| YouTube Channel

ऐक्ष्वाक (aikSvAka)

 
शब्दसागरः
English
ऐक्ष्वाक
mfn.
 (-कः-की-कं) Of the family of IKSHWAKU.
E.
 ईक्ष्वाकु, and अञ्
affix, the final rejected.
Capeller Eng
English
ऐक्ष्वाक॑
f.
 ई belonging to Ikṣvāku
m.
 a descendant
of
I.
Yates
English
ऐक्ष्वाक (कः-की-कं)
a. Of the race of
Ikshwaku, the first Hindu King.
Wilson
English
ऐक्ष्वाक
mfn.
 (-कः-की-कं) Of the family of IKṢVĀKU.
E.
 ईक्षाकु, and अञ् affix, the final rejected.
Apte
English
ऐक्ष्वाक [aikṣvāka],
a.
 [इक्ष्वाकु-अण्] Belonging to Ikṣvāku.
कः, कुः A descendant of Ikṣvāku
सत्यमैक्ष्वाकः खल्वसि
U.*
 5.
The country ruled by the Aikṣvākus.
Apte 1890
English
ऐक्ष्वाक a. [इक्ष्वाकु-अण्] Belonging to Ikṣvāku.
कः,
कुः 1 A descendant of Ikṣvāku
सत्यमैक्ष्वाकः खल्वसि U. 5.
2 The country ruled by the Aikṣvākus.
Monier Williams Cologne
English
ऐक्ष्वाक॑ mf(ई). a son or descendant of Ikṣvāku,
ŚBr.
 xiii
MBh.
R.
Ragh.
&c.
Monier Williams 1872
English
ऐक्ष्वाक ऐक्ष्वाक, अस्, ई, अम् (fr. इक्ष्वाकु),
belonging to Ikṣvāku, of the family of Ikṣvāku
(अस्), m. a descendant of Ikṣvāku
epithet of Puru-
kutsa, and of Daśaratha.
Macdonell
English
ऐक्ष्वाक aikṣvāká,
m.
 , ī,
f.
 pat. descendant 🞄of Ikṣvāku.
Benfey
English
ऐक्ष्वाक ऐक्ष्वाक, i. e. इक्ष्वाकु + अ,
patron. ,
f.
 की, Descended from Ikṣvāku,
Rām. 2, 36, 1
MBh. 1, 3719.
Apte Hindi
Hindi
ऐक्ष्वाक
वि* - इक्ष्वाकु-अ
इक्ष्वाकु से संबंध रखने वाला
ऐक्ष्वाकः
पुं*
 - इक्ष्वाकु-अ
इक्ष्वाकु की सन्तान
ऐक्ष्वाकः
पुं*
 - इक्ष्वाकु-अ
इक्ष्वाकु वंश के लोगों द्वारा शासित देश
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ऐक्ष्वाक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದದೊರೆ
निष्पत्तिः - > "अञ्" (४-१-१६६) ।बहुषु लुक् (२-४-६२)
व्युत्पत्तिः - > "इक्ष्वाकोर्गोत्रापत्यम्
प्रयोगाः - > "इक्ष्वाकूणां दुरापेऽर्थे त्वदधीना हि सिद्धयः"
उल्लेखाः - > रघु० १-७२
ऐक्ष्वाक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ದೇಶದ ದೊರೆ
निष्पत्तिः - > "अञ्" (४-१-१६६)
व्युत्पत्तिः - > इक्ष्वाकूणां राजा
ऐक्ष्वाक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಇಕ್ಷ್ವಾಕುರಾಜನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ
L R Vaidya
English
EkzvAka {% m. %} 1. A descendent of the इक्ष्वाकु, ऐक्ष्वाकेषु च मैथिलेषु च फलन्त्यस्माकमद्याशिषः Murāri.
2. the country ruled by the Aikshvākas.
नाममाला
Sanskrit
वर्षीयस्, वृषभ, ज्यायस्, पुरु, आद्य, प्रजापति, ऐक्ष्वाक, काश्यप, ब्रह्मन्, गौतम, नाज, अग्रज
वर्षीयान् वृषभो ज्यायान् पुरुराद्यः प्रजापतिः ।
ऐक्ष्वाकुः(कः) काश्यपो ब्रह्मा गौतमो नाभिजोऽग्रजः ॥ ११४ ॥
verse 0.1.1.114
page 0058
Vedic Reference
English
Aikṣvāka, ‘descendant of Ikṣvāku, ’ is the patronymic borne
by Purukutsa in the Śatapatha Brāhmaṇa.^1 Another Aikṣvāka
is Vārṣṇi, a teacher mentioned in the Jaiminīya Upaniṣad
Brāhmaṇa.^2 A king Hariścandra Vaidhasa Aikṣvāka is known
to the Aitareya Brāhmaṇa, ^3 and Tryaruṇa is an Aikṣvāka in
the Pañcaviṃśa Brāhmaṇa.^4
1) xiii. 5, 4, 5.
2) i. 5, 4.
3) vii. 13, 16.
4) xiii. 3, 12.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ऐक्ष्वाक
पु०
 इक्ष्वाकोर्गोत्रापत्यम् अण् नि० । १ सूर्य्यवंश्ये नृपेबहुषु अणोलुक् । “इक्ष्वाकूणां दुरापेऽर्थे त्वदधीनाहिसिद्धयः” रघुः । इक्ष्वाकोरयं जनपदः । ऐक्ष्वाक २ तद्रा-जके जनपदे च बहुषु लुक् । तत्र भवः कोपधत्वातण्ऐक्ष्वाक तज्जनपदभवे बहुषु लुक् । क्वचिन्न लुक् । “ऐ-क्ष्वाकेषु च मैथिलेषु च फलन्त्यस्माकमद्याशिषः” इतिमुरारिः । “ऐक्ष्वाक पुरुषव्याघ्रमतिमानुषविक्रमम्” भा०शा० २९ अ० । “त्रिशङ्कुर्बन्धुभिर्मुक्त ऐक्ष्वाकः प्रीति-पूर्व्वकम् भा० अनु० ३ अ० । अत्र ऐक्ष्वाकुरितिपाठस्तुआर्षत्वात् साधुः
Capeller
German
ऐक्ष्वाक॑
f.
 ई Patron. von Ikṣvāku.
Stchoupak
French
ऐक्ष्वाक-
-ई- a. descendant d'Ikṣvāku
-उ- id.