एधः (edhaH)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Apte

English

एधः [ēdhḥ],  Fuel
 स्फुलिङगावस्थया वह्निरेधापेक्ष इव स्थितः Ś.*
  7.15
 Śi.*
  2.99
 R.*
  9.81.

Apte 1890

English

 एधः Fuel
 स्फुलिंगावस्थया वह्निरेधापेक्ष इव स्थितः Ś. 7. 15
 Śi. 2. 99
 R. 9. 81. 

Apte Hindi

Hindi

एधः
पुं*
  - "इन्ध्-घञ्,  नि*"
इंधन

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

E Bharati Sampat

Sanskrit

(पुं) इध्यतेऽनेन । ञि इन्धी+घञ् । ‘हलश्च’ ३.३.१२१। काष्ठः। ‘स्फुलिङ्गावस्थया वह्निरेधापेक्ष इव स्थितः’ शाकु०७.१५।

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  इन्धनम्,  इध्मम्,  समित्,  समिन्धनम्,  एधः
noun
 
तद् दाह्यवस्तु यस्मात् उर्जा प्राप्यते।
 "कानिचन खनिजानि इन्धन इति रूपेण उपयुज्यन्ते।"

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 एधः,  पुं,
   (इध्यतेऽनेनाग्निः । इन्ध + “हलश्च” ३ ।३ । १२१ । इति करणे घञ् । अवोदैधौद्मप्रश्रथ-हिमश्रथा” इति घञि नलोपो गुणश्च निपा-तितः ॥
) इन्धनम् । इत्यमरः ॥
 जालानि काठइति भाषा । (यथा रघौ ९ । ८१“एधान् हुताशनवतः स मुनिर्ययाचे” ॥
)

 एधः,  [स्] क्ली,
   (एध् + असुन् ।) इन्धनम् । इत्य-मरः ॥
 (यथा गीतायाम् । ४ । ३७ ।“यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात् कुरुतेऽर्ज्जुनः” ॥
)

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“ञि इन्धी दीप्तौ”@} 2 दीपनायामपि प्रयुज्यते। 
 इन्धकः-न्धिका,  इन्धकः-न्धिका,  इन्दिधिषकः-षिका
   इन्धिता-त्री,  इन्धयिता-त्री,  इन्दिधिषिता-त्री
   -- इन्धयन्-न्ती,  इन्धयिष्यन्-न्ती-ती
   3 इन्धानः,  4 समिन्धानः,  इन्धयमानः,  इन्दिधिषमाणः
   इन्धिष्यमाणः,  इन्धयिष्यमाणः,  इन्दिधिषिष्यमाणः
   5 समिध्-समिधौ-समिधः
   -- -- अग्नीध् 6,  भ्राष्ट्रमिन्धः 7,  अग्निमिन्धः,  इन्धः,  इन्धनम् 8 इन्दिधिषुः,  इन्दिधयिषुः
   समिद्धम्,  इद्ध 9 ः
   10 इद्धवान्,  इन्धितम्-तः-तवान्,  इन्दिधिषितः-तवान्
   इन्धितव्यम्,  इन्धयितव्यम्,  इन्दिधिषितव्यम्
   इन्धनीयम्,  इन्धनीयम्,  इन्दिधिषणीयम्
   इन्ध्यम्,  इन्ध्यम्,  इन्दिधिष्यम्
   ईषदिन्धः,  दुरिन्धः,  स्विन्धः
   11 इद्ध्यमानः,  इन्ध्यमानः,  इन्दिधिष्यमाणः
   एधः 12,  इन्धः,  इन्दिधिषः
   इन्धितुम्,  इन्धयितुम्,  इन्दिधिषितुम्
   इन्धा,  समित् 13,  इन्धना,  इन्दिधिषा,  इन्दिधयिषा
   इन्धनम्,  इन्धनम्,  इन्दिधिषणम्
   इन्धित्वा,  इन्धयित्वा,  इन्दिधिषित्वा
   समिध्य,  समिन्ध्य,  समिन्दिधिष्य
   इन्धम् २,  इन्धित्वा २,  इन्धम् २,  इन्धयित्वा २,  इन्दिधिषम् २
   इन्दिधिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (७०)
 02 =>
  (७-रुधादिः-१५४८-अक। से। आ।)
 03 =>
  [[१। ‘रुधादिभ्यः श्नम्’ (३-१-७८) इति श्नमि ‘श्नान्नलोपः’ (६-४-२३) इति नलोपे ‘श्नसोरल्लोपः’ (६-४-१११) इति अकारलोपः।]]
 04 =>
  [[आ। ‘यमं युनज्मि कातेन समिन्धानो- ऽस्त्रकौशलम्।’ भ। का। ६-३७।]]
 05 =>
  [[२। ‘अनिदितां-’ (६-४-२४) इति नलोपः।]]
 06 =>
  [[३। ‘क्विप् च’ (३-२-७६) इति कर्मणि उवपदे क्विप्।]]
 07 =>
  [[४। ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्,  ‘भ्रा- ष्ट्राग्न्योः--’ (वा। ६-३-७०) इति मुम्।]]
 08 =>
  [[B। ‘अपां पतिर्नित्यमबिन्धनेन ज्वा- लावता नूनमशोषितोऽभूत्।’ याद वाभ्युदये-१८-४५।]]
 09 =>
  [[५। ‘ञीतः क्तः’ (३-२-१८७) इति वर्त- माने क्तः। ‘श्वीदितो निष्ठायां’]]
 10 =>
  [[C। “समिद्धशरणा दीप्ता देहे लङ्का मते- श्वरा। समिद्धशरणाऽऽदीप्ता देहेऽलंकामतेश्वरा।।” भ। का। १०-७।]]
 11 =>
  [पृष्ठम्००७३+ २६]
 12 =>
  [[१। ‘अवोदैधौद्म--’ (६-४-२९) इति घञन्तो निपातितः। इध्म इत्यर्थः।]]
 13 =>
  [[२। ‘संपदादिभ्यः--’ (वा। ३-३-९४) इति क्विप् स्त्रियां भावादौ। युद्ध इत्यर्थः।]]

