः” । ५ ।४ । २३ । इति स्वार्थे ञ्यः ।) पारम्पर्य्योपदेशः ।तत्पर्य्यायः । इतिह । इत्यमरः ॥
(यथा रामायणे। ५ । ८७ । २३ ।“ऐतिह्यमनुमानञ्च प्रत्यक्षमपि चागमम् ।ये हि सम्यक् परीक्षन्ते कुतस्तेषामबुद्धिता” ॥
“ऐतिह्यं नाम आप्तोपदेशो वेदादिः” ।इति विमानस्थाने । ८ अ । चरकेणोक्तम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ऐतिह्य
न०
 इतिह पारम्पर्य्योपदेशः अनिर्द्दिष्टप्रवक्तृकोप-देश इति यावत् स्वार्थे ष्यञ् । पारम्पर्य्योपदेशे । यथात्रवटे यक्षः प्रतिवसतीत्यादि परम्परोपदेशमात्रम् न तु केनाप्येतदुपलभ्य कथितम् । अष्टप्रमाणवादिनः पौरा-णिका इदं प्रमाणान्तरमुरीचक्रुः तदेतन्मतं सां०कौ० निराकृतम् यथा “यच्चानिर्द्दिष्टप्रवक्तृकं प्रवादपारम्पर्य्यमात्रम् इति होचुर्वृद्धा इत्यैतिह्यं यथा इह वटेयक्षः प्रतिवसतीति न तत् प्रमाणम् अनिर्द्दिष्टप्रव-क्तृकत्वेन सांशयिकत्वात् आप्तप्रवक्तृकत्वनिश्चये त्वागमइत्युपपन्नं त्रिविधम् प्रमाणमिति” “स्मृतिः प्रत्यक्षमैतिह्यमनुमानं चतुष्टयम्” ऐतरे० “ऐतिह्यमनुमानञ्च प्रत्य-क्षमपि चागमम् । ये हि सम्यक् परीक्षन्ते कुतस्तेषा-मबुद्धिता” रामा० ।
Burnouf
French
ऐतिह्य ऐतिह्य
n.
 (इतिहा) instruction traditionnelle
tradition de l'école.
Stchoupak
French
ऐतिह्य-
nt. tradition orale.