1 {@“एध वृद्धौ”@} 2 एधकः 3 प्रैधकः-धिका,  एधकः-धिका,  एदिधिषकः-षिका
   एधिता-त्री,  एधयिता-त्री,  एदिधिषिता-त्री
   एधयन्-न्ती,  4 इत्यमुमपि बाधित्वा,  परत्वात् ‘अणौ--’ 5 इति नित्यं परस्मैपदमेव।]] स्वं पुत्रम्) एधयन्,  एधयिष्यन्-न्ती-ती
   एधमानः,  6 एधयमानः,  एदिधिषमाणः
   एधिष्यमाणः,  एधयिष्यमाणः,  एदिधिषिष्यमाणः
   एत्-एध्-एधौ-एधः
   -- -- 7 एधितम्-तः,  8 एधितम्-तः,  एदिधिषितम्-तः-तवान्
   एधः,  एधः,  एदिधिषुः,  एदिधयिषुः
   एधितव्यम्,  एधयितव्यम्,  एदिधिषितव्यम्
   एधनीयम्,  एधनीयम्,  एदिधिषणीयम्
   एध्यम्,  एध्यम्,  एदिधिष्यम्
   ईषदेधः,  दुरेधः,  स्वेधः
   -- -- एध्यमानः,  एध्यमानः,  एदिधिष्यमाणः
   एधः,  एधः,  एदिधिषः
   एधितुम्,  एधयितुम्,  एदिधिषितुम्
   एधा,  एधना,  एदिधिषा,  एदिधयिषा
   एधनम्,  एधनम्,  एदिधिषणम्
   9 एधित्वा,  एधयित्वा,  एदिधिषित्वा
   समेध्य,  समेध्य,  समेदिधिष्य
   एधम् २,  एधित्वा २,  एधम् २,  एधयित्वा २,  एदिधिषम् २,  एदिधिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१३४)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-२। अक। सेट्। आत्म।)
 03 =>
  [[१। ‘एत्येधत्यूठ्सु’ (६-१-८९) इति वृद्धिः,  पररूपापवादः।]]
 04 =>
  ( [[२। ‘विभाषोपपदेन प्रतीयमाने’ (१-३-७७)
 05 =>
  (१-३-८८)
 06 =>
  [[३। अण्यन्तावस्थायां चित्तवत्कर्तृकत्वे ण्यन्ते,  ‘अणावकर्मकात् चित्तवत्कर्तृकात्’ (१-३-८८) इति परस्मैपदमेव। ‘एधयन्-न्ती’ इत्येव।]]
 07 =>
  [[आ। ‘स गान्दिनीभूः अथ गोकुलैधितं स्पर्धालुधीगाधितकार्यबाधिनम्। द्रक्ष्यन् हरिं नाधितलोकनाथकं देधे मुदास्कुन्दितमन्तरिन्द्रियम्।।’ धा। का। १-२।]]
 08 =>
  [[B। ‘अग्निः प्रमादेन ददाह लङ्कां वध्यस्य देहे स्वयमेधितश्चेत्।’ भ। का। १२। २४।]]
 09 =>
  [पृष्ठम्०१३७+ २६]

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.